Những năm gần đây, khí hậu biến đổi liên tục, nắng hạn kéo dài. Do đó những vùng trồng lúa chuyên canh trước đây không còn phù hợp, từ đó đặt ra là cần có một loại cây trồng chịu được nắng hạn, thích ứng cho bà con nông dân chuyển hướng cây trồng cạn trên những chân ruộng không chủ động nước tưới, sản xuất lúa kém. Trăn trở với điều đó, chị Trương Thị Lược – Giám đốc HTX Bắc Tiến, xã Hiền Ninh, huyện Quảng Ninh đã quyết định trồng cây mè đen với giống bản địa, giống của địa phương, vừa lưu giữ được các giống cây chất lượng vừa mang lại hiệu quả cho các thành viên trong HTX cũng như bà con trong vùng.
Năm 2020, chị Lược cùng các xã viên trồng được 2 ha mè, sản lượng khoảng 01-1,2 tấn/ha. Chị liên hệ với các cửa hàng nông sản phân phối sản phẩm hạt mè đen. Hiệu quả mang lại cao, được người tiêu dùng ưa chuộng, nhiều đơn đặt hàng nối tiếp nhau.
Theo chị Lược, qua tìm hiểu thị trường, nhận thấy người tiêu dùng rất ưa chuộc các sản phẩm từ cây mè như hạt mè, dầu mè. Đặc biệt, dầu mè là một sản phẩm dinh dưỡng dàu vitamin, các khoảng chất tốt cho sức khỏe người già, trẻ em, người ăn kiêng... vì thế, HXT đã ra sản phẩm dầu mè đen HTX Bắc Tiến. Hiện nay, dầu mè đen HTX Bắc Tiến đã được phân phối nhiều cửa hàng trong và ngoài tỉnh.
HTX Bắc Tiến sản xuất cây mè đen theo hướng nông nghiệp an toàn, liên kết với các hộ dân sản xuất theo chuỗi giá trị. Ngoài ra, HTX còn mở rộng liên kết với nông dân trong và ngoài xã chuyển đổi cây trồng cạn, chủ động mở rộng diện tích sản xuất vùng nguyên liệu cây mè.
Vụ Hè thu 2021,HTX Bắc Tiến mở rộng diện tích trồng hơn 4ha, đã thu hoạch được 2ha với năng suất 1,2-1,4 tấn/ha. Ngoài ra HTX còn thu mua mè đen cho các hộ dân xã Hiền Ninh, Vạn Ninh (H. Quảng Ninh).
Chị Lược cho biết: 3 kg hạt mè sẽ ép được 1 lít dầu, giống mè HTX trồng là giống mè của địa phương, có năng suất cao, thơm, dầu nhiều. Để cho sản phẩm dầu mè chất lượng thì hạt mè sau khi thu hoạch được phân loại, loại bỏ hoàn toàn tạp chất, hạt lép... sau đó đưa vào quy trình ép áp lực cao. Khi thu được dầu mè từ máy ép sẽ chuyển qua máy lọc ly tâm nhằm tách hoàn toàn những thành phẩm không hòa tan, kết thúc công đoạn sẽ thu được dầu mè đen nguyên chất có màu vàng đặc trưng.
Sản phẩm dầu mè đen HXT Bắc Tiến hiện nay được nhiều người biết đến, ngoài các của hàng nông sản trong tỉnh, dầu mè đen HTX đã có mặt tại Hồ Chí Minh, Huế, Hà Nội... và còn đi qua Đài Loan. Đối với dầu mè có giá bán từ 260.000 – 300.000đ/lit; trung bình mỗi tuần HTX phân phối cho các cửa hàng 25-30 lít dầu mè; mè hạt giá từ 60.000-70.000 đ/kg. Với hiệu quả mang lại, đời sống các xã viên được nâng cao hơn, tăng thêm thu nhập cho các hộ dân trong vùng.
Chị Đặng Thị Hà Giang, thôn Bắc Cổ Hiền, xã Hiền Ninh (H. Quảng Ninh), một thành viên trong HTX Bắc Tiến chia sẻ: Trồng mè không đòi hỏi kỹ thuật cao, ít bỏ công hơn các loại cây trồng khác, thời gian trồng ngắn, nhanh thu hoạch. Gia đình làm 1,5 sào, sau khi thu hoạch sẽ được HTX thu mua, ổn định đảm bảo đầu ra, nâng cao hiệu quả kinh tế vì thế các xã viên cũng như dân trong xã rất phất khởi.
Trong thời gian tới, HTX Bắc Tiến tiếp tục mở rộng khoảng 3ha trồng mè trên địa bàn xã, hiện HTX đã cho các thành viên làm đất, xới, phơi đất chuẩn bị tốt cho vụ mùa tiếp theo. HTX tiếp tục hỗ trợ các xã viên có diện tích trồng mè khâu làm đất, cung ứng giống, hỗ trợ thu mua, ổn định cho bà con nông dân.

Mô hình mè đen của HTX Bắc Tiến

Chị Trương Thị Lược – Giám đốc HTX Bắc Tiến kiểm tra đóng gói dầu mè đen trước khi đưa ra thị trường.

Nguồn trang TT Sở Nông nghiệp và PTNT Quảng Bình