Ngày 29/7, tại Hội nghị toàn quốc quán triệt Nghị quyết Hội nghị Trung ương 3 khóa 14, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đã trình bày chuyên đề “Kết luận về bảo vệ môi trường và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu trong thời kỳ mới”.

Nâng cao môi trường sống, có tối thiểu 80% số ngày không khí tốt và trung bình

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc nêu rõ, bảo vệ môi trường và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng liên quan trực tiếp tới đời sống, sinh kế của nhân dân và phát triển bền vững.

Về quan điểm, bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu phải được đặt trong tổng thể tư duy, tầm nhìn mới, là nền tảng cho chuyển đổi xanh, nâng cao chất lượng tăng trưởng, sức cạnh tranh, là một động lực phát triển mới của nền kinh tế.

Bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu là trách nhiệm, nghĩa vụ của cả hệ thống chính trị, của tổ chức, doanh nghiệp, cộng đồng dân cư và của mỗi người dân. Đặt con người và chất lượng cuộc sống của nhân dân ở trung tâm của mọi quyết định phát triển.

Quy hoạch định hướng phát triển phải trong giới hạn sinh thái, khả năng chịu tải của môi trường; chuyển từ tư duy ứng phó sang kiến tạo phát triển, từ quản lý hành chính sang quản trị hiện đại dựa trên dữ liệu và mức độ rủi ro.

Đồng thời, chủ động phòng ngừa, kiểm soát chặt chẽ, cảnh báo từ sớm, từ xa nguy cơ gây ô nhiễm, suy thoái, sự cố môi trường; tập trung khắc phục, xử lý những vấn đề bức xúc, điểm nóng về môi trường; bảo tồn đa dạng sinh học và phục hồi các hệ sinh thái tự nhiên.

Kết luận 75 đặt ra nhiều chỉ tiêu định lượng trong 5 năm tới. Trong đó, ngân sách nhà nước dành tối thiểu 2% tổng chi hàng năm cho bảo vệ môi trường, bảo đảm giữ vai trò dẫn dắt; và huy động các nguồn lực xã hội, vốn quốc tế, các quỹ khí hậu toàn cầu, nguồn tài chính xanh. Toàn bộ nguồn nước thải và khí thải lớn sẽ được quan trắc tự động, tất cả cụm công nghiệp xử lý nước thải đạt quy chuẩn.

Cùng với đó, Việt Nam cũng đặt mục tiêu chuyển đổi mô hình tăng trưởng, với kinh tế xanh chiếm khoảng 10% GDP, tỷ trọng năng lượng tái tạo trong tổng cung năng lượng sơ cấp đạt tối thiểu 26,1% và giảm phát thải khí nhà kính ít nhất 9% vào 2030.

Về chất lượng môi trường, tối thiểu 80% số ngày trong năm tại các đô thị đặc biệt phải có chất lượng không khí ở mức tốt và trung bình. Tỷ lệ xử lý chất thải rắn sinh hoạt đạt 95% tại đô thị và 85% ở nông thôn.

Đến 2045, Việt Nam hướng tới xây dựng môi trường sống trong lành, phát triển hài hòa với thiên nhiên, hình thành hệ thống quản trị môi trường hiện đại, trong đó kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và kinh tế carbon thấp trở thành phương thức phát triển chủ đạo.

“Những chỉ tiêu cụ thể này thể hiện tư duy quản trị hiện đại, là căn cứ bắt buộc để các bộ, ngành, địa phương xây dựng kế hoạch, phân bổ nguồn lực và đánh giá thực chất hiệu quả thực hiện”, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ nhấn mạnh.

9 nhóm nhiệm vụ trọng tâm thời kỳ mới

Về giải pháp, nhiệm vụ, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ nêu rõ, để cụ thể hóa các mục tiêu, Trung ương đã xác định 9 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm.

Thứ nhất, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, nâng cao nhận thức và trách nhiệm xã hội; lan tỏa lối sống xanh, tiêu dùng bền vững, xây dựng ý thức tự giác, văn hóa môi trường.

Thứ hai, hoàn thiện thể chế, siết chặt kỷ cương và nâng cao hiệu lực thực thi. Trong đó, khẩn trương hoàn thiện Luật Luật Bảo vệ môi trường và pháp luật có liên quan, bảo đảm đồng bộ, thống nhất. Nghiên cứu hoàn thiện pháp luật về ứng phó với biến đổi khí hậu, thiên tai.

Tập trung đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát; kết hợp giữa tiền kiểm và tăng cường hậu kiểm; quy định rõ trách nhiệm của các cấp và từng cơ quan; lấy kết quả thực hiện mục tiêu môi trường là một tiêu chí đánh giá.

