Để giúp bà con nông dân nắm rõ triệu chứng và chủ động trong công tác phòng trừ, Trạm Trồng trọt và BVTV Hướng Hoá- Đakrông hướng dẫn cách nhận biết, kỹ thuật chăm sóc và các biện pháp phòng trừ hiệu quả như sau:

1. Bệnh khảm lá sắn: là một bệnh nguy hiểm do virus gây ra, bệnh có khả năng lây lan, phát tán qua hom giống và qua môi giới truyền bệnh là bọ phấn trắng.

Nguyên nhân:Bệnh khảm lá sắn do virus (Begomovirus: Geminiviridae) gây ra.

Môi giới truyền bệnh:Bọ phấn trắng trưởng thành rất nhỏ, chỉ dài 0,75-1,4 mm, sải cánh dài 1,1-2 mm. Toàn thân và cánh được phủ bởi một lớp phấn màu trắng. Cả ấu trùng và thành trùng đều chích hút nhựa cây làm chết mô lá làm lan truyền mầm bệnh đặc biệt là virus gây bệnh khảm lá sắn.

Bọ phấn trắng – Môi giới truyền bệnh khảm lá sắn

Triệu chứng: Lá loang lổ, hại nhẹ lá không bị biến dạng hoặc biến dạng nhẹ, mức độ hại nặng làm cho lá sắn xoăn, cong queo, nhăn nhúm. Bệnh xuất hiện ở tất cả các giai đoạn sinh trưởng của cây sắn.

Triệu chứng cây sắn bị bệnh khảm lá

Biện pháp phòng trừ:

- Ở những vùng trồng sắn đã bị bệnh khảm lá nặng từ 2 vụ liên tiếp trở lên khuyến cáo người trồng sắn chuyển đổi sang cây trồng phù hợp. Không gieo trồng các cây ký chủ của bọ phấn trắng như cà chua, cà pháo, cà bát, bầu bí, ớt, …

- Thực hiện chăm sóc, bón phân theo đúng quy trình sản xuất bón bổ sung thêm các loại phân bón lá và tăng lượng phân bón để giúp cho cây sinh trưởng phát triển tốt, tăng sức đề kháng bệnh và tăng năng suất.

- Cần thường xuyên thăm đồng, kiểm tra, sử dụng thuốc BVTV theo nguyên tắc 4 đúng bằng các loại thuốc như: Nitenpyram , Imidacloprid... phun ướt cả 2 mặt lá.

2. Bệnh thối gốc, thối củ

Bệnh thối gốc, thối củ cây sắn thường do tập đoàn nấm gây nên.

Triệu chứng

Lá cây bị bệnh hóa nâu, héo. Lá có thể bị rụng hoặc không, cây mất nhiều nước. Nếu nghi ngờ cây sắn bị bệnh nên nhổ cây để kiểm tra phần gốc rễ. Nấm gây hại các mạch dẫn trong thân, củ. Củ sắn có thể phình lên và khi cắt ra quan sát thấy các vết bệnh màu nâu sáng trong ruột củ. Bệnh hại nặng dẫn tới thân, rễ, củ sắn bị thối, cây héo vàng và chết.

Thân sắn bị thối do nấm Fusarium spp

Củ sắn bị thối do nấm Fusarium spp

Cây sắn bị héo do Fusarium spp

Tác nhân gây bệnh

Bệnh do tập đoàn nấm gây nên, các loài nấm thường gặp là Phytophthora spp, Fusarium spp, Diplodia manihoti.

Đặc điểm phát sinh phát triển

Nguồn nấm bệnh chủ yếu từ đất và các tàn dư cây bệnh. Nấm xâm nhập vào cây sắn qua các vết thương cơ giới do côn trùng, do quá trình chăm sóc gây nên hoặc tự xâm nhiễm qua rễ. 

Biện pháp phòng trừ:

-  Làm rãnh thoát nước trước khi mùa mưa đến, vùng thấp trũng, ven sông xuối cần có kế hoạch nhổ sớm để hạn chế bệnh thối củ.

- Luân canh với cây trồng khác họ (ngô, khoai lang...). Sử dụng giống sạch bệnh.

-Nhổ bỏ cây bị bệnh kịp thời, xử lý vôi bột tại vùng bị bệnh để tránh bệnh lây lan trên ruộng. Tránh gây tổn thương rễ trong quá trình trồng trọt, chăm sóc.

- Sử dụng các chế phẩm từ nấm Trichoderma, Kentomium bón vào đất trước khi trồng.

Những cây bị nặng không khắc phục được cần nhổ tiêu hủy cây bị bệnh tránh lây lan, phun thuốc khoanh vùng để hạn chế nấm bệnh bằng các loại thuốc như: Fosetyl Aluminium, Metalaxyl + Mancozep phun ướt toàn bộ cây và gốc, phun theo liều lượng khuyến cáo của nhà sản xuất./.

Ths. Võ Khánh Ngọc - Trạm Trồng trọt và BVTV Hướng Hoá – Đakrông