Trên địa bàn tỉnh hiện có 8.157 tàu cá khai thác thủy sản trên biển và các cửa sông lớn, trong đó 1.371 tàu cá từ 90CV trở lên khai thác xa bờ. Ngoài hoạt động khai thác thủy sản của ngư dân trong tỉnh, hàng năm có lượng khá lớn tàu cá của các tỉnh khác vào khai thác thủy sản, đặc biệt là tàu giã cào hoạt động khai thác gần bờ đã tạo thách thức lớn cho công tác quản lý tàu cá cũng như hoạt động bảo vệ nguồn lợi thủy sản trên vùng biển của tỉnh. Mặt khác, sự cố ô nhiễm môi trường biển do Công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Fomorsa Hà Tĩnh xả thải đã ảnh hưởng trực tiếp và gây thiệt hại nặng nề đến hoạt động khai thác, bảo vệ nguồn lợi thủy sản, làm suy giảm chất lượng môi trường biển, hệ sinh thái biển, nguồn lợi thủy sản.

Ảnh minh họa

Thực hiện Quyết định số 188/QĐ-TTg ngày 13/02/2012 của Thủ tướng Chính phủ, trong năm 2016 và 6 tháng đầu năm 2017, Ban Chỉ đạo Chương trình Bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản tỉnh (Chương trình 188) đã tham mưu kịp thời, chính xác cho UBND tỉnh ban hành các văn bản chỉ đạo triển khai thực hiện công tác bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản trên địa bàn tỉnh. Trên cơ sở đó, các sở, ngành, đơn vị, địa phương đã tích cực tổ chức triển khai thực hiện tốt công tác bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản trên địa bàn. Cùng với đó, công tác tuyên truyền, phổ biến được chú trọng thực hiện với hình thức đa dạng, nội dung cụ thể tạo ý thức cho cán bộ, Nhân dân trong khai thác, sử dụng nguồn lợi thủy sản đúng quy định. Các đơn vị, địa phương đã tổ chức hơn 70 hội nghị, tập huấn, tuyên truyền phổ biến pháp luật về bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản, với hơn 7.000 người tham gia; tổ chức thành công cuộc thi viết tìm hiểu Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo cho hơn 19.000 người tham gia; tổ chức cho hơn 16.000 người dân ký cam kết không sử dụng chất nổ, xung điện, chất độc; in và phát 1.300 tờ rơi tuyên truyền; nhiều tin, bài, phóng sự tuyên truyền về bảo vệ nguồn lợi thủy sản được thực hiện trên các phương tiên thông tin đại chúng; vận động ngư dân không sử dụng các nghề khai thác tầng đáy ở các vùng biển từ 20 hải lý trở vào bờ sau sự cố môi trường biển...

Bên cạnh đó, để tăng cường UBND tỉnh đã ký kết văn bản Thỏa thuận phân chia ranh giới vùng khai thác thủy sản ven bờ với 02 tỉnh tiếp giáp là Hà Tĩnh và Quảng Trị để tăng cường quản lý sản xuất vùng ven bờ giữa các tỉnh. Việc phân cấp, phân quyền quản lý hoạt động khai thác thủy sản trong vùng vùng biển ven bờ, vùng nước nội địa và phân chia ranh giới quản lý khai thác thủy sản cho UBND cấp huyện đã nâng cao tinh thần trách nhiệm, tính chủ động của các địa phương trong tổ chức quản lý, kiểm tra, kiểm soát, xử lý hành vi vi phạm pháp luật về lĩnh vực thủy sản; thực hiện cấp Giấy xác nhận đã đăng ký tàu cá và Giấy phép khai thác thủy sản cho tàu cá có công suất dưới 20CV.

Ngoài ra, công tác thả giống tái tạo nguồn lợi thủy sản cũng được UBND tỉnh và các ngành, địa phương càng quan tâm chỉ đạo và có nhiều đổi mới. Năm 2016 và 6 tháng đầu năm 2017, tỉnh đã bố trí 855 triệu đồng để thả 210 vạn tôm giống, 26,5 vạn cá giống tại các sông và hồ đập trên địa bàn nhân dịp kỷ niệm Ngày truyền thống ngành Thủy sản; Chi cục Thủy sản cũng đã tiếp nhận từ ngư dân để thả về biển 02 con Rùa biển thuộc danh mục các loài thủy sinh quý hiếm có nguy cơ tuyệt chủng. Các hoạt động trên đã tác động tích cực đến ý thức của người dân cùng tham gia bảo vệ nguồn lợi thủy sản.

Cùng với đó, Ban Chỉ đạo Chương trình 188 chỉ đạo các sở ngành, địa phương hỗ trợ ngư dân tranh thủ tốt các chính sách của Trung ương, huy động và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực của địa phương thúc đẩy khai thác thủy sản phát triển theo hướng khai thác xa bờ. Số lượng tàu đóng mới, nâng cấp công suất lớn tăng nhanh, ngư trường khai thác chuyển mạnh sang vùng biển xa cho hiệu quả cao, giảm cường lực khai thác vùng ven bờ, vùng lộng, khu vực Vịnh Bắc Bộ nơi nguồn lợi thủy sản đang cạn kiệt. Cụ thể, thực hiện chính sách Trung ương, đã có 90 tàu đóng mới, nâng cấp hoàn thành đi sản xuất trong tổng số 94 đối tượng được UBND tỉnh phê duyệt danh sách vay vốn. Các ngân hàng đã giải ngân cho ngư dân vay 952,8 tỷ đồng; giải ngân hỗ trợ 795,3/864,7 tỷ đồng được thẩm định theo Quyết định số 48/2010/QĐ-TTg ngày 13/7/2010 của Thủ tướng Chính phủ về một số chính sách khuyến khích, hỗ trợ khai thác, nuôi trồng hải sản và dịch vụ khai thác hải sản trên các vùng biển xa; đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để ngư dân đăng ký tham gia khai thác vùng biển xa, thực hiện tốt việc tiếp nhận, thẩm định, giám sát, theo dõi chặt chẽ tàu cá hoạt động vùng biển xa tránh gian lận. Đối với chính sách của tỉnh, tỉnh cũng đã bố trí 750 triệu để hỗ trợ ngư lưới cụ chuyển đổi nghề cho tàu cá khai thác xa bờ, hỗ trợ máy dò ngang, hầm bảo quản sản phẩm cho tàu cá bằng vật liệu PU. Riêng chính sách của huyện, đã bố trí 2.345 triệu đồng, trong đó thành phố Đồng Hới 2.150 triệu đồng, huyện Lệ Thủy 120 triệu đồng, huyện Bố Trạch 75 triệu đồng để hỗ trợ đóng mới tàu cá, chuyển đổi nghề khai thác, mô hình ứng dụng khoa học công nghệ.

Bên cạnh những kết quả đạt được, một số địa phương vẫn chưa coi trọng chỉ đạo, tổ chức thực hiện công tác bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản trên địa bàn. Số lượng con giống thả tái tạo nguồn lợi thủy sản còn ít, mới chỉ mang tính chất tuyên truyền, chưa có tác dụng nhiều trong việc tái tạo nguồn lợi. Tình trạng sử dụng xung điện, chất nổ để khai thác thủy sản còn xảy ra, nhất là các xã vùng giữa của huyện Lệ Thủy, các xã khu vực Phong Nha - Kẻ Bàng của huyện Bố Trạch. Việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, phân bón hóa học thiếu kiểm soát trong nông nghiệp còn nhiều. Tàu giã cào ngoại tỉnh công suất lớn khai thác sai tuyến, gần bờ vẫn còn xảy ra.

Những tháng cuối năm 2017, các sở, ngành, địa phương tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền Quyết định số 188 của của Thủ tướng Chính phủ, văn bản liên quan đến công tác bảo vệ nguồn lợi thủy sản của Bộ, ngành Trung ương, địa phương để người dân hiểu những lợi ích khi thực hiện tốt việc bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản; đồng thời tuyên truyền về các chế tài xử phạt đối với hành vi vi phạm...

Nguồn trang TT Sở Nông nghiệp và PTNT tỉnh Quảng Bình