Việc thực hiện Đề án Tái cơ cấu ngành Nông nghiệp tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2014-2020 đã đi được nửa chặng đường. Qua hơn 3 năm triển khai Đề án, với sự vào cuộc tích cực của các cấp, các ngành và địa phương, việc tái cơ cấu ngành Nông nghiệp trên các lĩnh vực đã đạt những kết quả tích cực, nhiều mô hình sản xuất chất lượng, năng suất cao được triển khai thực hiện và đi vào cuộc sống.

 Trên lĩnh vực trồng trọt, toàn tỉnh đã tập trung chỉ đạo chuyển đổi cơ cấu cây trồng gắn với thị trường, nhất là chuyển đổi linh hoạt đất lúa thiếu nước, kém hiệu quả sang cây trồng khác có hiệu quả cao hơn, có thị trường tiêu thụ tốt như trồng ngô, đậu xanh, dưa hấu, ớt... Vì thế, các địa phương bước đầu đã hình thành một số vùng chuyển đổi tập trung như trồng ngô ở xã Vạn Ninh (huyện Quảng Ninh) và xã Quảng Châu (huyện Quảng Trạch), trồng mướp đắng ở xã Hiền Ninh, trồng dưa hấu ở xã Hàm Ninh (huyện Quảng Ninh); trồng khoai lang, vừng ở xã Quảng Phương (huyện Quảng Trạch)... cho thu nhập từ 40-160 triệu đồng/ha, lãi 10-55 triệu đồng/ha/vụ, cao hơn 1,5-8 lần so với trồng lúa. Bên cạnh đó, nhiều địa phương đã đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu giống; chuyển giao, nhân rộng quy trình sản xuất tiên tiến, thân thiện với môi trường, thực hiện liên kết với nông dân trong sản xuất, tiêu thụ sản phẩm theo cánh đồng lớn, từng bước hình thành vùng sản xuất chuyên canh tập trung... Do đó, sản xuất trồng trọt đã phát triển theo hướng hàng hóa, chất lượng, giá trị, góp phần làm tăng giá trị sản xuất (năm 2015 là 2.429 tỷ đồng, tăng 2,5% so với 2013; thu nhập bình quân đất trồng trọt 44,23 triệu đồng/ha, tăng 4,39 triệu đồng/ha).
Đối với lĩnh vực chăn nuôi, các ngành, các địa phương đã tập trung phát triển chăn nuôi bò, lợn ngoại, gia cầm thả vườn; từng bước chuyển chăn nuôi phân tán sang gia trại, trang trại, nhất là ở vùng đồi, vùng cát; phát triển chăn nuôi nông hộ ở vùng nông thôn có mật độ dân cư thưa để tránh gây ô nhiễm môi trường. Đến nay, toàn tỉnh có 132 trang trại chăn nuôi, tăng 23 trang trại so với 2013; nhiều trang trại đầu tư trang thiết bị hiện đại, áp dụng quy trình chăn nuôi tiến tiến đã nâng cao năng suất, giảm thiểu ô nhiễm môi trường, đảm bảo an toàn dịch bệnh, xuất hiện một số trang trại nuôi quy mô lớn trên 1.000 lợn thịt, 120-150 lợn nái ngoại sinh sản, nhiều trang trại nuôi trên 20 bò lai Zêbu.

Cơ giới hóa trong khâu thu hoạch lúa của tỉnh đạt 60%

Với lĩnh vực thủy sản, các ngành, địa phương đã chuyển dịch cơ cấu giữa khai thác với nuôi trồng và bảo vệ nguồn lợi thủy sản; tăng tỷ trọng sản phẩm chủ lực, chuyển đổi mạnh cơ cấu tàu thuyền theo hướng tăng mạnh tàu xa bờ, giảm mạnh tàu dưới 20CV (bình quân giảm 100 tàu/năm). Đến nay, toàn tỉnh có 3.994 tàu cá với tổng công suất 553.172 CV, tăng 340.430 CV so với 2013.
Để nâng cao giá trị sản phẩm, những năm qua, tỉnh cũng đã kêu gọi, thực hiện chính sách thu hút, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư xây dựng cơ sở, nhà máy chế biến nông lâm thủy sản trên địa bàn, nhất là ưu tiên theo hướng chế biến tinh, sâu. Toàn tỉnh hiện có 06 cơ sở và 02 nhà máy chế biến mủ cao su, 4.800 cơ sở xay xát, chế biến lúa gạo quy mô hộ gia đình, 02 nhà máy sản xuất tinh bột sắn, dong riềng xuất khẩu, 04 cơ sở giết mổ gia súc tập trung, 01 nhà máy chế biến nhựa thông xuất khẩu, 02 nhà máy chế biến gỗ, 06 nhà máy chế biến dăm gỗ và nhiều cơ sở chế biến thủy sản xuất khẩu, nội địa.... Nhiều mặt hàng chế biến, bảo quản nông - lâm - thủy sản được bình chọn sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu như nón lá dừa thêu ren, bộ sản phẩm khay quả trám, chiếu cói, nón lá, tinh bột sắn, mật ong, khoai gieo, nước mắm...
Ngoài ra, các địa phương đã quan tâm đầu tư, áp dụng cơ giới hóa vào sản xuất, nhất là khâu làm đất, thu hoạch. Giai đoạn 2014 - 2016, toàn tỉnh đã hỗ trợ 22 máy gặt đập liên hợp, máy cày cho các hợp tác xã, xã điểm nông thôn mới; hỗ trợ 01 máy dò ngang và 01 hầm bảo quản sản phẩm cho tàu bằng vật liệu PU. Đến nay, tỷ lệ cơ giới hóa làm đất đạt trên 75%; tưới, chăm sóc 70,1%; thu hoạch 59,2%; vận chuyển đạt trên 80%; cung cấp nước uống trên 70%; vệ sinh chuồng trại cho lợn đạt 70%; thu hoạch, bảo quản hải sản đạt trên 70%, góp phần giải phóng sức lao động, tăng năng suất, giảm tổn thất sau thu hoạch, nâng cao thu nhập...
Thời gian tới, các cấp, các ngành và địa phương tiếp tục đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền tái cơ cấu nhằm tạo sự đồng thuận của cả hệ thống chính trị từ tỉnh đến cơ sở và cộng đồng doanh nghiệp, người dân, góp phần thay đổi nhận thức, tư duy, tập quán sản xuất theo hướng hàng hóa, liên kết hóa trong sản xuất, doanh nghiệp hóa sản phẩm và xã hội hóa đầu tư, đồng thời tổng kết những mô hình tái cơ cấu thành công để nhân rộng vào sản xuất. Bên cạnh đó, các ngành và địa phương rà soát, xác định thứ tự ưu tiên thực hiện các quy hoạch nhằm khai thác tối đa tiềm năng lợi thế của vùng, chỉ đạo thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, ưu tiên vùng chuyên canh như lúa, cao su, sắn, gỗ rừng trồng...