Đồng chí Trần Quốc Tuấn, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì cuộc họp

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, năm 2025, diện tích đất lúa không sản xuất toàn tỉnh trên 9.000 ha. Trong đó, diện tích đất lúa 1 vụ không đủ điều kiện sản xuất vụ hè-thu khoảng 7.600 ha, tập trung tại các xã Bố Trạch, Hoàn Lão, Ninh Châu, Bắc Trạch, Phong Nha... Diện tích đất lúa 2 vụ đủ điều kiện sản xuất nhưng bị bỏ hoang khoảng 1.400 ha, phân bố tại các xã Hoàn Lão, Nam Cửa Việt, Cửa Tùng, Diên Sanh, Vĩnh Linh, Bắc Trạch...

Nguyên nhân chủ yếu do thời tiết diễn biến bất lợi, nắng nóng kéo dài, nguy cơ hạn hán cao; hệ thống thủy lợi một số nơi chưa đáp ứng yêu cầu sản xuất, nhất là vùng cuối kênh. Bên cạnh đó, chi phí vật tư nông nghiệp tăng, giá lúa thiếu ổn định làm giảm hiệu quả sản xuất; lao động nông thôn thiếu hụt, ruộng đất manh mún cũng ảnh hưởng lớn đến việc tổ chức sản xuất.

Đại diện Chi cục Trồng trọt và BVTV báo cáo thực trạng bỏ hoang diện tích đất lúa trong vụ hè-thu trên địa bàn tỉnh

Trước thực trạng này, thời gian qua ngành nông nghiệp đã phối hợp với các địa phương triển khai nhiều mô hình chuyển đổi trên diện tích đất lúa kém hiệu quả. Nổi bật như mô hình trồng dưa hấu phủ bạt nilon gần 50 ha tại các xã Gio Linh, Cửa Tùng, Trường Ninh, Quảng Ninh cho lợi nhuận 85-95 triệu đồng/ha, hiện đã nhân rộng trên 120 ha; mô hình trồng đậu xanh quy mô 100 ha cho lợi nhuận 14-25 triệu đồng/ha, mở rộng trên 150 ha; mô hình trồng ngô nếp lai tại xã Ninh Châu, Hoàn Lão cho hiệu quả kinh tế 20 triệu đồng/ha; mô hình trồng mướp đắng tại xã Trường Ninh lợi nhuận đạt 60-80 triệu đồng/ha...; mô hình lúa - tôm càng xanh, lúa-cá được triển khai tại xã Trường Ninh cho năng suất lúa đạt 58 tạ/ha, năng suất tôm càng xanh đạt trên 1 tấn/ha, năng suất cá đạt 0,6 tấn/ha, hiện được nhân rộng tại các xã Ninh Châu, Cam Hồng, Lệ Ninh, Gio Linh...

Đại diện Trung tâm Khuyến nông báo cáo về công tác hỗ trợ thực hiện các mô hình chuyển đổi trên đất lúa kém hiệu quả thời gian qua

Tuy nhiên, việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng vẫn còn nhiều khó khăn do tập quán sản xuất của người dân, chi phí đầu tư lớn, thị trường tiêu thụ chưa ổn định. Một số mô hình hiệu quả nhưng chưa được nhân rộng tương xứng; việc tích tụ ruộng đất còn hạn chế, hạ tầng thủy lợi nội đồng chưa đồng bộ, nhất là ở các vùng thiếu nước.

Đại diện UBND xã Hoàn Lão phát biểu tại cuộc họp

Tại cuộc họp, các đại biểu đã tập trung thảo luận, đề xuất nhiều giải pháp. Trong đó, về kỹ thuật, định hướng sử dụng các giống lúa ngắn ngày, chịu hạn như ADI73, ĐB6, Dự hương, Mahy85; đẩy mạnh chuyển đổi sang cây trồng cạn phù hợp; ứng dụng cơ giới hóa, tiến bộ khoa học kỹ thuật, sử dụng thiết bị bay không người lái trong sản xuất nhằm giảm chi phí, nâng cao hiệu quả. Về hạ tầng, các địa phương đề xuất tăng cường nạo vét, tu sửa hệ thống kênh mương, chủ động tích trữ, điều tiết nguồn nước; áp dụng tưới tiết kiệm, tưới luân phiên. Về lâu dài, cần ưu tiên đầu tư hoàn thiện hệ thống thủy lợi, nhất là vùng thường xuyên thiếu nước. Cùng với đó, đẩy mạnh liên kết sản xuất, thu hút doanh nghiệp, hợp tác xã tham gia tổ chức sản xuất trên diện tích đất bỏ hoang; vận động người dân cho thuê, góp đất để hình thành vùng sản xuất tập trung, tạo điều kiện áp dụng cơ giới hóa.

Đại diện Công ty CP ĐTTM và PTNN ADI giới thiệu về giống lúa chịu hạn, tái sinh mạnh ADI73

Kết luận cuộc họp, Sở Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các đơn vị, địa phương rà soát cụ thể từng vùng, phân loại diện tích có khả năng sản xuất, diện tích cần chuyển đổi để xây dựng phương án phù hợp. Trên cơ sở đó, bố trí cơ cấu cây trồng, mùa vụ hợp lý; ưu tiên giống lúa ngắn ngày, chịu hạn và đẩy mạnh chuyển đổi ở vùng thiếu nước, kém hiệu quả tại các địa phương.

Đặc biệt, các địa phương cần tăng cường tuyên truyền, vận động người dân khôi phục sản xuất, phát huy vai trò khuyến nông, nhân rộng mô hình hiệu quả; khuyến khích liên kết sản xuất, tích tụ ruộng đất; phối hợp chặt chẽ trong hướng dẫn kỹ thuật, theo dõi thời tiết, nguồn nước; kiểm soát thị trường vật tư nông nghiệp; thực hiện tu sửa, nạo vét kênh mương, chủ động nguồn nước, chuẩn bị đầy đủ điều kiện sản xuất, phấn đấu hạn chế tối đa diện tích đất lúa bỏ hoang trong vụ hè-thu 2026 và những năm tiếp theo.

                                                                                      Ngọc Lan

                                                                          (Trung tâm Khuyến nông)