Trong Chương trình tổng thể CCHC nhà nước giai đoạn 2011 - 2020, Chính phủ đã xác định đất đai là một trong những lĩnh vực trọng tâm cần tập trung thực hiện cải cách TTHC. Thực hiện chương trình của Chính phủ, thời gian qua, Tổng cục QLĐĐ đã triển khai nhiều nhiệm vụ, giải pháp và đã đạt được những kết quả quan trọng sau đây:

Thứ nhất, xác định công tác cải cách thể chế là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, Tổng cục đã đặt yêu cầu cải cách TTHC ngay trong quá trình hoàn thiện chính sách, pháp luật về đất đai. Hệ thống văn bản QPPL về đất đai đã được tham mưu xây dựng và trình ban hành bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, thống nhất với hệ thống các văn bản QPPL khác có liên quan; ban hành kịp thời, đúng trình tự, thủ tục quy định và có chất lượng. Cụ thể: Để bảo đảm thuận lợi cho tiến trình cải cách TTHC, đến nay, Luật Đất đai năm 2013 chỉ quy định có tính nguyên tắc chung về các loại thủ tục, nội dung và hình thức công khai các TTHC về đất đai. Luật không quy định trình tự của từng thủ tục cụ thể, ngoại trừ thủ tục thu hồi đất, thủ tục cưỡng chế kiểm đếm và cưỡng chế quyết định thu hồi đất có liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích của người SDĐ. Quy định như vậy sẽ tạo điều kiện tốt hơn trong việc chủ động rà soát, cải tiến quy trình, hồ sơ, cách thức thực hiện TTHC cho phù hợp với điều kiện ứng dụng CNTT trong từng thời kỳ, cũng như đáp ứng được nhiều nhu cầu dịch vụ khác nhau của người dân và doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, để tăng cường hơn công khai, minh bạch trong quản lý, SDĐ, Luật Đất đai còn bổ sung các quy định về xây dựng hệ thống thông tin đất đai, cơ sở dữ liệu đất đai, giao dịch điện tử trong lĩnh vực đất đai...; bổ sung quy định về việc xử lý trách nhiệm của người thực thi công vụ mà có hành vi vi phạm trong quá trình thực hiện các TTHC và thực thi chính sách, pháp luật về đất đai.

Cụ thể hoá các quy định của Luật Đất đai năm 2013, Nghị định số 43/2014/NĐ-CP và các thông tư quy định chi tiết thi hành Luật đã được xây dựng theo hướng lồng ghép các TTHC về đầu tư, xây dựng, tài chính, loại bỏ các thủ tục con; đơn giản hóa thành phần hồ sơ; quy định cụ thể việc cung cấp thông tin và luân chuyển hồ sơ giữa các cơ quan nhà nước trong quá trình thực hiện thủ tục, rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục.

Thứ hai, việc cải cách TTHC trong lĩnh vực đất đai đã có những chuyển biến tích cực. Hiện nay, tổng số thủ tục công bố là 41 thủ tục đối với nơi đã thành lập Văn phòng ĐKĐĐ một cấp (giảm 30 thủ tục so với bộ thủ tục đã công bố trước đây), là 62 thủ tục đối với nơi chưa thành lập Văn phòng ĐKĐĐ một cấp (giảm 9 thủ tục so với bộ thủ tục đã công bố trước đây). Việc tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả được thực hiện thông qua bộ phận một cửa, việc trả kết quả giải quyết không quá 3 ngày làm việc; nhiều thủ tục giảm thời gian thực hiện hơn so với trước đây; giảm số bộ hồ sơ phải nộp, cắt giảm một số loại giấy tờ trong giao đất, cho thuê đất; đơn giản mẫu đơn trong ĐKĐĐ.

Thứ ba, tăng cường kiểm soát chặt chẽ việc ban hành mới các TTHC trong lĩnh vực đất đất đai theo quy định của pháp luật.

Trong quá trình xây dựng các văn bản QPPL về đất đai, các báo cáo đánh giá tác động, trong đó có báo cáo tác động của các TTHC đã được các đơn vị chủ trì quan tâm và nghiêm túc thực hiện. Các tổ chức pháp chế đã kiểm soát và thẩm định chặt chẽ nội dung các báo cáo đánh giá tác động theo quy định. Thông qua qua đó đã góp phần tinh giản, cắt gọn được nhiều thủ tục, nhiều loại giấy tờ không cần thiết và rút ngắn hơn thời gian thực hiện.

Thứ tư, đã thực hiện công khai, minh bạch các TTHC. Trên cơ sở quy định của LĐĐ và các văn bản quy định chi tiết thi hành Luật, Tổng cục đã thực hiện nghiêm túc công tác rà soát, hệ thống hóa các TTHC và đã công bố, công khai để người dân và doanh nghiệp biết và áp dụng. Bộ TTHC đã được cập nhật vào cơ sở dữ liệu quốc gia về TTHC theo quy định.

