Phát triển nông nghiệp xanh được tỉnh xác định là một trong bốn trụ cột phát triển kinh tế, nhằm nâng cao giá trị gia tăng, thích ứng với biến đổi khí hậu và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường. Với gần 1,14 triệu ha đất sản xuất nông nghiệp, trong đó trên 924 nghìn ha đất lâm nghiệp, Quảng Trị có nhiều lợi thế để phát triển nông nghiệp hữu cơ, kinh tế tuần hoàn và thị trường tín chỉ carbon.

Điểm nhấn nổi bật là việc mở rộng mô hình sản xuất lúa giảm phát thải theo quy trình tưới khô xen ướt (AWD). Đến tháng 7/2026, mô hình đã được triển khai trên gần 10.000 ha tại 24 xã, tăng khoảng 8.000 ha so với cùng kỳ năm 2025. Quy trình này giúp tiết kiệm 20-30% lượng nước tưới, giảm 40-60% phát thải khí mê-tan, đồng thời tăng năng suất lúa từ 5-8% tùy theo giống và mùa vụ. Theo kết quả đo lường theo tiêu chuẩn Gold Standard, mỗi héc-ta lúa áp dụng quy trình AWD có thể tạo bình quân từ 2-3 tín chỉ carbon, mở ra cơ hội tham gia thị trường carbon cho ngành trồng trọt của tỉnh.

Trong lĩnh vực lâm nghiệp, Quảng Trị tiếp tục phát huy lợi thế với hơn 773 nghìn ha rừng và là một trong năm địa phương tham gia thí điểm chuyển nhượng kết quả giảm phát thải vùng Bắc Trung Bộ (ERPA). Giai đoạn 2018-2019, tỉnh đã chuyển nhượng hơn 3,7 triệu tấn carbon, mang lại nguồn thu trên 402 tỷ đồng; riêng năm 2026 được phân bổ gần 38 tỷ đồng để chi trả giảm phát thải trên hơn 596 nghìn ha rừng tự nhiên. Đây là nguồn lực quan trọng để bảo vệ, phát triển rừng và thúc đẩy tăng trưởng xanh.

Sản xuất nông nghiệp hữu cơ tiếp tục được mở rộng với gần 1.500 ha đã được chứng nhận hữu cơ. Các mô hình lúa hữu cơ cho lợi nhuận cao hơn từ 20-35% so với phương thức sản xuất truyền thống nhờ được doanh nghiệp bao tiêu với giá cao hơn thị trường. Cùng với đó, nhiều mô hình kinh tế tuần hoàn như xử lý rơm rạ bằng chế phẩm sinh học, tận dụng phụ phẩm làm phân hữu cơ, chăn nuôi an toàn sinh học và tái sử dụng chất thải đã góp phần giảm chi phí sản xuất, bảo vệ môi trường và nâng cao hiệu quả kinh tế.

Ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số cũng tạo động lực mới cho ngành nông nghiệp. Toàn tỉnh hiện có hơn 417 cơ sở ứng dụng công nghệ cao; thiết bị bay không người lái đã được sử dụng trên hơn 22.000 ha lúa, giúp giảm đáng kể lượng thuốc bảo vệ thực vật và chi phí sản xuất. Nhiều mô hình ứng dụng IoT, mã QR truy xuất nguồn gốc, cơ giới hóa và nuôi trồng thủy sản công nghệ cao đang được nhân rộng, góp phần nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh của nông sản Quảng Trị.

Sử dụng thiết bị bay không người lái (drone) phun chế phẩm sinh học

Đến nay, toàn tỉnh đã hình thành trên 20.700 ha sản xuất theo chuỗi liên kết, với tỷ lệ bao tiêu sản phẩm đạt 100%, lợi nhuận cao hơn khoảng 15-20% so với sản xuất truyền thống. Cùng với 295 sản phẩm OCOP còn hiệu lực, nhiều sản phẩm nông nghiệp của Quảng Trị đã từng bước chinh phục thị trường trong và ngoài nước, góp phần khẳng định hướng phát triển nông nghiệp xanh là nền tảng quan trọng để nâng cao giá trị nông sản, bảo vệ môi trường và hướng tới mục tiêu xây dựng Quảng Trị trở thành trung tâm nông nghiệp xanh của khu vực Bắc Trung Bộ.

Khánh Ly