Hướng đến nền nông nghiệp bền vững, đa giá trị, cùng với việc tập trung phát triển các sản phẩm nông nghiệp lợi thế của từng vùng, từng địa phương, tỉnh Quảng Bình đã chú trọng xây dựng và phát triển các nhãn hiệu tập thể (NHTT), nhãn hiệu chứng nhận (NHCN), trong đó có sử dụng tên địa danh trên địa bàn tỉnh. Đây được xem là “chìa khóa” để “định danh” và nâng tầm giá trị nông sản của địa phương.

Đầu năm 2024, Cục Sở hữu trí tuệ, Bộ Khoa học-Công nghệ (KH-CN) có quyết định công nhận NHCN “bưởi Tuyên Hóa” cho 12 xã, thị trấn của huyện Tuyên Hóa, gồm: Lâm Hóa, Thanh Hóa, Thanh Thạch, Hương Hóa, Kim Hóa, Lê Hóa, Thuận Hóa, Sơn Hóa, Đồng Hóa, Thạch Hóa, Đức Hóa và thị trấn Đồng Lê. “Bưởi Tuyên Hóa” là NHCN thứ 3 mà huyện xây dựng thành công sau “mật ong Tuyên Hóa” và “gà đồi Tuyên Hóa”.

Hiện, huyện đang hỗ trợ tổ hợp tác sản xuất và kinh doanh bưởi xã Sơn Hóa với 11 hộ liên kết xây dựng theo tiêu chuẩn VietGAP và truy xuất nguồn gốc để đơn vị này đủ điều kiện được cấp quyền sử dụng NHCN “bưởi Tuyên Hóa”; triển khai các bước xây dựng cơ sở dữ liệu và xây dựng website nhằm phát triển NHCN, phát triển thương hiệu sản phẩm trên thị trường.

Thực tế nhiều năm qua cho thấy, việc xây dựng NHCN, NHTT cho các sản phẩm nông sản chủ lực luôn được chú trọng. Tỉnh Quảng Bình hiện có 22 NHTT, NHCN đã được cấp (18 NHTT, 4 NHCN); trong đó có 15 NHTT, NHCN có sử dụng tên địa danh trên địa bàn tỉnh. Đó đều là các sản phẩm nổi tiếng, sử dụng tên địa danh gắn liền với từng làng quê, từng vùng đất của Quảng Bình, như: Khoai deo Hải Ninh, nước mắm Nhân Nam, nước mắm Đồng Hới, nón lá Ba Đồn, mây xiên Quảng Phương, bánh mè xát Tân An, gạo Lệ Thủy, gạo Vĩnh Tuy...

Để triển khai hiệu quả việc xây dựng, quản lý, phát triển NHTT, NHCN, Sở KH-CN đã phối hợp với các cơ quan, đơn vị, UBND các huyện, thị xã, thành phố xác định nhiệm vụ xây dựng NHTT, NHCN đối với sản phẩm nông sản tiêu biểu của các địa phương; tham mưu UBND tỉnh cho phép các đơn vị sử dụng tên địa danh như “Ba Đồn”, “Tuyên Hóa”... để đăng ký NHTT, NHCN, đồng thời xác nhận bản đồ khu vực sản xuất các sản phẩm; hỗ trợ thực hiện đổi mới công nghệ thiết bị sản xuất, bảo hộ nhãn hiệu hàng hóa... Bên cạnh đó, các đơn vị được giao nhiệm vụ luôn chú trọng tuyên truyền đến người dân về tầm quan trọng của NHTT, NHCN cũng như quyền và nghĩa vụ của các hộ sản xuất khi sử dụng nhãn hiệu. Việc xây dựng thành công NHTT, NHCN sẽ là động lực để các cơ sở mở rộng diện tích sản xuất, tăng sản lượng tiêu thụ, đáp ứng yêu cầu của thị trường.

Xác định xây dựng, phát triển thành công nhãn hiệu sẽ giúp sản phẩm khẳng định được tên tuổi và chỗ đứng trên thị trường, tỉnh đã có những cơ chế, chính sách hỗ trợ; gắn công tác bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ cho các sản phẩm nông nghiệp với chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới, chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP)... Phó Chánh Văn phòng Điều phối nông thôn mới, Phó chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn Nguyễn Quốc Tuấn cho biết: Theo Quyết định số 148/QĐ-TTg, ngày 24/2/2023 của Thủ tướng Chính phủ, tiêu chí về sở hữu trí tuệ với các yêu cầu về giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý, NHTT, NHCN, kiểu dáng... đóng vai trò quan trọng trong đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP; trong đó các sản phẩm muốn đạt tiêu chuẩn OCOP từ 4 sao trở lên bắt buộc phải có nhãn hiệu đăng ký.

Quảng Bình hiện có 28 sản phẩm OCOP 4 sao, 140 sản phẩm OCOP 3 sao; có 29 làng nghề, làng nghề truyền thống với hơn 8.200 cơ sở sản xuất; 390 HTX nông nghiệp và 572 tổ hợp tác hoạt động trong lĩnh vực nông, lâm, thủy sản; chưa kể các sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp tỉnh, cấp khu vực và cấp quốc gia... Đây là điều kiện thuận lợi để xây dựng và phát triển nhãn hiệu mang tính cộng đồng. Hiện, một số sản phẩm đang tiếp tục được xây dựng hướng tới đăng ký thành công NHTT, NHCN, như: ram Ba Đồn, hàu Quán Hàu, men riềng Quảng Long, mật ong Phong Nha...

“Bưởi Tuyên Hóa” được công nhận nhãn hiệu chứng nhận

Nguồn trang TT Sở Nông nghiệp và PTNT Quảng Bình