Vùng chuyên canh nông nghiệp trồng lạc, đậu đỗ, hoa màu các loại tại xã Ba Lòng - Ảnh: L.A

Nằm dọc theo dòng sông Ba Lòng, xã Ba Lòng có hơn 1.100 ha đất sản xuất nông nghiệp với nhiều diện tích phù hợp phát triển cây lạc, đậu đỗ, ngô và các loại hoa màu. Những năm qua, cùng với các chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất, công tác khuyến nông đã góp phần quan trọng trong việc chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật và xây dựng các mô hình sản xuất hiệu quả. Trong đó, mô hình trồng đậu xanh trên diện tích đất bồi lấp sau thiên tai đã giúp người dân khai thác hiệu quả quỹ đất, phục hồi sản xuất và nâng cao thu nhập. Từ những mô hình thực tiễn như vậy, người dân từng bước thay đổi tư duy sản xuất, mạnh dạn áp dụng kỹ thuật mới và lựa chọn các loại cây trồng phù hợp với điều kiện địa phương. Đến nay, xã Ba Lòng đang từng bước chuyển từ “sản xuất nông nghiệp” sang “kinh tế nông nghiệp”, chú trọng nâng cao giá trị sản phẩm thông qua chế biến, xây dựng thương hiệu và liên kết sản xuất. Một trong những mô hình tiêu biểu là Hợp tác xã nông nghiệp và xây dựng Thiên Phú. Nếu như trước đây, hạt lạc sau mỗi vụ thu hoạch thường được người dân bán ngay cho thương lái thì nay đã được thu mua, chế biến thành tinh dầu lạc nguyên chất.

Giám đốc HTX Thiên Phú Lê Thị Thảo cho biết, nhận thấy lợi thế là nguồn nguyên liệu sẵn có ngay tại địa phương, HTX đãmạnh dạn đầu tư hệ thống ép dầu, lọc dầu cùng các trang thiết bị hiện đại. Đồng thời chủ động xây dựng vùng nguyên liệu bằng cách liên kết với nông dân ngay từ đầu vụ, hướng dẫn quy trình sản xuất theo hướng an toàn, giảm sử dụng hóa chất và từng bước hướng tới tiêu chuẩn VietGAP.Nhờ đầu tư bài bản, sản phẩm tinh dầu lạc của HTX Thiên Phú đã được công nhận OCOP 3 sao và có mặt tại nhiều thị trường như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Huế, Đà Nẵng… Không chỉ nâng cao giá trị hạt lạc địa phương, mô hình còn tạo việc làm, góp phần ổn định đầu ra cho người dân. “Đến nay HTX đã thu mua được hàng chục tấn lạc của người dân để chế biến dầu lạc nguyên chất. Sản phẩm dầu lạc của HTX được bán với giá 130.000 đồng/lít và được thị trường rất ưa chuộng. Trong thời gian tới, HTX mong muốn tiếp tục được hỗ trợ mở rộng quy mô sản xuất, đầu tư thêm thiết bị để phát triển sản phẩm”, bà Thảo cho hay.

Chế biến dầu lạc nguyên chất tại Hợp tác xã nông nghiệp và xây dựng Thiên Phú - Ảnh: L.A

Không chỉ nâng cao giá trị cây trồng thông qua chế biến, Ba Lòng còn từng bước đa dạng hóa sinh kế bằng những mô hình chăn nuôi phù hợp với điều kiện địa phương. Trong đó, nuôi hươu sao lấy nhung đang mở ra hướng phát triển mới đầy triển vọng cho nhiều hộ dân. Tại thôn Xuân Lâm, gia đình chị Phan Thị Phương là một trong những hộ phát triển thành công mô hình này. Từ những con giống đầu tiên, đến nay gia đình đã xây dựng được đàn hươu gồm 15 con, trong đó có 10 con hươu đực đang cho khai thác nhung và 5 con hươu cái sinh sản.

