"Kính thưa đồng chí Chủ trì Hội nghị!

Kính thưa các đồng chí lãnh đạo, các vị đại biểu!

Kính thưa toàn thể Hội nghị!

Được sự cho phép của đồng chí Chủ trì Hội nghị, thay mặt Sở Nông nghiệp và Môi trường, tôi xin trình bày bài tham luận với nội dung: “Giải pháp nâng cao tỷ lệ giải quyết TTHC đúng hạn đối với hồ sơ lĩnh vực đất đai”.

I. KẾT QUẢ, NỖ LỰC NỔI BẬT NĂM 2025

Kính thưa toàn thể Hội nghị,

Năm 2025 là năm có ý nghĩa đặc biệt đối với công tác quản lý, khai thác và sử dụng dữ liệu đất đai khi cùng lúc triển khai Luật Đất đai năm 2024, thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đồng thời đẩy mạnh cải cách TTHC và chuyển đổi số theo chỉ đạo của Trung ương và của Tỉnh.

Trong bối cảnh đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã xác định rõ tinh thần “vừa triển khai, vừa hoàn thiện - không để gián đoạn việc phục vụ người dân”, tập trung chỉ đạo quyết liệt, đồng bộ nhiều giải pháp. Một số kết quả nổi bật ghi nhận:

- Hoàn chỉnh cơ sở dữ liệu đất đai, tạo nền tảng nâng cao tỷ lệ giải quyết TTHC đúng hạn:

+ Hoàn thành đồng bộ dữ liệu đất đai từ địa phương lên cơ sở dữ liệu quốc gia.

Trên cơ sở đánh giá thực trạng hệ thống thông tin đất đai của tỉnh Quảng Bình cũ và Quảng Trị cũ, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã chủ động tham mưu, triển khai thống nhất hệ thống thông tin đất đai trên toàn tỉnh, bảo đảm vận hành thông suốt theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Từ ngày 01/10/2025, phần mềm VBDLIS đã được triển khai thống nhất trên phạm vi toàn tỉnh, song song với công tác tập huấn, cấp tài khoản, thiết lập quy trình giải quyết TTHC và hỗ trợ kỹ thuật cho các đơn vị trực thuộc. Đến nay, 100% xã, phường (77/77) đã được đồng bộ dữ liệu đất đai lên Hệ thống thông tin quốc gia về đất đai theo mô hình 2 cấp, không bao gồm Đặc khu Cồn Cỏ.

+ Tích hợp hệ thống thông tin đất đai với các hệ thống thông tin chuyên ngành liên quan.

Hệ thống thông tin đất đai VBDLIS hiện đang vận hành ổn định, đáp ứng tốt yêu cầu nghiệp vụ và có khả năng tích hợp cao. Đến nay, hệ thống đã được kết nối với cơ quan Thuế để trao đổi thông tin nghĩa vụ tài chính về đất đai trên phạm vi toàn tỉnh. Từ đầu năm 2025 đến nay, đã thực hiện chuyển 24.759 phiếu chuyển nghĩa vụ tài chính, góp phần rút ngắn thời gian luân chuyển hồ sơ, giảm thao tác thủ công, hạn chế sai sót trong quá trình giải quyết TTHC.

+ Mở rộng kết nối, chia sẻ dữ liệu phục vụ giải quyết TTHC:

Khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu của Hệ thống thông tin đất đai VBDLIS được đánh giá là thuận lợi, linh hoạt, đáp ứng yêu cầu liên thông giữa các cơ quan trong quá trình tiếp nhận, giải quyết TTHC về đất đai và tài sản gắn liền với đất.

- Công tác làm sạch, làm giàu cơ sở dữ liệu đất đai: dữ liệu “đúng - đủ - sạch - sống” là điều kiện tiên quyết để giải quyết TTHC đúng hạn.

Thực hiện Chiến dịch làm giàu, làm sạch cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai theo Kế hoạch số 515/KH-BCA-BNN&MT và các chỉ đạo của UBND tỉnh, đến nay tỉnh đã cơ bản hoàn thành việc rà soát, chuẩn hóa và xác thực cơ sở dữ liệu đất đai, tạo nền tảng dữ liệu “đúng – đủ – sạch – sống” phục vụ giải quyết TTHC và liên thông dữ liệu.

