Theo Kế hoạch hành động triển khai Đề án “Sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050”, năm 2026 toàn tỉnh phấn đấu thực hiện hơn 10.000 ha sản xuất lúa giảm phát thải. Sau khi hoàn thành khoảng 6.000 ha trong vụ Đông Xuân, vụ Hè Thu năm nay tiếp tục mở rộng thêm hơn 4.000 ha tại các địa phương trọng điểm sản xuất lúa.

Để hoàn thành mục tiêu đề ra, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã yêu cầu các địa phương rà soát các vùng sản xuất có điều kiện phù hợp để triển khai đồng bộ quy trình tưới ngập khô xen kẽ; đồng thời tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn nông dân áp dụng các biện pháp canh tác giảm phát thải theo đúng quy trình kỹ thuật.

Tưới ngập khô xen kẽ (AWD) là một kỹ thuật quản lý nước, được thực hiện để trồng lúa ở vùng đất thấp với lượng nước ít hơn nhiều so với kỹ thuật tưới nước truyền thống là duy trì nước đọng liên tục trên đồng ruộng. Lợi ích của việc áp dụng kỹ thuật này bao gồm: Kích thích cây lúa phát triển tốt, cứng cây, rễ cây lớn, phát triển sâu hơn, ít nhánh vô hiệu; tiết kiệm nước tưới (20-50%), tiết kiệm công, chi phí tưới nước; giảm phát thải khí mê-tan từ 40-60%.

Hình ảnh 1: Ảnh đo mực nước trên đồng ruộng

Trong điều kiện vụ Hè Thu thường xuyên đối mặt với nắng nóng và nguy cơ hạn hán cuối vụ, đây được xem là giải pháp đặc biệt phù hợp. Việc giảm lượng nước tưới không chỉ góp phần chủ động ứng phó với nguy cơ thiếu nước tại các hồ chứa mà còn giúp giảm chi phí sản xuất cho nông dân.

Không chỉ mang lại hiệu quả về kinh tế, tưới ngập khô xen kẽ còn là một trong những biện pháp quan trọng giúp giảm phát thải khí mê-tan trong sản xuất lúa. Đây là loại khí nhà kính phát sinh chủ yếu từ các chân ruộng ngập nước thường xuyên và được xác định là nguồn phát thải đáng kể trong lĩnh vực trồng trọt.

Việc triển khai sản xuất lúa giảm phát thải không chỉ nhằm thực hiện các mục tiêu của Đề án giảm phát thải trong lĩnh vực trồng trọt mà còn góp phần hiện thực hóa định hướng phát triển nông nghiệp xanh, thích ứng với biến đổi khí hậu và nâng cao giá trị ngành hàng lúa gạo.

Hình ảnh 2: Đo khí trên diện tích sản xuất giảm phát thải

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, việc mở rộng các mô hình sản xuất lúa giảm phát thải được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến mạnh mẽ trong tư duy sản xuất của người dân, từ mục tiêu tăng sản lượng đơn thuần sang sản xuất hiệu quả, tiết kiệm tài nguyên và thân thiện với môi trường. Đây cũng là bước đi quan trọng để ngành nông nghiệp Quảng Trị hướng tới nền sản xuất xanh, tuần hoàn, bền vững và có khả năng cạnh tranh cao trong những năm tới.

Trần Văn Hiếu, Võ Tùng Lâm - Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật