Nhận thức được tầm quan trọng của các nguồn tài nguyên, đồng thời quán triệt Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 19-NQ/TW, ngày 31/10/2012, của Ban Chấp hành Trung ương khóa XI, Về Tiếp tục đổi mới chính sách pháp luật về đất đai trong thời kỳ đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới, tạo nền tảng để đến năm 2020 nước ta cơ bản thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại; Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 24-NQ/TW, ngày 03/6/2013 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI, Về chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, tăng cường quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường. Trên cơ sở đó, công tác quản lý tài nguyên, môi trường trên địa bàn tỉnh ngày càng được tăng cường phục vụ phát triển kinh tế xã hội theo hướng bền vững.

Chung tay hành động bảo vệ môi trường

Trước hết, công tác ban hành văn bản quy phạm pháp luật về tài nguyên và môi trường được tỉnh cụ thể hóa phù hợp với thực tiễn địa phương, với các giải pháp đồng bộ bảo đảm lồng ghép các nội dung về phát triển bền vững, biến đổi khí hậu và tăng trưởng xanh. Đặc biệt, giải quyết những vấn đề phát sinh về quản lý, sử dụng đất, những tồn tại về cơ chế thu hồi và bồi thường khi thu hồi đất, nhằm đảm bảo không để lãng phí tài nguyên đất đai.
Thực hiện tốt công tác cải cách hành chính, trong đó tập trung cải cách thủ tục hành chính và cải cách chế độ công vụ, công chức; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền sâu rộng trong cán bộ công chức, viên chức về thực hiện nhiệm vụ CCHC. Kết quả thực hiện đã kịp thời giải quyết những vướng mắc phát sinh, giảm phiền hà, tiết kiệm được thời gian góp phần nâng cao hiệu quả, hiệu lực quản lý nhà nước trong lĩnh vực tài nguyên và môi trường trên địa bàn, cụ thể trên một số lĩnh vực cơ bản sau:
Tiếp tục thực hiện tốt Luật Đất đai 2013; quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất giai đoạn 2011-2020. Hoàn thành việc lập điều chỉnh Quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 và kế hoạch sử dụng đất kỳ cuối (2016-2020). Phương án điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 đã ưu tiên tăng tỷ lệ quỹ đất sản xuất, kinh doanh, thương mại dịch vụ nhiều hơn so với hiện trạng và phương án quy hoạch trước đây (được phê duyệt tại Nghị quyết số 34/NQ-CP) gồm đất khu công nghiệp tăng 2.604,27 ha, đất thương mại dịch vụ tăng 3.672,41 ha, đất phát triển hạ tầng tăng 6.287,09 ha nhằm tạo cơ sở pháp lý cho việc thu hút đầu tư, đáp nhu cầu phát triển của các ngành, lĩnh vực, đồng thời bảo vệ tài nguyên đất, bảo đảm môi trường và phát triển bền vững.
Bên cạnh đó, công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được tăng cường, đến nay toàn tỉnh đã cấp được 592.504,44 ha đạt 96,13%. Với kết quả này, tỉnh ta là một trong những địa phương dẫn đầu trong công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trong toàn quốc. Đồng thời, từng bước tháo gỡ những vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng phục vụ kịp thời cho việc giao đất, thuê đất, đáp ứng yêu cầu các dự án đẩy nhanh tiến độ, đặc biệt là các dự án trọng điểm của Tỉnh; tiến hành rà soát các dự án đã được giao, cho thuê đất nhưng không sử dụng quá 12 tháng; dự án chậm tiến độ, nợ tiền thuê đất để thu hồi và xử lý theo quy định; công tác thanh tra, kiểm tra xử lý vi phạm trong lĩnh vực môi trường, khai thác khoáng sản được tăng cường, đã tiến tiến hành nhiều cuộc thanh tra, kiểm tra đột xuất, nhờ đó công tác quản lý tài nguyên, môi trường từng bước đi vào nề nếp và thực hiện nghiêm túc theo quy định của pháp luật.