Toàn bộ dữ liệu đất đai đã được phân loại theo mức độ sẵn sàng khai thác; trong đó 47% số thửa đã đạt chuẩn sạch, sẵn sàng sử dụng, 52% đang tiếp tục chỉnh lý, xác thực và chỉ còn khoảng 1% cần xây dựng lại. Đồng thời, ngành đã rà soát, đối soát trên 1,56 triệu thửa đất, tài sản gắn liền với đất với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, từng bước xử lý các trường hợp lệch, thiếu thông tin. Đến nay, 99% dữ liệu đất đai đã được đồng bộ lên Hệ thống thông tin quốc gia về đất đai (trong đó hơn 1,18 triệu thửa đất đã đạt chuẩn sạch và trên 1,29 triệu thửa đã được xác thực chủ sử dụng, tạo tiền đề quan trọng cho việc rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ đất đai, giảm hồ sơ trễ hạn và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

- Kết quả tái cấu trúc, rà soát TTHC đất đai của ngành Nông nghiệp và Môi trường: Sở đã chủ động rà soát, tái cấu trúc toàn bộ TTHC lĩnh vực đất đai, tham mưu UBND tỉnh phê duyệt quy trình DVC trực tuyến. Đến nay 100% TTHC lĩnh vực đất đai đã được cung cấp DVC trực tuyến. Các quy trình đã được chuẩn hóa và đồng bộ thống nhất trên Cổng Dịch vụ công quốc gia, bảo đảm triển khai đồng bộ, xuyên suốt trên phạm vi toàn tỉnh. Ngoài ra, Sở cũng đã tham mưu UBND tỉnh công bố mới 03 TTHC đất đai theo hình thức kết hợp, cho phép người dân, doanh nghiệp thực hiện nhiều thủ tục trong một lần nộp hồ sơ, qua đó giảm từ 20–30% thời gian giải quyết, tiết kiệm chi phí, công sức và thời gian đi lại cho người sử dụng đất. Năm 2025, các đơn vị thuộc Sở đã tiếp nhận 79.423 hồ sơ TTHC lĩnh vực đất đai (chiếm 92% hồ sơ TTHC cấp tỉnh giải quyết), đã giải quyết 67.267 hồ sơ, đang giải quyết 12.156 hồ sơ. Tỷ lệ hồ sơ giải quyết trước hạn, đúng hạn đạt 95,4%.

Cùng với việc chuẩn hóa quy trình, Sở đã chỉ đạo cắt giảm mạnh thành phần hồ sơ giấy, chuyển từ yêu cầu người dân cung cấp giấy tờ sang khai thác, tái sử dụng dữ liệu đã có trong Cơ sở dữ liệu đất đai, Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và kho dữ liệu điện tử của tỉnh. Việc tự động tra cứu, xác thực danh tính số trên Hệ thống thông tin giải quyết TTHC đã góp phần rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, nâng cao tính minh bạch và hiệu quả giải quyết TTHC đất đai.

II. HẠN CHẾ VÀ NGUYÊN NHÂN

Bên cạnh những kết quả đạt được, chúng tôi cũng thẳng thắn nhìn nhận rằng tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng hạn trong lĩnh vực đất đai vẫn còn những hạn chế, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu ngày càng cao của công tác cải cách hành chính và kỳ vọng của Nhân dân.

Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tỷ lệ hồ sơ đất đai giải quyết đúng hạn chưa cao là do: lĩnh vực đất đai có tính pháp lý phức tạp, nhiều hồ sơ liên quan đến lịch sử sử dụng đất kéo dài, thiếu hoặc chưa đầy đủ giấy tờ; quá trình giải quyết có sự tham gia của nhiều cơ quan, một số khâu phối hợp chưa thật sự kịp thời, đồng bộ; cơ sở dữ liệu đất đai chưa hoàn thiện toàn diện nên việc tra cứu, xác minh một số hồ sơ còn mất thời gian; trong khi đó, khối lượng công việc lớn nhưng nguồn nhân lực chuyên môn ở một số khâu còn mỏng, dễ phát sinh hồ sơ trễ hạn. Hệ thống Thông tin giải quyết TTHC của tỉnh mặc dù đã đi vào hoạt động thời gian dài nhưng chưa được khắc phục triệt để các lỗi trong quá trình thực hiện, một số lỗi mang tính hệ thống, thường xuyên lặp đi lặp lại nhưng không được giải quyết dứt điểm dẫn đến việc để quá hạn trên Hệ thống.

Bên cạnh đó, các yếu tố khách quan như: năng lực tiếp cận dịch vụ công trực tuyến của một bộ phận người dân, nhất là ở vùng nông thôn, miền núi còn hạn chế; hạ tầng công nghệ thông tin và cơ sở vật chất tại một số địa phương chưa đồng bộ; cùng với những vướng mắc trong giai đoạn chuyển tiếp từ phương thức giải quyết truyền thống sang môi trường số và sự gia tăng nhu cầu, kỳ vọng của người dân, doanh nghiệp, đã tạo thêm áp lực đối với tiến độ giải quyết TTHC đất đai.

