* Đối với các loại cây trồng cạn (sắn, ngô, rau màu các loại,..): Tùy theo mức độ ảnh hưởng để có giải pháp phù hợp:

-  Diện tích bị nghiêng, đổ nhưng có thể dựng lại được: Khẩn trương dựng lại, vun cao gốc, sau đó bón bổ sung phân N-P-K để cây sớm hồi phục. Tăng cường kiểm tra, phòng trừ kịp thời các đối tượng sâu bệnh gây hại. Đối với diện tích sắn đến thời kỳ thu hoạch thì tiến hành thu hoạch ngay.

-  Đối với diện tích bị gãy ngang thân hoặc đổ ngã hoàn toàn, hư hại không có khả năng khôi phục: Cần tiến hành tận thu làm thức ăn cho gia súc hoặc làm vật liệu ủ phân  hữu cơ. Lựa chọn loại đất phù hợp để tiến hành tổ chức gieo trồng lại các loại rau màu phù hợp trong vụ Đông như: Ngô, rau các loại,…để bù đắp một phần thiệt hại do thiên tai gây ra.

Hình ảnh cây cao su bị ảnh hưởng sau bão số 10

* Đối với cây cao su:

-  Những diện tích cây bị nghiêng, tiến hành dựng lại, chống bằng cọc gỗ hoặc tre và dùng dây thừng buộc chặt sau đó bồi đắp thêm đất vào gốc cây, nén chặt để cây không bị lung lay khi có gió.

- Những cây bị gãy ngang thân: Cần cưa vát theo góc nghiêng 30^o ngay chỗ gãy, sau đó dùng mỡ Vaseline bôi vào vết cắt tránh nước xâm nhập làm thối cây, đồng thời dựng và chống cây khỏi bị nghiêng đổ;

-  Những cây bị bật gốc, đưa cây bị bật gốc khỏi vị trí, xử lý đất, tiến hành trồng mới cây cao su đảm bảo mật độ, nên trồng giống cao su mới như: RRIV209, RRIV124,...Khuyến cáo sử dụng cây giống ươm bầu có tầng lá để trồng để hạn chế ảnh hưởng của thiên tai (gió, bão,...).

- Thu dọn tàn dư và vệ sinh vườn cây sạch sẽ để hạn chế sâu, bệnh gây hại.

* Đối với cây cà phê:

- Cắt bỏ những cành bị gãy, tạo tán mới cho cây; bôi chất bảo vệ (vôi hoặc thuốc BVTV) vào vết cắt để tránh nhiễm bệnh. 

- Với cây bị long gốc, nghiêng ngã,...tiến hành dựng lại, nén chặt đất và cắm cọc cố định hạn chế xây xát cổ rễ; xới xáo nhẹ mặt đất xung quanh gốc để tăng cường khả năng thông thoáng cho rễ. 

- Thường xuyên thăm vườn để kịp thời phát hiện và phòng trừ các đối tượng gây hại phát sinh trong mùa mưa. Sử dụng các loại thuốc có hoạt chất Metalaxyl+Mancozeb, Validamycin… để phòng trị các loại bệnh trong mùa mưa như: bệnh thán thư, nấm hồng,... Đồng thời, tiến hành các biện pháp chăm sóc như: Bón phân NPK, chế phẩm sinh học,...giúp cây sinh trưởng, phát triển tốt.

* Đối với cây ăn quả:

- Đối với cây, vườn cây bị gãy cành, đổ nghiêng: Khơi thoát nước vườn cây, tiến hành dựng thẳng gốc cây, dùng cọc chống để cây không bị nghiêng trở lại (áp dụng đối với cây thân gỗ). Cắt bỏ cành gãy/bị tổn thương do bão, ngập lụt.

Lưu ý: Đối với các vết tổn thương lớn do đổ gãy hoặc cắt bỏ phải xử lý bằng dung dịch thuốc sát khuẩn (vôi bột, dung dịch Boóc-đô hoặc các thuốc BVTV chứa gốc đồng).

- Xới phá váng mặt đất xung quanh gốc (độ sâu 5 - 10cm) để rễ cây có thể hút được oxy, sử dụng chế phẩm kích thích ra rễ , dùng vôi bột để rắc hoặc thuốc trừ bệnh tưới xung quanh.

-  Khi cây bắt đầu hồi phục, định kỳ phun bổ sung các loại phân bón qua lá; bón bổ sung phân NPK cân đối và chế phẩm sinh học (Trichoderma) ủ với phân chuồng hoai mục hoặc phân hữu cơ vi sinh giúp tăng cường khả năng phục hồi của cây. Kết hợp tủ gốc bằng rơm rạ mục hoặc vật liệu che phủ, tưới đủ ẩm trong những ngày nắng nóng, hanh khô, tránh tình trạng cây bị mất nước.

Chi cục Trồng trọt và BVTV kiểm tra và hướng dẫn kỹ thuật để khôi phục sản xuất sau bão số 10

- Đối với cây, vườn cây bị ngập nước: Vệ sinh vườn, loại bỏ rác bám trên cây để tránh tổn thương và loại bỏ nguồn bệnh. Rửa bùn bám trên lá để tăng khả năng quang hợp. Xới phá váng mặt đất xung quanh gốc (độ sâu 5 - 10cm) để rễ cây có thể hút được oxy, dùng vôi bột để rắc hoặc thuốc trừ bệnh tưới xung quanh. Sau khoảng 7 - 10 ngày, xử lý chất kích thích ra rễ + lân + chế phẩm sinh học (Trichoderma) ủ với phân chuồng hoai mục hoặc phân hữu cơ vi sinh để bón theo hình chiếu tán cây giúp cây phát triển rễ tơ mới.

 Khi bộ rễ bắt đầu hồi phục (khoảng 10 - 15 ngày), kiểm tra thấy có rễ trắng xuất hiện thì bón phân NPK cân đối, đồng thời có thể phun bổ sung phân bón lá giúp tăng cường khả năng phục hồi của cây. Kết hợp tủ gốc bằng rơm rạ mục hoặc vật liệu che phủ, tưới đủ ẩm trong những ngày nắng nóng, hanh khô, tránh tình trạng cây bị mất nước.

- Có thể sử dụng các loại thuốc BVTV chứa hoạt chất Metalaxyl + Mancozeb hoặc Dimethomorph hoặc Fosetyl Aluminium hoặc các loại gốc đồng với liều lượng theo khuyến cáo để xử lý các loại nấm bệnh.

- Đối với cây bị hại nặng, toàn bộ lá bị rụng, cành bị chết: Đào bỏ cây chết đem tiêu hủy, xử lý đất và trồng lại./.

Lê Văn Tùng - Cáp Thị Liên/ Chi cục Trồng trọt và BVTV