Quản lý có hiệu quả tài nguyên khoáng sản, tài nguyên nước trên địa bàn tỉnh. Tỉnh đã hoàn thành quy hoạch thăm dò, khai thác, chế biến khoáng sản đến năm 2020, tầm nhìn đến 2025; hoàn thành khoanh định khu vực cấm, tạm cấm, khu vực đấu giá quyền khai thác khoáng sản; tổ chức đấu giá quyền khai thác khoáng sản thu hút được sự tham gia các doanh nghiệp có năng lực, kinh nghiệm để phát triển ngành khai khoáng theo hướng hiện đại. Xây dựng mạng lưới quan trắc chất lượng nước tại các hồ, đập phục vụ cấp nước trên địa bàn tỉnh.
Công tác quản lý bảo vệ môi trường được quan tâm với nhiều biện pháp, giải pháp đồng bộ, kiểm soát chặt chẽ các nguồn gây ô nhiễm, nhất là tại khu vực nông thôn, các làng nghề, khu, cụm công nghiệp, cơ sở sản xuất có nguy cơ gây ô nhiễm cao, đảm bảo thực hiện nhất quán chủ trương không đánh đổi môi trường vì lợi ích kinh tế. Công tác thẩm định báo cáo ĐTM và dự án cải tạo phục hồi môi trường được chú trọng chất lượng đáp ứng tốt nhu cầu dự báo và phòng ngừa ô nhiểm môi trường trong hoạt động đầu tư. Các cơ sở sản xuất kinh doanh, dịch vụ thực hiện nghiêm túc về công tác bảo vệ môi trường. Chương trình quan trắc chất lượng môi trường trên phạm vi tỉnh, chất lượng môi trường biển được duy trì và công khai thông tin kịp thời phục vụ cho công tác quản lý và nhu cầu xã hội.
Công tác quản lý tổng hợp biển và hải đảo được tỉnh quan tâm, các hoạt động thích ứng với BĐKH, phòng, chống và giảm nhẹ thiên tai, bảo vệ tài nguyên, môi trường đã được triển khai và đạt một số kết quả bước đầu. UBND tỉnh đã ban hành Quy chế phối hợp quản lý nhà nước về hoạt động khí tượng thủy văn và biến đổi khí hậu trên địa bàn tỉnh để thiết lập cơ chế đồng bộ và nâng cao trách nhiệm phối hợp trong lĩnh vực này.
Tuy nhiên, bên cạnh các thành tựu đã đạt được, công tác quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường vẫn còn có những tồn tại và hạn chế, chưa phát huy hết tối đa nguồn lực tài nguyên và môi trường phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Công tác công tác giải phóng mặt bằng một số công trình, dự án vẫn còn gặp khó khăn, vướng mắc, tiến độ chậm; tình trạng vi phạm pháp luật đất đai như lấn chiếm đất đai, sử dụng đất sai mục đích vẫn còn xảy ra; khiếu nại, tố cáo, tranh chấp đất đai vẫn còn là vấn đề phức tạp diễn ra ở một số địa phương.
Công tác quản lý, chỉ đạo về bảo vệ môi trường của cấp ủy, chính quyền ở địa phương vẫn chưa được toàn diện và thường xuyên. Ý thức bảo vệ môi trường của một bộ phận nhân còn hạn chế, vệ sinh môi trường ở một số địa bàn nông thôn chưa đảm bảo, xã hội hóa bảo vệ môi trường chưa phát huy hiệu quả.
Công tác thanh tra, kiểm tra đối với hoạt động khai thác khoáng sản mặc dù đã được tăng cường, xử lý quyết liệt nhưng việc khai thác khoáng sản trái phép (cát sỏi lòng sông) vẫn còn xẩy ra ở một số địa phương.