III. MỘT SỐ GIẢI PHÁP TRỌNG TÂM TRONG THỜI GIAN TỚI

Từ thực tiễn trên, Sở Nông nghiệp và Môi trường xác định rõ: Nâng cao tỷ lệ giải quyết TTHC đúng hạn trong lĩnh vực đất đai là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt, chúng tôi đặt ra 5 giải pháp trọng tâm:

Thứ nhất, tạo đột phá từ điều phối liên ngành, siết chặt kỷ luật phối hợp.

Xác định giải quyết TTHC đất đai là trách nhiệm chung của cả hệ thống, Sở Nông nghiệp và Môi trường tăng cường điều phối liên ngành, quy định rõ trách nhiệm và thời hạn xử lý của từng cơ quan, từng khâu; gắn kết quả phối hợp với đánh giá trách nhiệm người đứng đầu. Đối với hồ sơ phức tạp, kéo dài, thực hiện xử lý liên thông ngay từ đầu, chấm dứt tình trạng đùn đẩy, chờ đợi nhiều vòng gây phát sinh trễ hạn.

Thứ hai, lấy dữ liệu số làm nền tảng, chuẩn hóa và phân luồng hồ sơ ngay từ đầu vào.

Đẩy nhanh làm sạch, làm giàu và cập nhật thường xuyên cơ sở dữ liệu đất đai; khai thác hiệu quả dữ liệu đã được xác thực từ CSDL quốc gia về dân cư và các CSDL chuyên ngành để thay thế hồ sơ giấy. Thực hiện phân luồng hồ sơ ngay tại Bộ phận Một cửa theo mức độ pháp lý (đơn giản – phức tạp – tồn đọng lịch sử), ban hành tiêu chí nhận diện hồ sơ phức tạp, công khai rõ các hồ sơ chưa đủ điều kiện pháp lý để tránh tiếp nhận hình thức nhưng không thể giải quyết đúng hạn.

Thứ ba, đột phá trong ứng dụng công nghệ số để hỗ trợ, giám sát và phòng ngừa trễ hạn.

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong toàn bộ quy trình giải quyết TTHC đất đai, bao gồm: tra cứu, hỏi – đáp trực tuyến, theo dõi tiến độ hồ sơ theo thời gian thực, cảnh báo sớm các hồ sơ có nguy cơ trễ hạn. Tăng cường công cụ kiểm tra, giám sát trên hệ thống, phân tích dữ liệu hồ sơ trễ hạn theo nguyên nhân để chủ động điều chỉnh quy trình, chuyển từ “xử lý khi đã trễ hạn” sang phòng ngừa ngay từ đầu.

Thứ tư, tiếp tục tái cấu trúc quy trình theo hướng đơn giản – liên thông – toàn trình.

Rà soát, cắt giảm tối đa các khâu trung gian và thành phần hồ sơ không cần thiết; mở rộng áp dụng các TTHC kết hợp, cho phép người dân, doanh nghiệp thực hiện nhiều thủ tục trong một lần nộp hồ sơ. Đẩy mạnh giải quyết TTHC toàn trình trên môi trường số, phấn đấu rút ngắn thêm thời gian giải quyết so với quy định.

Thứ năm, nâng cao chất lượng tổ chức thực thi, gắn trách nhiệm với kết quả phục vụ người dân.

Rà soát, bố trí lại nhân sự theo hướng tập trung cho các khâu “nghẽn”, nhất là xử lý hồ sơ pháp lý phức tạp; thành lập tổ công tác chuyên sâu xử lý hồ sơ khó, hồ sơ tồn đọng theo thời hạn và chỉ tiêu cụ thể. Gắn kết quả giải quyết hồ sơ đúng hạn với đánh giá thi đua, trách nhiệm công vụ và trách nhiệm người đứng đầu; đồng thời tăng cường hỗ trợ người dân, nhất là khu vực nông thôn, miền núi, trong việc tiếp cận và sử dụng dịch vụ công trực tuyến.

 Với vai trò là cơ quan chuyên môn và là thành viên Ban Chỉ đạo của tỉnh, Sở Nông nghiệp và Môi trường cam kết tiếp tục đồng hành, phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành, địa phương, phát huy vai trò tham mưu, điều phối, triển khai đồng bộ các giải pháp nêu trên, quyết tâm tạo chuyển biến rõ nét, bền vững trong công tác giải quyết TTHC đất đai trong thời gian tới.

Xin trân trọng cảm ơn các đồng chí lãnh đạo và toàn thể Hội nghị đã lắng nghe!"

(Tiêu đề của bài viết do Trang thông tin điện tử biên soạn từ nội dung của bài tham luận)