"Chiến dịch 90 ngày" - Quyết tâm đưa dữ liệu đất đai thành tài nguyên sống

Những ngày này, ngành NN&MT đang khẩn trương, quyết liệt triển khai Chiến dịch 90 ngày (từ 1/9 đến 30/11/2025) làm giàu, làm sạch dữ liệu đất đai theo Kế hoạch của liên Bộ Công an và Bộ NN&MT. Đây được xem là bước đi tiên quyết để xây dựng hệ thống dữ liệu đất đai "đúng - đủ - sạch - sống", có ý nghĩa quan trọng đối với người dân, doanh nghiệp và công tác quản lý.

Để thực hiện chiến dịch, Sở NN&MT đang tập trung vào ba nhiệm vụ trọng tâm: hoàn thiện CSDL hiện có bằng việc xây dựng Mã định danh thửa đất và đối soát với CSDL dân cư; tiếp tục đồng bộ CSDL đất đai theo mô hình chính quyền 2 cấp lên hệ thống quốc gia; và khẩn trương cấu hình các quy trình dịch vụ công trực tuyến lĩnh vực đất đai lên hệ thống thông tin VBDLIS. Thành công của chiến dịch này sẽ là một đột phá lớn, giúp dữ liệu đất đai từ những tài liệu trong kho thực sự trở thành nguồn tài nguyên sống.

Hình ảnh: Cán bộ Trung tâm CNTT-TT Nông nghiệp và Môi trường giám sát, quản lý vận hành CSDL của ngành

Bức tranh CSDL chuyên ngành: Nền tảng vững chắc

Bên cạnh lĩnh vực đất đai, công tác xây dựng CSDL đang diễn ra sâu rộng ở tất cả các lĩnh vực chuyên ngành cốt lõi của Sở, tạo ra những nền tảng dữ liệu ban đầu hết sức quan trọng:

Lĩnh vực trồng trọt đã hình thành hệ thống dữ liệu phục vụ cấp và quản lý mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc sản phẩm OCOP, cây ăn quả bằng mã QR. Lĩnh vực chăn nuôi, thủy sản đang đẩy mạnh ứng dụng nhật ký điện tử trong quản lý sản xuất tại các Trung tâm giống và trên các tàu cá xa bờ, bên cạnh việc vận hành các CSDL chuyên ngành như VAHIS hay VNFISHBASE. Lĩnh vực lâm nghiệp đang nâng cao năng lực quản lý, bảo vệ rừng thông qua phần mềm theo dõi diễn biến rừng (FRMS) và CSDL tuần tra (SMART). Lĩnh vực môi trường hệ thống truyền, nhận số liệu quan trắc môi trường tự động, liên tục (CSDL về môi trường); Lĩnh vực thủy lợi và phòng chống thiên tai cũng có bước tiến lớn. Chia sẻ về vấn đề này, ông Lê Quang Lam, Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi và PCTT cho biết: "Chúng tôi đang phối hợp chặt chẽ với Trường Đại học Thủy lợi để hoàn thiện Hệ thống bản đồ ngập lụt và phần mềm cảnh báo lũ trên nền tảng WebGIS. Mục tiêu là tích hợp, chuẩn hóa toàn bộ dữ liệu thủy văn, hồ đập của cả tỉnh sau sáp nhập, tạo thành một Kho dữ liệu lớn (Big Data) để chuyển từ bị động ứng phó sang chủ động phòng ngừa thiên tai".

Thách thức và tầm nhìn về "Kho dữ liệu dùng chung"

Dù đã đạt được những kết quả ấn tượng, nhưng theo ông Trần Quốc Tuấn, Giám đốc Sở NN&MT, "điểm nghẽn" lớn nhất hiện nay là tình trạng các CSDL chuyên ngành này vẫn đang hoạt động độc lập, riêng lẻ. Sự phân tán dữ liệu này đang tạo ra những rào cản lớn. "Chúng ta có dữ liệu quan trắc môi trường nhưng lại không thể kết hợp ngay lập tức với dữ liệu các vùng trồng cây ăn quả để đưa ra cảnh báo sớm cho nông dân khi có sự cố ô nhiễm. Chúng ta có dữ liệu về diễn biến rừng nhưng lại không thể tích hợp với dữ liệu về đăng ký đất đai để phát hiện sớm các hành vi lấn chiếm đất rừng,". Tình trạng này không chỉ gây lãng phí tài nguyên thông tin mà còn trực tiếp ảnh hưởng đến hiệu quả của các dự án nền tảng như "Bản đồ số ngành" hay "Hệ thống giám sát, cảnh báo sớm" do thiếu dữ liệu đầu vào đầy đủ và đồng bộ.

Nguyên nhân của thách thức này mang tính hệ thống, đến từ sự thiếu đồng bộ về công nghệ và đặc biệt là còn thiếu một khung pháp lý cụ thể quy định rõ về trách nhiệm chia sẻ dữ liệu.

Để giải quyết "bài toán tích hợp" này, ngành NN&MT xác định nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách nhất là phải xây dựng  được Kho dữ liệu dùng chung thống nhất. Chia sẻ về giải pháp kỹ thuật, ông Đoàn Công Hữu - Phó Giám đốc Trung tâm Công nghệ thông tin và Truyền thông cho biết: "Trung tâm đang phối hợp với đơn vị tư vấn gấp rút triển khai việc tích hợp các hệ thống bản đồ, liên kết các CSDL lại nhằm phục vụ tốt hơn cho công tác quản lý nhà nước cũng như cung cấp thông tin kịp thời đến người dân, tổ chức và doanh nghiệp".

"Kho dữ liệu dùng chung sẽ là 'trái tim số' của ngành. Mọi quyết định, từ việc quy hoạch một vùng trồng mới, cấp phép một dự án đầu tư, đến việc ứng phó với một sự cố môi trường, đều sẽ được đưa ra dựa trên dữ liệu tổng hợp, đa chiều và theo thời gian thực. Đây chính là đích đến của chính quyền số," Giám đốc Sở Trần Quốc Tuấn khẳng định.

Khi có Kho dữ liệu, một bức tranh tương lai tươi sáng hơn sẽ mở ra. Đó là một nền nông nghiệp thông minh có thể cảnh báo dịch bệnh, tối ưu hóa sản xuất; một hệ thống quản lý môi trường chủ động có thể dự báo thiên tai, giám sát nguồn thải; và một môi trường đầu tư minh bạch, hấp dẫn hơn khi nhà đầu tư có thể tiếp cận bức tranh toàn cảnh về tiềm năng đất đai, tài nguyên của tỉnh.

Với sự quyết tâm và những bước đi bài bản, ngành NN&MT đang nỗ lực không ngừng để biến dữ liệu trở thành một động lực phát triển mới, bền vững cho toàn tỉnh Quảng Trị.

 Thanh Nga- PKHCN CĐS