Hoàn thiện chế tài xử lý vi phạm phải đủ sức răn đe; tăng cường hướng dẫn, đối thoại, hỗ trợ doanh nghiệp phòng ngừa sai sót và tuân thủ đúng pháp luật.

Thứ ba, huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả nguồn lực. Theo đó, ngân sách nhà nước bố trí tối thiểu 2% tổng chi hằng năm cho sự nghiệp bảo vệ môi trường; bảo đảm giữ vững vai trò dẫn dắt, huy động hiệu quả các nguồn lực xã hội, nguồn vốn quốc tế, các quỹ khí hậu toàn cầu, nguồn tài chính xanh. Hoàn thiện cơ chế, chính sách sử dụng bảo đảm linh hoạt.

Thứ tư, giải quyết các vấn đề môi trường bức xúc, kiểm soát chặt nguồn ô nhiễm. Tập trung giải quyết ô nhiễm không khí tại các đô thị đặc biệt; ô nhiễm tại các lưu vực sông, kênh, mương, hồ, làng nghề, cụm công nghiệp, khu vực khai thác khoáng sản và khu vực tồn lưu hóa chất, thuốc bảo vệ thực vật.

Đầu tư hạ tầng thúc đẩy phân loại, thu gom, vận chuyển, tái chế, xử lý chất thải; giảm mạnh tỷ lệ chôn lấp trực tiếp chất thải rắn sinh hoạt. Các nguồn phát sinh nước thải, khí thải lớn phải được giám sát tự động; không để phát sinh các khu vực ô nhiễm nghiêm trọng.

Thứ năm, bảo tồn thiên nhiên, đa dạng sinh học và sử dụng hiệu quả tài nguyên. Hiện đại hóa quản lý, khai thác; sử dụng hiệu quả, tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên gắn với chuyển đổi số. Thực hiện các giải pháp dựa vào tự nhiên; bảo vệ và phục hồi các hệ sinh thái quan trọng.

Thứ sáu, chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu, giảm thiểu rủi ro thiên tai. Cập nhật kịch bản biến đổi khí hậu; điều chỉnh chiến lược, quy hoạch và xây dựng phương án phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai phù hợp với địa phương.

Thứ bảy, đẩy mạnh chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn và quản lý phát thải khí nhà kính. Chuyển đổi các ngành kinh tế theo hướng xanh, tuần hoàn và carbon thấp. Phát triển các ngành kinh tế mới, công nghiệp tái chế; phát triển giao thông xanh, đô thị xanh.

Thứ tám, phát triển khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và nguồn nhân lực. Ưu tiên nghiên cứu, phát triển, chuyển giao và ứng dụng công nghệ quan trắc, dự báo, cảnh báo; công nghệ sạch, công nghệ tái chế, xử lý chất thải, giảm phát thải; thu hồi, lưu giữ và tái sử dụng carbon.

Thứ chín, đẩy mạnh hợp tác và hội nhập quốc tế. Chủ động tham gia định hình các sáng kiến, thỏa thuận và cơ chế hợp tác khu vực, toàn cầu về môi trường và khí hậu. Tăng cường ngoại giao môi trường, ngoại giao khí hậu. Tăng cường hợp tác xử lý các vấn đề môi trường xuyên biên giới, quản lý tài nguyên nước, phòng, chống thiên tai và bảo đảm an ninh môi trường, an ninh khí hậu.

Về tổ chức thực hiện, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc cũng cho biết Kết luận số 75-KL/TW đã phân công rõ trách nhiệm cho các cơ quan Trung ương, các bộ, ngành, địa phương trong triển khai thực hiện.

Trên tinh thần Kết luận, Chính phủ đang khẩn trương xây dựng chương trình hành động thể chế hóa chủ trương, lồng ghép tích hợp yêu cầu về bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu vào chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, huy động và bố trí nguồn lực, kiểm tra, giám sát tiến độ, chất lượng thực hiện.

Phó Thủ tướng Thường trực tin tưởng dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự chỉ đạo quyết liệt của Quốc hội, Chính phủ, sự phối hợp chặt chẽ của các cấp, các ngành, các địa phương cùng sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp, người dân, các quyết sách quan trọng sẽ nhanh chóng đi vào cuộc sống, góp phần khơi thông mọi nguồn lực, tạo bước phát triển mới của đất nước trong kỷ nguyên phát triển mới.

Theo: Việt Anh - Khánh Ly

Nguồn tin: https://nongnghiepmoitruong.vn/danh-it-nhat-2-ngan-sach-hang-nam-cho-bao-ve-moi-truong-trong-5-nam-toi-d823730.html