Nguyên nhân chính là do nguồn lực đầu tư cho lĩnh vực này còn thấp; pháp luật về tài nguyên và môi trường chưa được hoàn thiện và đồng bộ, chưa theo kịp quá trình phát triển. Một số cấp ủy, chính quyền địa phương, cơ quan, tổ chức chưa quan tâm đúng mức đến công tác quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường, thậm chí có địa phương, nhất là cơ sở còn buông lỏng quản lý. Đội ngũ cán bộ của ngành còn thiếu và một số chưa đáp ứng về năng lực. Đặc biệt, trong tháng 4/2016, Khu tổ hợp sản xuất thép Formosa (Đài Loan) đã gây sự cố môi trường biển làm cá chết hàng loạt ảnh hưởng đến đời sống dân sinh, nhất là kinh tế biển, thu hút đầu tư và trật tự an toàn xã hội. Và gần đây, trận lũ kép lịch sử tháng 10/2016 và bảo số 10/2017 đã gây thiệt hại nặng nề về người và tài sản trên địa bàn tỉnh ta.
Thực trạng trên cho thấy, vấn đề cấp bách là phải tăng cường hơn nữa công tác quản lý và bảo vệ tài nguyên, môi trường. Tiếp tục thực hiện có hiệu quả Nghị quyết Đại hội tỉnh Đảng bộ lần thứ XVI “tăng cường công tác quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, phòng chống thiên tai”. Để thực hiện có hiệu quả mục tiêu trên, cần tập trung thực hiện tốt một số nhiệm vụ và giải pháp sau:
Nâng cao chất lượng và hiệu quả quản lý nhà nước, tham mưu ban hành kịp thời các văn bản quy phạm pháp luật, tập trung rà soát, bổ sung các chính sách, các văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực tài nguyên và môi trường đảm bảo hoàn thiện, thống nhất và đồng bộ để chỉ đạo, tổ chức thực hiện. Tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, rà soát đơn giản hồ sơ, trình tự thực hiện và rút ngắn thời gian giải quyết thủ tuc hành chính; thực hiện tốt việc công khai hóa quy trình thủ tục hành chính tại bộ phận tiếp nhận hồ sơ; tiếp tục cải cách chế độ công vụ, công chức tạo chuyển biến về lề lối, tác phong làm việc của cán bộ, công chức, viên chức. Thực hiện tốt cơ chế một cửa, một cửa liên thông trong giải quyết thủ tục hành chính vào hoạt động, đặc biệt là cung cấp dịch vụ công trực tuyến mức độ 3 và 4; duy trì áp dụng ISO:9001-2008 trong công tác quản lý và điều hành công tác của Sở.
Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lý tài nguyên và môi trường; tập trung cho việc xây dựng các cơ sở dữ liệu tài nguyên và môi trường mà trọng tâm hoàn thành hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về đất đai để tịch hợp với cơ sở dữ liệu của Bộ Tài nguyên và Môi trường và phục vụ cho hoạt động của ngành và cho mọi nhu cầu xã hội.
Triển khai thi hành tốt pháp luật về tài nguyên và môi trường, quản lý hiệu quả các nguồn tài nguyên, chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường. Bên cạnh đó, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân để chủ động ngăn ngừa những vi phạm chính sách, pháp luật về tài nguyên và môi trường. Đồng thời, phối hợp chặt chẽ với các Sở, ban ngành và các địa phương tăng cường kiểm tra, hướng dẫn, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc tại cơ sở trong qua trình thực thi các chính sách pháp luật về tài nguyên môi trường.
Tăng cường tuyên truyền, giáo dục pháp luật về tài nguyên và môi trường nhằm nâng cao ý thức thức chấp hành pháp luật, tạo sự đồng thuận trong xã hội; nâng cao hiệu quả phối hợp của Ủy ban MTTQVN, các tổ chức thành viên và cơ quan tài nguyên môi trường các cấp trong việc tuyên truyền, vận động, giám sát quản lý, sử dụng tài nguyên và bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu đảm bảo chặt chẽ, thống nhất. Tích cực triển khai tổ chức phong trào quần chúng bảo vệ tài nguyên và môi trường nhằm nâng cao ý thức trách nhiệm của cộng đồng đồng thời phát hiện, ngăn chặn, kịp thời xử lý những hành vi vi phạm pháp luật về tài nguyên và môi trường./.

Tin: Nguyễn Xuân Dũng - P. Pháp chế