Vụ Đông xuân 2016-2017, sản xuất nông nghiệp của tỉnh ta được mùa toàn diện, năng suất lúa bình quân đạt 61,45 tạ/ha, sản lượng đạt 184.617 tấn. Hiện tại, toàn tỉnh cũng đã gieo cấy được khoảng 90% diện tích lúa vụ Hè thu. Để vụ lúa Hè thu đạt năng suất cao, nông dân cần chủ động trong việc chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh. Theo dự tính dự báo, trong vụ Hè thu thời tiết nắng nóng ở mức thấp hơn trung bình nhiều năm và thường có mưa xen kẽ là điều kiện thuận lợi cho sâu bệnh phát sinh, lây lan và gây hại trên diện rộng, đặc biệt là các loài dịch hại như ốc bươu vàng, chuột và các đối tượng sâu bệnh hại trên cây lúa như sâu cuốn lá nhỏ, bệnh khô vằn.

 Thời điểm này, lúa trà sớm đang đẻ nhánh, trà chính vụ 2-3 lá, trà muộn đang gieo. Đây cũng là thời điểm ốc bươu vàng hoạt động mạnh, khả năng gây hại lúa non là rất cao. Đặc biệt khi trời có mưa, ốc bị vùi dưới lớp bùn đất sẽ lên gây hại mạnh, thậm chí nhiều diện tích lúa không thể tiếp tục sinh trưởng. Để hạn chế triệt để ốc bươu vàng hại lúa cần phải sử dụng biện pháp thủ công như thu gom ốc, ổ trứng bằng tay, dùng vợt bắt ốc ở ruộng lúa, kênh mương... Những nơi ốc có mật độ cao, kích thước nhỏ cần phải sử dụng thuốc BVTV: Molluska 700WP, Map passion 10GR... để phòng trừ mới hiệu quả.
Riêng đối với chuột hại, công tác diệt chuột phải thường xuyên, liên tục từ đầu đến cuối vụ, đặc biệt chú ý diệt chuột ở vùng lúa tái sinh, lúa 1 vụ. Thường sau khi thu hoạch lúa tái sinh, lúa 1 vụ, các địa phương không tổ chức phòng trừ nên chuột có nơi trú ngụ, cộng với nguồn thức ăn dồi dào trên ruộng tạo điều kiện cho chuột sinh sản nhanh, tích lũy lớn về số lượng. Vào trung tuần tháng 8 trở đi khi trời bắt đầu mưa, chuột tập trung di cư đồng loạt đến vùng lúa Hè thu phá hoại, làm ảnh hưởng rất lớn đến năng suất, sản lượng, thậm chí nhiều diện tích lúa mất trắng. Vì vậy, công tác tổ chức diệt chuột ở vùng lúa tái sinh, lúa 1 vụ sau khi thu hoạch lúa Đông xuân là rất quan trọng, có tính quyết định trong việc bảo vệ diện tích lúa Hè thu ở những vùng tiếp giáp lúa tái sinh, lúa 1 vụ. Sử dụng các biện pháp thủ công như đào bới, săn bắt chuột ở các hang ổ. Dùng các dạng bẫy để bắt chuột như: bẫy bán nguyệt, bẫy lồng, bẫy keo dính... đặt bẫy trên đường đi lại, trước cửa hang. Theo dõi diễn biến thời tiết, khi dự báo có mưa lớn (trước thời điểm chuột di cư) làm hàng rào nilon bao quanh ruộng lúa Hè thu kết hợp đặt bẫy lồng và đào hố để bắt chuột. Triển khai đánh bã trên diện rộng, đồng loạt tại các địa phương, sử dụng một trong các loại thuốc sau để diệt chuột: Biorat, Cat 0,25WP, Racumin 0,75TP.

Bà con nông dân chăm sóc lúa Hè thu sớm
Trên cây lúa, sâu cuốn lá nhỏ thường gây hại nặng trên các trà lúa gieo cấy dày, ruộng bón thừa đạm, thời tiết nắng mưa xen kẽ. Sâu lứa 1 của vụ Hè thu xuất hiện và tích lũy số lượng từ giai đoạn mạ - đẻ nhánh, sâu lứa 2 phát sinh gây hại vào giai đoạn lúa đẻ nhánh rộ, sâu lứa 3 phát sinh gây hại giai đoạn lúa đứng cái - làm đòng nếu không phòng trừ có hiệu quả sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất.
Từ tháng 8, thời tiết có mưa, nhiệt độ, ẩm độ không khí cao là điều kiện thuận lợi cho nấm bệnh khô vằn phát sinh gây hại. Nấm bệnh gây hại hầu hết trên các giống lúa và thường phát sinh gây hại mạnh vào giai đoạn lúa làm đòng, trổ bông đến thu hoạch, đặc biệt các chân ruộng gieo cấy dày, bón thừa đạm, thường xuyên ngập nước. Thời gian gây hại dài, tỷ lệ và cấp bệnh tăng nhanh ở cuối vụ.
Ông Đoàn Thanh Hùng, Trưởng phòng Bảo vệ thực vật - Chi cục TT và BVTV cho biết: Để hạn chế sâu bệnh gây hại, trước hết bà con nông dân không nên gieo cấy với mật độ dày, áp dụng thực hiện theo phương pháp thâm canh lúa cải tiến (SRI), tùy chân đất lượng giống gieo không quá 5kg/sào. Bón phân cân đối, hợp lý không bón thừa đạm. Không để ruộng ngập nước thường xuyên tạo điều kiện sâu bệnh phát sinh. Hạn chế phun thuốc BVTV khi cây lúa ở giai đoạn đẻ nhánh và mật độ sâu, tỷ lệ bệnh còn thấp nhằm bảo vệ thiên địch trên đồng ruộng. Khi mật độ sâu, tỷ lệ bệnh cao mới phải sử dụng thuốc BVTV.
Đối với sâu cuốn lá nhỏ: sử dụng một trong các loại thuốc để phòng trừ: Clever 150SC, Dylan 2EC, Mectinone 25WG, Ammate 150SC…
Đối với bệnh khô vằn, sử dụng một trong các loại thuốc Validacin 5SL, Tiltsuper 300EC, Nevo 330EC để phòng trừ.
Cần lưu ý, phải sử dụng đúng loại thuốc và liều lượng theo hướng dẫn đã ghi trên bao bì của nhà sản xuất. Phun thuốc vào buổi sáng sớm hoặc chiều mát, cần đi chậm, phun ướt đều mặt lá để đạt hiệu quả cao.
Để hạn chế thiệt hại do các đối tượng sâu, bệnh gây hại trên lúa Hè thu, Chi cục TT và BVTV cũng khuyến cáo các địa phương và nông dân cần tập trung kiểm tra, thăm đồng thường xuyên để phát hiện kịp thời các đối tượng sâu bệnh hại; tập trung chăm sóc, bón phân cân đối, phòng trừ sâu bệnh cho cây lúa theo đúng quy trình kỹ thuật “4 đúng” gồm: đúng thuốc, đúng liều lượng - nồng độ, đúng lúc, đúng cách để đạt hiệu quả cao...

Nguồn trang TT Sở Nông nghiệp và PTNT tỉnh Quảng Bình