Việc điều tra rà soát để đánh giá đa dạng sinh học, đặc biệt là của các loài thú nguy cấp, quý hiếm, đồng thời tạo cơ sở khoa học cho công tác quản lý và bảo tồn ở khu vực rừng Tuyên Hóa thuộc Ban Quản lý Rừng phòng hộ Tuyên Hóa là rất cần thiết. Trong bối cảnh đó, Ban quản lý rừng phòng hộ Tuyên Hóa phối hợp với Trung tâm Môi trường và Phát triển nguồn lực cộng đồng để tiến hành thực hiện: “Khảo sát đa dạng sinh học nhóm thú mặt đất tại khu vực rừng phòng hộ Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Trị bằng phương pháp bẫy ảnh”.

Khu vực rừng Tuyên Hóa, thuộc quản lý của Ban Quản lý Rừng phòng hộ Tuyên Hóa, là khu vực có vị trí gần với các khu vườn quốc gia/khu bảo tồn quan trọng của cảnh quan đa dạng sinh học dãy Trường Sơn, bao gồm Vườn quốc gia Vũ Quang (Hà Tĩnh), Khu bảo tồn thiên nhiên Kẻ Gỗ (Hà Tĩnh), và Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng (Quảng Trị). Rừng phòng hộ Tuyên Hóa có kiểu sinh cảnh đặc trưng rừng kín thường xanh mưa ẩm nhiệt đới của khu vực Trường Sơn, và được coi là một trong những khu vực có giá trị dạng sinh học cao của vùng Bắc Trung Bộ cũng như của Việt Nam với sự xuất hiện của nhiều loài động vật quý hiếm.

Thỏ vằn Trường Sơn (Nesolagus timminsi)

Khảo sát xác định thành phần loài nhóm thú mặt đấttại khu vực rừng thuộc Ban Quản lý Rừng phòng hộ Tuyên Hóa, trong đó tập trung vào việc điều tra bằng bẫy ảnh.Đoàn khảo sát đã thực hiện cài đặt bẫy ảnh ở 53 điểm. Tất cả các điểm đều được ghi nhận thông tin cài đặt theo đúng quy trình đã thống nhất.

Kết quả, đã ghi nhận được nhiều loài động vật khác nhau ở khu vực nghiên cứu. Trong đó, có thể kể đến các loài như Thỏ vằn Trường Sơn (Nesolagus timminsi), Tê tê java (Manis javanica), Lợn rừng (Sus scrofa), Nhím đuôi dài (Atherurus macrourus), Khỉ đuôi lợn (Macaca leonina), Khỉ vàng (Macaca mulatta), Mèo báo (Prionailurus bengalensis), Cầy vòi hương (Paradoxurus hermaphroditus), Chồn họng vàng (Martes flavigula), Chồn bạc má nam (Melogale personata), Cầy móc cua (Herpestes urva), Cầy gấm (Prionodon pardicolor), Sóc đen (Ratufa bicolor), Cheo cheo (Tragulus kanchil), Gà lôi trắng (Lophura nycthemera), Nhím đuôi ngắn (Hystrix brachyura)Khỉ mặt đỏ (Macaca arctoides). Trong số này, có một số loài là các loài quý hiếm theo các văn bản khoa học và pháp luật của Việt Nam như Sách đỏ Việt Năm 2024 hoặc Thông tư số 85/2025/TT-BNNMT của Bộ Nông nghiệp và Môi trường Quy định về quản lý loài nguy cấp, quý, hiếm; nuôi động vật rừng thông thường và thực thi Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp.

Tê tê java (Manis javanica)

Như vậy, có thể thấy Rừng phòng hộ Tuyên Hóa là nơi sống của nhiều loài động vật quý hiếm, có giá trị bảo tồn, bảo vệ cao và cần được đầu tư trong thời gian tới.

Bảng 1. Một số loài động vật quý hiếm ghi nhận được trong quá trình nghiên cứu bẫy ảnh ở Rừng phòng hộ Tuyên Hóa.

Cầy gấm (Prionodon pardicolor)

Nguyễn Thanh Tâm – Ban Quản lý rừng phòng hộ Tuyên Hóa