Trong những năm qua, nghề nuôi tôm ở tỉnh ta phát triển khá mạnh mẽ, giải quyết việc làm cho hàng trăm lao động và giúp nhiều hộ gia đình vươn lên khá giả. Tuy nhiên, từ vài năm trở lại đây, nhiều người nuôi tôm trong tỉnh đang lâm vào cảnh lao đao do tôm mất trắng vì dịch bệnh. Điều đáng nói, không chỉ các hộ nuôi nhỏ lẻ gặp khó khăn mà các doanh nghiệp nuôi tôm cũng đang điêu đứng.

  Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này. Đó là mặt bằng vùng nuôi, cơ sở nuôi thường không theo quy hoạch hoặc trước đó có quy hoạch nhưng đã bị phá vỡ. Tình trạng chung của vùng nuôi là không còn ao lắng, ao xử lý bùn, không phân biệt kênh cấp và thoát nước. Tất cả nước thải và bùn thải đều thải ra kênh và cũng chính kênh đó lại cấp nước vào ao. Tại nhiều nơi, nguồn nước tự nhiên bị ô nhiễm hữu cơ và mầm bệnh rất nặng. Nước thải ra kênh chưa kịp thoát ra biển đã bị thủy triều dâng lên ngược trở lại rồi bơm ngược vào ao nuôi tôm.
Ngoài ra, vấn đề con giống bị buông lỏng khiến nhiều loại giống kém chất lượng, mang sẵn mầm bệnh được bán khắp nơi, trong khi nhiều hộ dân ham rẻ đã mua về thả nuôi góp phần tăng mầm bệnh trên tôm nên công tác kiểm soát giống không thể thực hiện được như mong muốn. Kỹ thuật nuôi của người dân còn lạc hậu; các loại thuốc thú y, sản phẩm xử lý và cải tạo môi trường bị buông lỏng khiến thật giả lẫn lộn gây ảnh hưởng xấu đến chất lượng nuôi. Hơn nữa, người dân đã chủ quan không thực hiện đúng quy trình cải tạo ao, xử lý nước, mật độ thả giống quá dày từ 300-500con/m2 (trong khi theo khuyến cáo của ngành là từ 80-120 con/m2) khiến môi trường nhiễm chất hữu cơ nặng tạo điều kiện cho virus đốm trắng phát triển.
Trước tình hình trên, Sở Nông nghiệp & PTNT đã phối hợp với các huyện, thành phố, thị xã tăng cường công tác kiểm tra, giám sát tình hình thả nuôi theo đúng lịch thời vụ, hạn chế mua giống tôm trôi nổi, không rõ nguồn gốc cũng như xử lý kịp thời dịch bệnh phát sinh. Tuy nhiên, bà con nuôi vẫn chưa thay đổi được cách nuôi nên năm 2014 và đầu năm 2015 nghề nuôi tôm ở tỉnh ta vẫn gặp rất nhiều khó khăn.

Để tăng sản lượng nuôi tôm và hạn chế rủi ro trong nuôi trồng thủy sản, đặc biệt là nuôi tôm trên cát, cần có một số giải pháp để hạn chế dịch bệnh cũng như nuôi tôm đạt hiệu quả kinh tế cao:
- Triển khai quy hoạch vùng sản xuất giống tập trung, xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ hoạt động sản xuất giống, tăng cường quản lý về điều kiện sản xuất, kinh doanh giống thủy sản, yêu cầu khắc phục hoặc xử lý đối với các cơ sở chưa đủ điều kiện.
- Chất lượng con giống được coi là một trong những yếu tố quan trọng quyết định thành công tôm nuôi hiện nay. Do đó, người nuôi cần phải chú ý khi chọn mua con giống, nên mua giống ở những cơ sở có uy tín, giống phải qua kiểm dịch, đảm bảo kích thước đồng đều, chất lượng tốt, sạch bệnh.
- Kiểm soát chặt chẽ bệnh dịch trên tôm; tăng cường kiểm tra các loại thuốc, chế phẩm sinh học nhằm giúp người nuôi mua được sản phẩm chất lượng; đảm bảo thông suốt thông tin thị trường để người nuôi dựa vào đó quyết định thời gian thả giống, thời điểm thu hoạch, tránh dư thừa nguyên liệu và nâng cao giá trị sản phẩm.
- Để hạn chế dịch bệnh xảy ra nên tiến hành nuôi tôm với mật độ thấp hơn (80- 120con/m2), nên đa dạng hóa các đối tượng nuôi hơn, nuôi luân canh các đối tượng thủy sản như mô hình nuôi luân canh tôm chân trắng 1 vụ, vụ sau thả cá rô phi, cá dìa, cá chẽm…
Điều đáng mừng là cuối năm 2015 một số doanh nghiệp như Công ty Thanh Hương đã thay đổi cách nuôi như: chọn giống có nguồn gốc, chất lượng, nuôi mật độ thưa, không dùng kháng sinh, quy trình cấp nước, xả nước đảm bảo kiểm tra được chất lượng nước nên kết quả đạt được rất khả quan. Hy vọng mùa nuôi 2016 sẽ có nhiều khởi sắc hơn những năm qua để vực lại một nghề đã có những lúc là cơ sở để làm giàu của nhiều hộ dân và doanh nghiệp.

Nguồn trang TT Sở Nông nghiệp và PTNT tỉnh Quảng Bình