Trong bối cảnh cả hệ thống chính trị đang triển khai quyết liệt các giải pháp cấp bách, trọng tâm chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) nhằm sớm tháo gỡ cảnh báo “thẻ vàng” do Ủy ban Châu Âu (EC) áp dụng đối với thuỷ sản Việt Nam, công tác kiểm soát tàu cá và truy xuất nguồn gốc thuỷ sản khai thác tại cảng cá trở thành nhiệm vụ cốt lõi, xuyên suốt của ngành thủy sản. Ngay từ đầu năm, dưới sự chỉ đạo quyết liệt, sát sao của lãnh đạo UBND tỉnh Quảng Trị, Sở Nông nghiệp và Môi trường, lãnh đạo Ban Quản lý Cảng cá và Đăng kiểm tàu cá đã quán triệt, tập trung mọi lực lượng chủ động triển khai thực hiện các giải pháp, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát thực hiện các quy định liên quan về công tác IUU tại các cảng cá trực thuộc.

Là cảng cá được chỉ định đủ điều kiện xác nhận nguồn gốc thủy sản, Cảng cá Nhật Lệ thực hiện nghiêm quy trình kiểm tra, chứng nhận sản phẩm bốc dỡ tại cảng. Cán bộ cảng thường xuyên đối chiếu hồ sơ, nhật ký khai thác, xác định sản lượng, chủng loại và nguồn gốc thủy sản theo từng chuyến biển, bảo đảm tính minh bạch và đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc theo khuyến nghị của EC.

Đoàn công tác Cục Thuỷ sản và Kiểm ngư làm việc tại Cảng cá Nhật lệ về công tác IUU

Thực hiện chỉ đạo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, 100% tàu cá có chiều dài từ 15 mét trở lên hoạt động xa bờ đãđược lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS) và chỉ được phép cập, bốc dỡ sản phẩm tại các cảng cá được chỉ định, trong đó có Cảng cá Nhật Lệ.

Trong 10 tháng đầu năm, Cảng cá Nhật Lệ đã tiếp nhận hơn 1.200 lượt tàu cập cảng, khoảng 1.100 lượt tàu rời cảng, thu nhận gần 1.200 cuốn nhật ký khai thác, với tổng sản lượng thủy sản qua cảng đạt hơn 1.000 tấn. Tỷ lệ tàu cá thực hiện khai báo điện tử qua ứng dụng eCDT đạt 99,2% khi rời cảng và 99,6% khi cập cảng, thể hiện ý thức tuân thủ cao của ngư dân trong thực hiện các quy định về chống khai thác IUU.

Cảng phối hợp với Tổ kiểm tra tàu cá thường xuyên giám sát, kiểm tra hơn 240 lượt tàu cập cảng, tất cả đều tuân thủ đúng quy định: thông báo trước khi cập cảng, duy trì tín hiệu VMS ổn định, nộp đầy đủ nhật ký khai thác và không vi phạm vùng biển nước ngoài. Cảng duy trì chế độ trực theo dõi tàu cá 24/24 giờ, trang bị hệ thống màn hình và máy tính chuyên dụng, kịp thời phát hiện, báo cáo đề xuất cơ quan có thẩm xử lý các trường hợp mất kết nối, bảo đảm việc quản lý, kiểm soát tàu cá ra vào cảng chặt chẽ, minh bạch.

Hội nghị tuyên truyền, phổ biến pháp luật về an toàn thực phẩm

Công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho ngư dân được đẩy mạnh. Ban Quản lý Cảng cá và Đăng kiểm tàu cá phối hợp với Cảng cá Nhật Lệ tổ chức 2 lớp tập huấn với 100 người tham gia, phát hơn 3.000 tờ rơi tuyên truyền về chống khai thác IUU. Đồng thời, hướng dẫn chủ tàu, thuyền trưởng kiểm tra, duy trì thiết bị giám sát hành trình hoạt động liên tục đúng quy định và thực hiện ghi, nộp nhật ký khai thác đầy đủ trước và sau mỗi chuyến biển.

Song song với nhiệm vụ kiểm soát IUU, Cảng cá Nhật Lệ chú trọng đảm bảo vệ sinh môi trường và an toàn thực phẩm trong khu vực cảng. Công tác thu gom rác thải, vệ sinh mặt bằng, khu bốc dỡ và khu vực dịch vụ được duy trì thường xuyên; nước thải được xử lý đúng quy định, không để phát sinh ô nhiễm. Cảng tăng cường kiểm tra điều kiện vệ sinh tại các cơ sở thu mua, chế biến, yêu cầu các hộ kinh doanh sử dụng thiết bị bảo quản đạt chuẩn, bố trí khu vực phân loại hợp lý, không để sản phẩm tiếp xúc trực tiếp với nền bến hoặc nước bẩn, bảo đảm an toàn thực phẩm thủy sản.

Hoạt động kiểm tra, giám sát tại cảng được triển khai thường xuyên và chặt chẽ, có sự phối hợp đồng bộ giữa Văn phòng Thanh tra, Kiểm tra, Kiểm soát nghề cá gồm các lực lượng chức năng như Ban Quản lý Cảng cá, Bộ đội Biên phòng, Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư, Công an. Các lực lượng đã thực hiện tốt công tác kiểm tra hồ sơ, giấy tờ tàu cá, giám sát việc ghi, nộp nhật ký khai thác, xác nhận nguồn gốc thủy sản, đồng thời kiểm tra việc lắp đặt, duy trì hoạt động của thiết bị giám sát hành trình (VMS) trên tàu cá.

Nhờ đó, công tác quản lý tàu cá ra vào cảng được kiểm soát hiệu quả; sản lượng thủy sản qua cảng được ghi nhận, theo dõi đầy đủ; việc truy xuất nguồn gốc nguyên liệu thủy sản phục vụ chứng nhận xuất khẩu được đảm bảo đúng quy định, góp phần quan trọng trong nỗ lực chống khai thác thủy sản bất hợp pháp (IUU) và hướng tới gỡ “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu.

Dù còn gặp khó khăn về cơ sở hạ tầng, trang thiết bị và nhân lực, tập thể cán bộ, viên chức, lao động Cảng cá Nhật Lệ luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, đoàn kết, nỗ lực hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, góp phần xây dựng hình ảnh ngư dân khai thác có trách nhiệm, minh bạch, đảm bảo an toàn thực phẩm và hướng tới phát triển nghề cá bền vững, góp phần cùng cả nước sớm tháo gỡ “thẻ vàng” của EC.

Nguyễn Thị Huệ - BQL Cảng cá và Đăng kiểm tàu cá