Chị Phương cho biết, hươu sao thích nghi khá tốt với điều kiện khí hậu của Ba Lòng. Nguồn thức ăn chủ yếu là cỏ, lá cây và các phụ phẩm nông nghiệp luôn sẵn có, chi phí chăn nuôi không lớn trong khi giá trị kinh tế từ nhung hươu khá cao. Bình quân mỗi con hươu cho thu hoạch từ 0,6-0,8 kg nhung hươu, cá biệt có con cho thu hoạch trên 1 kg. Hằng năm từ nhung hươu gia đình chị Phương thu về từ 120-150 triệu đồng, góp phần nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống gia đình. “Chúng tôi mong muốn chính quyền địa phương sẽ vận động, tuyên truyền, quảng bá để đưa sản phẩm nhung hươu này thành sản phẩm OCOP. Qua đó để nhiều khách hàng biết đến sản phẩm cũng như chất lượng sản phẩm, góp phần tăng thu nhập cho gia đình và các hộ chăn nuôi khác”, chị Phương nói.

Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Ba Lòng Nguyễn Trường thông tin, đến này toàn xã đã có 6 hộ đang thực hiện mô hình nuôi hươu lấy nhung. Qua đánh giá bước đầu mô hình đã mang lại hiệu quả khá ổn định, góp phần vào việc giảm nghèo và nâng cao thu nhập cho người dân. Hiện tại, địa phương đang có chủ trương phát triển, nhân rộng mô hình và xây dựng nhung hươu thành sản phẩm OCOP để nâng cao giá trị sản phẩm và tiếp cận thị trường rộng rãi hơn. Bên cạnh đó, tiếp tục đồng hành cùng các HTX, tổ hợp tác mở rộng chế biến sau thu hoạch đối với nhiều loại nông sản khác như đậu đỏ, đậu đen xanh lòng… Đồng thời xây dựng thêm các sản phẩm OCOP nhằm tăng thu nhập và ổn định đầu ra cho người dân.

Chị Phan Thị Phương, thôn Xuân Lâm, xã Ba Lòng chăm sóc đàn hươu lấy nhung của gia đình - Ảnh: L.A

Từ thực tiễn triển khai các mô hình sản xuất trên địa bàn cho thấy, cùng với các chính sách hỗ trợ của Nhà nước và sự chủ động của người dân, công tác khuyến nông đã góp phần đưa tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, xây dựng những mô hình phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương. Từ mô hình trồng đậu xanh trên đất bồi lấp đến phát triển vùng nguyên liệu lạc phục vụ chế biến, chăn nuôi hươu lấy nhung và xây dựng các sản phẩm OCOP, người dân Ba Lòng đã từng bước chuyển từ tư duy sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất gắn với thị trường và nâng cao giá trị sản phẩm.

Phó Chủ tịch UBND xã Ba Lòng Phan Thanh Liệu khẳng định, những mô hình kinh tế đang phát huy hiệu quả ở địa phương không chỉ tạo thêm việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân mà còn cho thấy sự chuyển biến rõ nét trong tư duy phát triển kinh tế ở địa phương. Nếu như trước đây người dân chủ yếu sản xuất nhỏ lẻ, tiêu thụ sản phẩm thô thì nay đã từng bước chú trọng liên kết sản xuất, đầu tư chế biến và xây dựng thương hiệu cho nông sản. Đây cũng là nền tảng quan trọng để Ba Lòng phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng bền vững, nâng cao giá trị trên cùng một đơn vị diện tích.

Ông Liệu cho biết, trong thời gian tới, xã Ba Lòng sẽ tiếp tục ưu tiên xây dựng các mô hình sinh kế phù hợp với điều kiện tự nhiên của từng vùng, đẩy mạnh ứng dụng khoa học - kỹ thuật vào sản xuất và tăng cường liên kết tiêu thụ sản phẩm. Cùng với đó, địa phương sẽ hỗ trợ các hợp tác xã, tổ hợp tác đầu tư chế biến sâu, hoàn thiện và phát triển các sản phẩm OCOP như dầu lạc, đậu đen xanh lòng, nhung hươu... nhằm nâng cao giá trị nông sản, mở rộng thị trường tiêu thụ và tạo động lực phát triển kinh tế nông thôn. "Thay vì những chính sách hỗ trợ ngắn hạn, chúng tôi tập trung xây dựng các mô hình có khả năng phát triển lâu dài, tạo sinh kế bền vững cho người dân. Qua đó, góp phần nâng cao giá trị nông sản, khai thác hiệu quả tiềm năng và lợi thế của địa phương", ông Liệu nhấn mạnh.

Lan Anh – Trần Thúy