* Nhiều đơn vị khai thác vượt công suất

Khoáng sản đá vôi được đánh giá là một trong 45 loại khoáng sản có trữ lượng lớn và phân bố rộng khắp cả nước.

Theo quy định tại Điều 82 Luật khoáng sản, cấp phép thăm dò, khai thác đá vôi làm nguyên liệu xi măng, đá vôi làm khoáng chất công nghiệp, làm vật liệu trang trí, ốp lát thuộc thẩm quyền cấp phép của Bộ Tài nguyên và Môi trường; đá vôi làm vật liệu xây dựng thông thường (VLXDTT) thuộc thẩm quyền cấp phép của UBND cấp tỉnh.

Tính đến hết năm 2015, cả nước có 151 Giấy phép khai thác đá vôi cấp trung ương cấp và 688 Giấy phép khai thác cấp địa phương còn hiệu lực. Các tỉnh có số lượng giấy phép khá nhiều là Thanh Hóa, Hà Nam, Hòa Bình, Ninh Bình,Nghệ An, Lạng Sơn, Quảng Bình, Cao Bằng, Quảng Ninh, Yên Bái, Lào Cai, Phú Thọ... Sản lượng khai thác trung bình hàng năm tại các tỉnh nêu trên lên tới trên 20 triệu tấn, đáp ứng nhu cầu sử dụng VLXDTT trên địa bàn, đóng góp phần đáng kể vào phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Kết quả thanh tra tại 9 tỉnh, thành phố được Tổng cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam trực tiếp thực hiện trong năm 2015 cho thấy, nhìn chung, UBND các tỉnh, thành phố đã chỉ đạo triển khai việc cấp phép thăm dò, khai thác đá vôi làm VLXDTT trên địa bàn theo thẩm quyền.

Sai phạm chủ yếu được ghi nhận là khai thác vượt quá công suất được phép khai thác. Ngoài ra còn khai thác không đúng công nghệ khai thác đã xác định trong thiết kế mỏ, dự án đầu tư khai thác khoáng sản; không thông báo bằng văn bản về trình độ chuyên môn, năng lực của Giám đốc điều hành mỏ cho cơ quan quản lý nhà nước; khai thác khi Giấy phép khai thác khoáng sản đã hết hạn; không thực hiện việc cắm mốc đúng quy cách theo quy định tại các điểm khép góc khu vực được phép khai thác khoáng sản.

Từ kết quả thanh tra này, Tổng Cục trưởng Tổng cục Địa chất và Khoáng sản đã quyết định xử phạt hành chính 5 tổ chức, cá nhân với số tiền phạt hơn 1,3 tỷ đồng. Các Đoàn thanh tra lập biên bản vi phạm hành chính; gửi hồ sơ đến cơ quan có thẩm quyền ở địa phương xử phạt 5 tổ chức, cá nhân có các hành vi vi phạm với số tiền là gần 1,1 tỷ đồng.

Ngoài ra, đoàn thanh tra đã kiến nghị dừng khai thác đối với 4 tổ chức và cá nhân vì lý do khai thác khi giấy phép khai thác đã hết hạn; khai thác khi chưa có hợp đồng thuê đất; khai thác không đúng công nghệ, hệ thống khai thác được nêu trong Thiết kế mỏ đã được phê duyệt; khai thác ra ngoài ranh giới khu vực được phép khai thác...

* Cần nâng chất lượng thẩm định việc thăm dò trữ lượng

Tổng hợp số liệu báo cáo của trên 30 tỉnh, thành phố có hoạt động thăm dò, khai thác đá vôi trên phạm vi toàn quốc; từ kết quả công tác thanh tra chuyên đề năm 2015, Tổng cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam có một số đề xuất, kiến nghị để tăng cường hiệu quả quản lý khai thác, sử dụng đá vôi nói riêng vào nền nếp, phát huy tối đa hiệu quả từ nguồn tài nguyên khoáng sản này.

Bộ TN&MT đề nghị UBND các tỉnh, thành phố liên quan nâng cao chất lượng thẩm định báo cáo thăm dò, phê duyệt trữ lượng cũng như công tác cấp phép khai thác đá làm VLXDTT. Trong quá trình thẩm định báo cáo thăm dò, nếu có phần trữ lượng đá vôi đủ điều kiện làm nguyên liệu xi măng, khoáng chất công nghiệp, làm vôi công nghiệp…, kịp thời báo cáo Bộ Tài nguyên và Môi trường để giải quyết theo quy định của Luật khoáng sản.

Các địa phương cũng cần tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát xử lý vi phạm đối với các hành vi khai thác khoáng sản không đúng thiết kế, công nghệ khai thác đã duyệt; khai báo sai sản lượng khoáng sản khai thác thực tế; lập bản đồ hiện trạng, mặt cắt hiện trạng không đúng quy định… Đồng thời cần kiên quyết đình chỉ, thậm chí thu hồi giấy phép đối với tổ chức, cá nhân khai thác gây mất an toàn lao động, gây tổn thất lớn khoáng sản và gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng 

Nguồn: monre.gov.vn