Năm 2015 người dân xã Thạch Hóa, huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình đã phát hiện quần thể Voọc đang sinh sống và tồn tại trên các Lèn núi đá vôi thuộc các xã Thạch Hóa và Đồng Hóa, huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình. Sau khi nhận được thông tin từ người dân địa phương, Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Quảng Bình đã phối hợp với các ngành có liên quan và nhà khoa học tiến hành kiểm tra tại hiện trường và xác định đây là quần thể Voọc đen gáy trắng hay còn gọi là Voọc đen Hà Tĩnh (Trachypithecus hatinhensis Dao, 1970).  Kết quả quan sát được khoảng 100 cá thể Voọc đen gáy trắng của khoảng 10 quần thể khác nhau tại khu vực núi đá vôi thuộc 2 xã: Thạch Hóa và Đồng Hóa, huyện Tuyên Hóa.

     Nguồn: Chi cục Kiểm lâm Quảng Bình

Lần đầu tiên quần thể Voọc đen gáy trắng được công bố khoa học đầu tiên vào năm 1970. Tại Quảng Bình, đây là quần thể Voọc đen gáy trắng thứ 2 được phát hiện sau 20 năm được ghi nhận và phát hiện ở Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng vào năm 1995. Phát hiện mới này có ý nghĩa vô cùng quan trọng cho Việt Nam và thế giới. Kết quả khảo sát cho thấy quần thể Voọc đen gáy trắng ở khu vực Thạch Hóa và Đồng Hóa hiện đang tồn tại và phát triển tốt trong môi trường rừng trên núi đá vôi. Mỗi quần thể thường thấy có 1 con đực đầu đàn, 2 con mẹ đang sinh sản, 2-3 con non và 5-7 con bán trưởng thành. Số lượng cá thể và cấu trúc tuổi trong mỗi quần thể thể hiện sức tăng trưởng của quần thể rất tốt. Tuy nhiên, hiện nay khu vực mới phát hiện này đang có nguy cơ bị đe dọa của nhiều hoạt động như: Săn bắn, bẫy bắt, xâm lấn sinh cảnh, khai thác đá, khai thác củi…Tất cả những yếu tố trên là những nguy cơ ảnh hưởng đến việc bảo tồn loài Voọc đen gáy trắng nói riêng và bảo tồn đa dạng sinh học nói chung.

Để bảo tồn quần thể Voọc đen gáy trắng mới phát hiện này Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Bình đã chỉ đạo các ngành chức năng và chính quyền địa phương nơi có quần thể Voọc đen gáy trắng đang sinh sống xây dựng phương án bảo vệ và tăng cường công tác tuyên truyền cho cộng đồng dân cư cùng tham gia bảo vệ. 

Thu Thuỷ - Chi cục Bảo vệ Môi trường