Theo Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn tỉnh, từ  tháng 6 - 7/2015 sắp tới là thời kì cao điểm về nắng nóng, nguy cơ xảy ra hạn hán trên diện rộng sẽ xảy ra ở vùng Bắc Quảng Bình gồm huyện Bố Trạch, Quảng Trạch, Tuyên Hóa. Đặc biệt, huyện Quảng Trạch và Thị xã Ba Đồn là hai địa phương có diện tích nông nghiệp tương đối lớn. Trong khi đó, các địa phương trên địa bàn tỉnh đã gieo cấy vụ Hè thu 2015 được 11.550ha/16.000ha đạt 72,2% kế hoạch, bằng 124,7% cùng kỳ. Bên cạnh đó, tỉnh đã chỉ đạo các địa phương chuyển đổi gieo trồng 190ha/1.218ha cây trồng chuyển đổi đạt 15,6% kế hoạch. Nhưng, hiện dung tích các hồ chứa trên địa bàn tỉnh chỉ đạt khoảng 60-70% so với cùng kì, hầu hết các đập dâng đã khô, không đủ nước phục vụ sản xuất, một số hồ thiếu hụt nước lớn.

Theo báo cáo mực nước của các hồ chứa nước do Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi và các địa phương quản lý hầu hết chưa đạt và thấp hơn nhiều so với mực nước thiết kế. Nguyên nhân là do lượng mưa năm thấp hơn trung bình nhiều năm, vì vậy ở các hồ chứa nhỏ do địa phương quản lý đa số đều bị thiếu nước. Đặc biệt các hồ thuộc huyện Bố Trạch, Quảng Trạch dung tích các hồ chứa hầu hết không đạt dung tích thiết kế, trong đó có nhiều hồ chứa chỉ đạt 45-50% dung tích thiết kế như: hò Khe Chù xã Cảnh Hóa 38%, Vân Tiền, Nước Sốt xã Quảng Lưu 44%; hồ Đồng Vạt xã Quảng Phương 42%... Nguy cơ xảy ra hạn hán rất cao đối với các huyện Quảng Trạch, Tuyên Hóa, Minh Hóa và thị xã Ba Đồn.

Kiểm tra tình hình mực nước tại một số hồ đập

Trước tình hình trên, Sở Nông nghiệp và PTNT đã phân công các đơn vị trong ngành phối hợp với các địa phương chỉ đạo, theo dõi, hướng dẫn quy trình trồng, chăm sóc cây trồng chuyển đổi.

Đến đầu tháng 6, tỉnh ta vẫn chưa có mưa để cung cấp nước cho các hồ đập, theo tính toán sơ bộ của Sở Nông nghiệp thì khả năng thiếu nước trong vụ Hè thu là 1.911ha. Trước tình hình trên, Sở Nông nghiệp đã chỉ đạo các địa phương chuyển đổi từ đất trồng lúa sang cây trồng cạn trên diện tích khoảng 1.400 ha ( ngô 510ha; đậu xanh 365,5ha; mè 90,5ha; khoai lang 204 ha, trồng cỏ chăn nuôi 130,2 ha; dưa chuột, dưa hấu 74ha; rau 11ha, cây trồng khác 23,6ha). Trong đó: Lệ Thủy 96,5ha; Quảng Ninh 105ha; Bố Trạch 147ha; Quảng Trạch 453,6ha; Ba Đồn 330ha; Tuyên Hóa 112,7ha; Minh Hóa 155,5ha.

Mặt khác Sở Nông nghiệp và PTNT cũng đưa ra nhiều giải pháp nhằm tăng cường công tác phòng, chống hạn cho cây trồng vụ Hè thu. Trong đó Sở đề nghị các huyện, thị xã đẩy mạnh công tác tuyên truyền để người dân biết rõ tình hình nguồn nước tưới, cùng chính quyền chủ động chuyển đổi cây trồng hợp lý. Thu hút sự quan tâm của cộng đồng doanh nghiệp cùng tham gia hợp tác sản xuất, tiêu thụ sản phẩm cây trồng cạn và tạo sự sồng thuận trong hệ thống chính trị, phổ biến quy trình chăm sóc các cây trồng cạn chuyển đổi trên đất lúa. Đối với vùng đất đủ nước cho sản xuất lúa cần áp dụng quy trình thâm canh lúa như SRI, ICM… đồng thời tưới tiết kiệm theo phương pháp nông lộ. Đối với những vùng không đủ nước tưới, chuyển đổi cây trồng cạn áp dụng các biện pháp sử dụng triệt để nguồn nước có trong hồ đập, ao hồ tưới vào các thời kỳ quan trọng của cây trồng kết hợp sự dụng các vật liệu che phủ gốc để giữ ẩm. Đối với những vùng chuyển đổi cơ cấu cây trồng các địa phương đã sử dụng các loại giống cây trồng cạn ngắn ngày, có khả năng chịu hạn như ngô HN88, Lai Tố nữ, NK6326; đậu xanh DDX208, dưa hấu TN010, mướp đắng… Ngoài ra, Sở Nông nghiệp cũng đề nghị các đơn vị, huyện, các địa phương tăng cường công tác thị trường tiêu thụ sản phẩm. Tổ chức liên kết các doanh nghiệp tham gia thu mua nông sản, cây làm thức ăn gia súc… trên địa bàn với các địa phương đưa ra phương án hợp tác ngay từ đầu vụ.

Trước tình hình hạn hán như hiện nay, Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi đã chỉ đạo các chi nhánh vận động bà con nông dân đắp đập, be bờ giữ nước mặt ruộng, hạn chế cấp nước từ hồ chứa. Tổ chức tu sửa công trình kênh mương, sửa chữa máy bơm, nạo vét kênh mước trong hệ thống do Công ty quản lý và phối hợp với chính quyền địa phương đôn đốc các đơn vị dùng nước, các hộ dùng nước nạo vét, tu sửa kênh mương nội đồng. Ngoài ra áp dụng các biện pháp tưới tiêu hợp lý, tăng cường kiểm tra lượng nước trên kênh cũng như trên mặt ruộng, tiết kiệm tối đa nguồn nước phục vụ sản xuất Hè thu…

Theo: Thùy Trang

Nguồn trang TT Sở Nông nghiệp và PTNN tỉnh Quảng Bình