Phong trào thi đua, công tác khen thưởng đã góp phần đưa công tác BVMT phát triển rộng khắp đất nước; tập hợp tầng lớp nhân dân, tổ chức, doanh nghiệp để tăng cường nguồn lực cho xã hội hoá phong trào BVMT, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên đất nước. Tuy nhiên, phong trào thi đua, khen thưởng trong hoạt động BVMT còn bất cập và hạn chế; chưa phát triển sâu rộng; số lượng khen thưởng còn ít; chưa phản ánh đầy đủ, toàn diện thành tích các hoạt động BVMT trên các vùng miền đất nước.

Thứ nhất, nhận thức chung về phong trào thi đua trong hoạt động BVMT của cộng đồng dân cư còn hạn chế; chưa có sức sống, nơi mạnh, nơi yếu, lúc mạnh, lúc yếu. Phong trào BVMT chủ yếu xuất phát từ chính nhu cầu bức xúc cần BVMT của nhiều địa phương, của chính mỗi gia đình và cộng đồng dân cư.

Thứ hai, mặc dù BVMT là sự nghiệp cách mạng của toàn Đảng, toàn dân; là vấn đề quốc gia và quốc tế, Bộ TN&MT là cơ quan quản lý Nhà nước về BVMT thời gian qua chưa có một phong trào thi đua quy mô quốc gia BVMT; chưa xác định phong trào thi đua và khen thưởng là công cụ trong vừa mang tính pháp lý; vừa mang tính xã hội hóa cao trong nhiệm vụ quản lý Nhà nước về BVMT. Mặc dù, yếu tố thi đua BVMT đã được quan tâm nhưng tính pháp lý phong trào thi đua chưa được chuẩn hoá thành một phong trào thực sự có quy mô liên ngành như những phong trào thi đua khác.

Ngược lại, hiện đã có một số Bộ ngành tổ chức phong trào thi đua cấp quốc gia như Bộ NN&PTNT với phong trào “Cả nước chung sức xây dựng nông thôn mới”; Bộ Y tế với phong trào “Vệ sinh yêu nước”, Bộ Công an với phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc…; thu được kết quả quan trọng; được cộng đồng đánh giá cao… Đặc biệt, phong trào thi đua “Cả nước chung sức xây dựng nông thôn mới” đang diễn ra sôi động khắp các vùng miền nông thôn cả nước; thu hút hằng triệu lượt người dân tham gia mở mang đường làng ngõ xóm và xây dựng các công trình phúc lợi; nẹo vét kênh mương; dồn điền đổi thửa; xây dựng cánh đồng kiểu mẫu; vệ sinh công cộng. Theo đó, bộ mặt nông nghiệp, nông thôn và đời sống người dân có nhiều đổi mới tích cực.

Thứ ba, các Bộ ngành, đoàn thể, địa phương, cơ quan/tổ chức chưa tích cực quan tâm phát hiện, đề xuất khen thưởng tập thể, cá nhân điển hình tiên tiên có thành tích tiêu biểu xuất sắc trong BVMT. Thậm chí, không ít tập thể, cá nhân có thành tích trong nghiên cứu ứng dụng khoa học công nghệ BVMT; là tấm gương sáng, mô hình tiêu biểu trong hoạt động BVMT nhưng chưa được các cấp đề xuất khen thưởng nên không động viên kịp thời được phong trào phát triển. Thậm chí không ít cá nhân đấu tranh mạnh mẽ đối với các hành vi vi phạm pháp luật BVMT; thầm lặng hy sinh cho việc BVMT. Sự chỉ đạo tổ chức phong trào và quan tâm đầu tư nguồn lực về tài chính còn hạn chế.