Thứ năm, đã tổ chức thực hiện kịp thời và bằng nhiều hình thức khác nhau công tác tuyên tuyền, phổ biến, giáo dục pháp luật đất đai cho mọi đối tượng. Thông qua đó đã giúp cho các cơ quan, tổ chức, cá nhân có nhận thức đúng, đầy đủ về những nội dung đổi mới của LĐĐ để từ đó thực thi pháp luật được tốt hơn. Tổ chức thực hiện LĐĐ, Tổng cục đã biên tập những nội dung đổi mới của Luật và các văn bản chi tiết thi hành. Tổ chức nhiều hội nghị giới thiệu những nội dung đổi mới của LĐĐ cho cán bộ Sở TN&MT, cho đội ngũ báo cáo viên thu hút hàng nghìn lượt người tham gia. Tích cực phối hợp với các cơ quan thông tấn, báo đài để đăng bài viết, làm bản tin, phóng sự tuyên truyền, phổ biến trên các phương tiện thông tin đại chúng. Cử hơn 60 lượt chuyên gia để phổ biến pháp luật đất đai tại 31 tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương.

Thứ sáu, đã quan tâm và tập trung xây dựng hệ thống thông tin đất đai, cơ sở dữ liệu đất đai đa mục tiêu. Đây là cơ sở quan trọng để đổi mới công tác QLĐĐ theo hướng hiện đại, công khai và minh bạch.

Thứ bảy, đã tích cực chỉ đạo, hướng dẫn, tổ chức tiếp nhận và giải quyết những phản ánh, kiến nghị của nhân dân về những khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành LĐĐ nói chung, trong thực hiện các TTHC về đất đai nói riêng. Việc tiếp nhận và xử lý các phản ánh, kiến nghị của người dân và doanh nghiệp được thực hiện thông qua các hình thức như: Giao lưu trực tuyến, đường dây nóng, email, trả lời các kiến nghị bằng văn bản,…Với việc chỉ đạo sát sao, tại nhiều nơi đã có những chuyển biến tích cực và mạnh mẽ trong việc tổ chức thực hiện cải cách TTHC.

Một là, tiếp tục rà soát, hoàn thiện thể chế, chính sách trong lĩnh vực đất đai và các lĩnh vực có liên quan như đầu tư, xây dựng, thuế nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa cho người dân và doanh nghiệp; trong đó, tập trung vào các nội dung như: Sự liên thông và gắn kết giữa các thủ tục đầu tư, xây dựng và đất đai trong việc hình thành và triển khai thực hiện các dự án đầu tư có SDĐ; liên thông trong việc luân chuyển thông tin đất đai cho các cơ quan tài chính, thuế, kho bạc trong việc xác định và thực hiện nghĩa vụ tài chính liên quan đến đất đai; tiếp tục rút ngắn hơn thời gian thực hiện thủ tục ĐKĐĐ, cấp GCN; quy định cụ thể việc xây dựng, quản lý và khai thác hệ thống thông tin đất đai; lộ trình phù hợp để thực hiện các giao dịch điện tử trong lĩnh vực đất đai; các loại hình cung cấp dịch vụ trong lĩnh vực đất đai của Văn phòng ĐKĐĐ một cấp nhằm đáp ứng các nhu cầu khác nhau của người dân, doanh nghiệp; cơ chế thu phí, lệ phí tương ứng.

Hai là, tập trung và đẩy nhanh việc xây dựng hệ thống thông tin đất đai hiện đại, đa mục tiêu. Tăng cường ứng dụng CNTT vào tất cả các khâu công việc của quá trình giải quyết TTHC như tiếp nhận hồ sơ, chuyển hồ sơ và giải quyết hồ sơ.

Ba là, quyết liệt và đẩy nhanh việc kiện toàn và tổ chức lại Văn phòng ĐKĐĐ, Tổ chức Phát triển quỹ đất một cấp để tạo điều kiện cung cấp tốt hơn các dịch vụ công theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

Bốn là, tiếp tục kiểm soát chặt chẽ việc ban hành mới, sửa đổi, bổ sung các TTHC; thường xuyên rà soát, cập nhật và công bố công khai bộ TTHC.

Năm là, nghiên cứu đổi mới hình thức tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị của cá nhân, tổ chức liên quan đến các quy định về TTHC.

Sáu là, tiếp tục tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát việc thực thi các quy định về TTHC tại các địa phương; xử lý nghiêm và kịp thời các trường hợp vi phạm trong việc quy định thêm thủ tục, hồ sơ, không thực hiện nghiêm túc việc công khai, minh bạch TTHC.