Ban quản lý rừng phòng hộ lưu vực sông Thạch Hãn là đơn vị chủ rừng đã được dự án hỗ trợ triển khai thực hiện và chăm sóc 03 mô hình quản lý rừng bền vững bao gồm: Mô hình trồng rừng gỗ lớn Keo xen cây bản địa; Mô hình trồng rừng gỗ lớn keo lai và Mô hình trồng nấm Linh chi đỏ dưới tán rừng trồng.

Mô hình trồng rừng gỗ lớn Keo xen cây bản địa (Lim xanh, Sao đen) tại Ban quản lý rừng phòng hộ lưu vực sông Thạch Hãn có diện tích 4,0ha. Cả 2 loài cây bản địa sinh trưởng tốt, đặc biệt là Lim xanh, nhưng chiều cao, đường kính cây có sự khác biệt do việc trồng dặm và điều kiện lập địa. Các loài cây đang có sự cạnh tranh không gian dinh dưỡng giữa cây keo và cây bản địa. Dự án cũng đã mua sắm và bàn giao các dụng cụ như kéo, cưa tay và cưa cán dài... bàn giao cho BQL để thực hiện các biện pháp kỹ thuật lâm sinh như cắt tỉa thân, cành và đầu cành trong quá trình chăm sóc mô hình trồng mới và mô hình chuyển hoá rừng trồng. Đánh giá chung các mô hình cây keo sinh trưởng phát triển tốt, cây bản địa sau trồng dặm có tỷ lệ sống trên 85%, sinh trưởng tốt, nhưng sinh trưởng không đồng đều. Thời gian thiết lập và theo dõi mô hình mới được hơn 2 năm, do vậy cần tiếp tục theo dõi để đánh giá kết quả hàng năm.Kết quả đánh giá mô hình trồng cây bản địa góp phần bảo tồn đa dạng sinh học của hệ sinh thái rừng, tăng giá trị đa dụng của rừng, tăng khả năng lưu trữ carbon rừng, cải thiện khả năng giữ nước và chất lượng của đất lâm nghiệp.

Mô hình trồng Nấm Linh chi đỏ (Ganoderma lucidum Leyss ex. Fr. Karst) dưới tán rừng trồng dự án đã hợp tác với Công ty TNHH Minh Khánh Gia Lai hỗ trợ chuyển giao công nghệ nuôi trồng, thu hoạch và cung cấp giống nấm Linh chi đỏ để Ban quản lý rừng phòng hộ lưu vực sông Thạch Hãn trồng, chăm sóc, thu hoạch. Dự án hỗ trợ điểm trình diễn với quy mô 1200 phôi/150 m2/điểm trình diễn. Nấm linh chi đỏ được trồng dưới tán rừng sao đen (Tại trạm quản lý bảo vệ rừng nam sông Thạch Hãn) từ đầu năm 2025. Thông qua việc hướng dẫn kỹ thuật theo hình thức cầm tay chỉ việc tại thực địa, cán bộ kỹ thuật của BQL đã làm chủ được kỹ thuật trồng, chăm sóc và thu hoạch sản phẩm. Kết quả theo dõi cho thấy tỷ lệ mọc khoảng 90%, tỷ lệ thu hoạch sản phẩm 02 lầnđược 42,5 kg nấm tươi. Sản phẩm thu hoạch đạt yêu cầu về chất lượng của thị trường. Hiện nay, BQL đang tiếp tục chăm sóc theo quy trình hướng dẫn để thu hoạch lần tiếp theo và ghi chép thông tin để tính toán hiệu quả kinh tế.

Mô hình trồng rừng gỗ lớn keo lai có diện tích 4,0ha tỷ lệ cây sống trên 90%, cây sinh trưởng tốt, tuy nhiên xuất hiện cây chết héo do nấm Ceratocystis manginecans. Điểm hạn chế mô hình này là trồng ít dòng keo mô trong một mô hình làm hạn chế tính đa dạng nguồn gen, hạn chế khả năng chống chịu với sâu, bệnh hại. BQL đã thực hiện chăm sóc, kết hợp tỉa thân, tỉa cành và chặt bỏ những cây bệnh đưa ra khỏi lâm phần tiêu hủy.

Dự án thực hiện hỗ trợ nâng cao năng lực về quản lý rừng bền vững cho BQL và đại diện các cộngđồng địa phương tham gia quản lý rừng thông qua các hoạt động Tham quan học tập, Hội thảo chuyên đề, Đào tạo/tập huấn các chủ đề có liên quan dựa trên kết quả đánh giá nhu cầu đào tạo do dự án thực hiện như: Tập huấn lồng ghép giới vào nhân rộng quản lý rừng bền vững (SFM); Tập huấn về quản lý vườn ươm; Tập huấn về GIS, kết hợp với nội dung ứng dụng phương pháp tiếp cận số; Tập huấn sâu bệnh; Tập huấn kỹ thuật trồng, chăm sóc và thu hoạch nấm linh chi dưới tán rừng… Kết quả các hoạt động nâng cao năng lực cho thấy trung bình trên 85% các học viên đã đánh giá rằng nội dung tập huấn hữu ích cho công việc của họ và quá trình chuyển sang QLRBV.

Bên cạnh đó Dự án đã hỗ trợ Ban quản lý rừng phòng hộ lưu vực sông Thạch Hãn xây dựng đề án liên doanh, liên kết giúp chủ rừng thực hiện và đạt được mục tiêu tự chủ tài chính nhằm giúp các Ban QLRPH hoạt động hiệu quả hơn, đóng góp tích cực vào việc quản lý rừng bền vững, đồng thời giảm bớt gánh nặng cho ngân sách nhà nước, chủ rừng chủ động trong tiếp cận với các nguồn tài chính hỗ trợ từ bên ngoài.

Qua các hoạt động hỗ trợ từ dự án Nhân rộng Quản lý rừng bền vững và Chứng chỉ rừng tại Việt Nam, Ban quản lý rừng phòng hộ lưu vực sông Thạch Hãn đã rút ra các bài học kinh nghiệm từ 03 mô hình để có thể nhân rộng, phát triển hướng tới tạo nguồn thu thực hiện tự chủ tài chính cho đơn vị và sẵn sàng chuyển đổi sang quá trình quản lý rừng bền vững thích ứng với biến đổi khí hậu, thân thiện với môi trường.

Hình ảnh buổi lễ tổng kết dự án nhân rộng quản lý rừng bền vững và chứng chỉ rừng tại phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai

Nguyễn Trần Đăng Nguyên - BQLRPH lưu vực sông Thạch Hãn