Hiện nay một số phong trào thi đua liên quan đến hoạt động BVMT đã, đang bước đầu phát huy hiệu quả trên khắp các vùng miền đất nước như: Toàn dân tham gia bảo vệ môi trường; phong trào xây dựng môi trường Xanh - Sạch - Đẹp... Phong trào “Toàn dân tham gia bảo vệ môi trường” do Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam chủ trì phát động hơn 10 năm qua đã thu được kết quả quan trọng. Tuy nhiên, nội dung của phong trào mới tập trung vào các nhiệm vụ BVMT nói chung; đối tượng chủ yếu là cộng đồng dân cư tại địa phương cơ sở. Chất lượng giám sát của Mặt trận, các đoàn thể và của người dân còn yếu, có nơi còn mang tính hình thức. Đặc biệt, chưa thu hút đối tượng là cộng đồng doanh nghiệp vào việc BVMT.

BVMT rất gần gũi với mỗi người dân; trách nhiệm của các tổ chức Đảng, Chính quyền, đoàn thể. Cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội, BVMT hiện nay đang là vấn đề nóng bỏng, bức xúc của đời sống xã hội. Nhằm đạt hiệu quả cao BVMT, trước tiên cần xác định phát triển sâu rộng phong trào thi đua BVMT. Mỗi người, mỗi tập thể phải là chủ thể trung tâm của phong trào thi đua trong hoạt động BVMT. Theo đó, Bộ TN&MT chủ trì đề xuất với cơ quan có thẩm quyền phát động phong trào thi đua quy mô quốc gia về hoạt động BVMT; huy động, tập hợp nguồn lực toàn xã hội trong BVMT, góp phần xây dựng 3 trụ cột (kinh tế - xã hội - môi trường) ngày càng thêm vững chắc.

Thứ hai, tập trung nghiên cứu, căn cứ từng đối tượng xã hội để đưa ra hình thức, nội dung, phương pháp tổ chức thi đua phù hợp; phong trào thi đua được tổ chức thường xuyên, sâu rộng, phổ biến đến mọi tầng lớp nhân dân, cộng đồng, doanh nghiệp, tổ chức quốc tế... Xây dựng mô hình, kịp thời phát hiện, nhân rộng các điển hình tiên tiến, nhân tố mới, sáng kiến, thành tích đóng góp trong BVMT. Đặc biệt, phải quan tâm khen thưởng kịp thời, xứng đáng, phù hợp khi đạt thành tích. Tăng cường việc khen thưởng cũng là giải pháp hữu ích để nêu gương, soi chiếu cho tập thể, cá nhân vi phạm pháp luật BVMT. Qua đó, để từng bước thay đổi hành vi theo hướng tích cực.

Thứ ba, Bộ TN&MT chủ trì hướng dẫn tổ chức phong trào thi đua; tiêu chí, điều kiện xét khen thưởng đối với tập thể, cá nhân có thành tích hoạt động BVMT. Phối hợp hướng dẫn Hội đồng Thi đua - Khen thưởng các cấp chỉ đạo, tổ chức thực hiện nghiêm túc việc đưa tiêu chí BVMT của doanh nghiệp, tổ chức nhằm thiết chặt hơn khi xét khen thưởng. Doanh nghiệp, tổ chức vi phạm hoặc không nâng cao ý thức, cách thức, biện pháp và thực hiện các quy định về pháp luật BVMT không được xét khen thưởng. Nếu khen thưởng tổ chức tổ chức, doanh nghiệp có nhiều thành tích phát triển kinh tế nhưng vi phạm pháp luật BVMT, tức là khẳng định nối dài sự vi phạm của chính tổ chức, doanh nghiệp. Hiện nay, doanh nghiệp đang là đối tượng chính có ảnh hưởng lớn đến công tác BVMT.
Thứ tư, phát triển, duy trì; hướng dẫn đôn đốc, tổ chức kiểm tra, sơ kết, tổng kết phong trào thi đua hoạt động BVMT để rút kinh nghiệm; tăng cường tuyên truyền, truyền thông, vận động về hoạt động, phong trào thi đua BVMT.

Những giải pháp được thực hiện sẽ góp phần cải thiện môi trường; hướng mục tiêu xây dựng đất nước Việt Nam “Xanh - Sạch - Đẹp và phát triển bền vững”.

Theo http://www.monre.gov.vn