Tỉnh Quảng Bình có 17 xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang ven biển. Dù bắt tay vào xây dựng NTM với xuất phát điểm thấp, nhưng nhờ đánh giá đúng thực trạng nông thôn để xây dựng lộ trình, lựa chọn giải pháp phù hợp, kết thúc năm 2015, các xã bãi ngang đã đạt bình quân 11,4 tiêu chí/xã, riêng xã Quảng Phú (Quảng Trạch) đạt chuẩn nông thôn mới. Tuy nhiên, sau sự cố môi trường biển, các xã bãi ngang lại gặp nhiều khó khăn trong việc hoàn thành các tiêu chí, nhất là tỷ lệ hộ nghèo, lao động có việc làm thường xuyên, môi trường...  

 Theo đánh giá, dù đạt được nhiều kết quả, nhưng các xã bãi ngang vẫn còn vô vàn khó khăn, thách thức trong xây dựng NTM, như tỷ lệ hộ nghèo còn cao, chỉ mới có 5,9% số xã đạt tiêu chí hộ nghèo; một số tiêu chí về cơ sở hạ tầng mà các xã bãi ngang đạt được còn thấp, trong đó giao thông chỉ có 11,8% số xã, cơ sở vật chất văn hóa chỉ đạt 17,6%, trường học chỉ đạt 29,4%; nguồn lực đóng góp xây dựng NTM còn hạn chế...
Đặc biệt, từ sau sự cố môi trường biển do Formosa Hà Tĩnh xả thải, tình hình xây dựng NTM tại các xã bãi ngang càng chồng chất khó khăn. Không chỉ gây thiệt hại nghiêm trọng về môi trường và nguồn lợi thủy sản gần bờ, sự cố đã tác động không nhỏ đến đời sống, tâm lý của người dân, ảnh hưởng đến ngành khai thác, đanh bắt, nuôi trồng thủy sản, du lịch, dịch vụ...
Biểu hiện rõ nhất là ở xã Quảng Phú, một xã đã đạt chuẩn nông thôn mới. Nếu trước đây, việc giữ vững tiêu chí đã là một vấn đề không hề đơn giản thì nay lại càng khó khăn hơn. Sự cố môi trường biển đã có tác động trực tiếp đến các vùng nuôi trồng thủy sản và đặc biệt là nghề làm muối nghề truyền thống của địa phương làm thu ngân sách xã bị sụt giảm, kinh tế hộ gia đình khó khăn, nhiều lao động không có việc làm. Qua nắm bắt sơ bộ, tổng thiệt hại của xã Quảng Phú là 39,1 tỷ đồng, trong đó: thiệt hại về muối: 18,2 tỷ đồng; thiệt hại về lao động bị mất thu nhập do không có việc làm hơn 20,2 tỷ đồng, do 866 hộ thu mua buôn bán thủy sản, 7 hộ nuôi trồng, 122 hộ bốc vác thủy sản, 37 hộ khai thác đơn giản, 126 hộ chế biến thủy sản... bị mất sinh kế. Điều này cũng đồng nghĩa với việc các tiêu chí thu nhập, tỷ lệ lao động có việc làm thường xuyên bị sụt giảm nên các hộ cận nghèo có nguy cơ tái nghèo, dẫn đến khó giữ vững tiêu chí hộ nghèo của xã. Bên cạnh đó, khi nguồn ngân sách xã và nguồn đóng góp từ cộng đồng dân cư thấp sẽ gián tiếp ảnh hưởng đến việc nâng cao chất lượng các tiêu chí đảm bảo tính bền vững của Chương trình.

Người dân chung sức làm đường giao thông nông thôn
Nếu các xã đã đạt chuẩn nông thôn mới khó khăn một thì các xã bãi ngang lại khó khăn gấp nhiều lần. Các xã vừa phải giữ vững các tiêu chí đã đạt được, vừa phấn đấu các tiêu chí còn lại theo lộ trình đã đề ra. Tuy nhiên, khi các tàu thuyền không thể ra khơi, các hộ kinh doanh dịch vụ không có khách, các hộ gia đình dịch vụ nghề cá nhỏ lẽ không có việc làm, đời sống nhân dân hết sức khó khăn, tỷ lệ mất việc làm tăng đột biến thì việc đạt chuẩn và giữ vững các tiêu chí là rất khó, nhất là các tiêu chí chịu ảnh hưởng trực tiếp như: tỷ lệ lao động có việc làm thường xuyên, thu nhập và môi trường. Đặc biệt, kết thúc năm 2015, trong 16 xã không có xã nào đạt tiêu chí hộ nghèo, sau sự cố môi trường biển tiêu chí này lại càng khó đạt hơn do số hộ rơi xuống hộ nghèo tăng cao, cụ thể: Có 7 xã có tỷ lệ hộ nghèo tại thời điểm rà soát cao hơn tỷ lệ hộ nghèo đầu năm 2016, gồm: Quảng Lộc, Quảng Hưng, Ngư Thủy Bắc, Ngư Thủy Trung, Ngư Thủy Nam, Sen Thủy và Phú Trạch; hơn 76% số xã thiếu hoàn toàn cơ sở hạ tầng phục vụ dân sinh và sản xuất. Bên cạnh đó, khi “miếng cơm manh áo” còn là nỗi trăn trở thì việc cho con em đến trường không phải dễ dàng, điều này ảnh hưởng trực tiếp đến tiêu chí giáo dục của các xã.
Các tiêu chí cần sự đóng góp của người dân, như: giao thông, thủy lợi, cơ sở vật chất văn hóa…cũng rất khó khăn để triển khai, ngân sách xã đầu tư nông thôn mới bị hạn chế khiến nợ đọng nông thôn mới dai dẳng chưa dứt. Việc giữ vững tiêu chí An ninh trật tự xã hội vẫn là nhiệm vụ nặng nề, bởi đây sẽ là cơ hội cho các thế lực thù địch tìm cách kích động bằng những luận điệu xuyên tạc, sai trái. Bên cạnh đó, công tác chỉ đạo, điều hành, thống kê thiệt hại cho các đối tượng chịu ảnh hưởng do sự cố môi trường biển đã làm công tác chỉ đạo, điều hành chương trình nông thôn mới chưa được thường xuyên, liên tục.

Nguồn trang TT Sở Nông nghiệp và PTNT tỉnh Quảng Bình