Gần 6 năm qua, nông thôn tỉnh nhà đã có một cuộc “lột xác” ngoạn mục nhờ “công trình” của ý Đảng lòng dân, đó là Chương trình MTQG xây dựng Nông thôn mới. Với những nỗ lực từ “ý Đảng” đến “lòng dân”, bộ mặt nông thôn tỉnh ta đã đổi thay rõ rệt, đời sống vật chất và tinh thần của người dân được cải thiện, hệ thống chính trị cơ sở tiếp tục được củng cố, an ninh trật tự được giữ vững.

 Tính đến hết năm 2016, tỉnh ta có 43 xã đạt chuẩn nông thôn mới (trong đó 30 xã đã có quyết định công nhận), bình quân đạt 13,7 tiêu chí/xã tăng 10,1 tiêu chí so với trước khi triển khai, tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển tiếp theo. Đặc biệt, trong thực tiễn xây dựng nông thôn mới đã xuất hiện nhiều cách làm sáng tạo, mô hình hay, với nhiều cá nhân, tập thể tiêu biểu. Kết quả trên là sự hội tụ của ý Đảng lòng dân. Điều đó được thể hiện bằng sự năng động, quyết liệt trong lãnh đạo, chỉ đạo và sáng tạo trong tổ chức thực hiện của các cấp ủy đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể, đặc biệt là sự hưởng ứng tích cực, có hiệu quả của các tầng lớp nhân dân. Là một tỉnh còn nhiều khó khăn, hơn bao giờ hết, sự đồng thuận của nhân dân là nền tảng, niềm tin và động lực to lớn tạo ra những thành công của Quảng Bình trong sự nghiệp xây dựng nông thôn mới.
Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới là mô hình xây dựng nông thôn đầu tiên được lượng hóa bằng 19 tiêu chí, Nhà nước, chính quyền địa phương chỉ định hướng, dẫn dắt, thúc đẩy và hỗ trợ một phần ngân sách, còn người dân là chủ thể và là người hưởng thụ thành quả xây dựng nông thôn mới. Khi bắt đầu chương trình, không ít ý kiến cho rằng rất khó thực hiện, rất khó thành công bởi “ý Đảng” là thế nhưng làm thế nào để thuận “lòng dân” là điều không phải dễ dàng. Khó khăn lớn nhất là làm cho người dân hiểu, tin tưởng và hành động. Để làm được điều này, các cơ quan chuyên môn từ tỉnh đến huyện, xã đã kiên trì, tập trung, cùng nhau hướng dẫn cho dân làm. Cùng với việc đẩy mạnh công tác tuyên truyền và các văn bản quy định hướng dẫn, nhiều việc “vẫn phải cầm tay chỉ việc” cho dân. Vấn đề cốt lõi dẫn đến thành công là chúng ta dựa được vào dân, huy động được sức dân để xây dựng nông thôn mới, cùng với đó, người dân ngày càng phát huy vai trò chủ thể của mình.
Trong quá trình thực hiện xây dựng nông thôn mới tại địa phương, người dân chính là người tham gia bàn bạc, lựa chọn và quyết định các nội dung xây dựng nông thôn mới. Mỗi địa phương có những điểm xuất phát khác nhau, có những điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội không giống nhau nên có những biện pháp, cách thức riêng. Chỉ có người dân tại đó mới hiểu rõ nhất về tình hình thực tế và tích lũy được nhiều kinh nghiệm để tham gia bàn bạc nhằm đem lại hiệu quả và lợi ích thiết thực nhất. Phát huy trí tuệ, sự sáng tạo của nhân dân mới khơi dậy được những cách làm hay, mới rút ngắn con đường đạt đích nông thôn mới cũng như tăng khả năng phù hợp giữa nhu cầu của người dân và điều kiện của từng địa phương. Người dân tham gia đóng góp và quyết định mức đóng góp trong xây dựng các công trình công cộng của địa phương. Một trong những tiêu chí để đạt xã nông thôn mới là phải có kết cấu hạ tầng kinh tế, xã hội đồng bộ, hiện đại, điều đó đòi hỏi phải có một nguồn lực vô cùng lớn, việc vận động nhân dân tự nguyện hiến đất, hiến công, hiến của để làm đường, xây dựng trường học, trạm y tế... sẽ giảm bớt nguồn lực tài chính cần thiết. Thực tiễn xây dựng nông thôn mới ở các địa phương cho thấy nơi nào huy động được trí tuệ, tâm huyết, tiền của, công sức của mỗi người dân cùng với Nhà nước và địa phương thực hiện các tiêu chí thì sớm đạt đích xã nông thôn mới và ngược lại. Từ năm 2010 đến nay, nguồn huy động đóng góp trong dân, con em xa quê đã lên đến trên 617 tỷ đồng. Phong trào xây dựng nông thôn mới diễn ra sôi nổi, phản ánh sự chung sức, đồng lòng của mọi người dân, góp phần quan trọng tạo nên bước phát triển tích cực trong sản xuất nông nghiệp, kinh tế nông thôn và giữ vững ổn định chính trị - xã hội.
Cùng với đó, người dân chủ động tham gia thực hiện các nội dung xây dựng nông thôn mới ở địa phương trên nguyên tắc: Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra và dân hưởng thụ. Sự tham gia của người dân là cách tốt nhất để họ trở thành chủ thể thật sự của các dự án, đề án xây dựng nông thôn mới, từ đó có trách nhiệm trong triển khai và huy động tối đa nguồn lực. Để làm được điều này, tỉnh đã sớm hoàn thiện cơ chế chính sách nhằm khuyến khích giao cộng đồng hưởng lợi, tự thực hiện các công trình quy mô nhỏ, kỹ thuật đơn giản và đã thực hiện thành công cơ chế đầu tư đặc thù trong xây dựng nông thôn mới góp phần nâng cao năng lực cộng đồng, đơn giản hóa thủ tục, tiết kiệm chi phí và đảm bảo tính công khai minh bạch.Thực tế cho thấy, nhân dân nhiều nơi đã tình nguyện hiến đất, trực tiếp tham gia từ khâu quy hoạch, mua nguyên vật liệu, giám sát thi công và kết quả là công trình nghiệm thu nhanh chóng, đạt chất lượng tốt với kinh phí đầu tư thấp, tránh thất thoát, lãng phí. Điều này thể hiện quan điểm của chủ nghĩa Mác- Lê-nin “cách mạng là sự nghiệp của quần chúng” và tư tưởng của Hồ Chí Minh “lấy sức dân để làm lợi cho dân”.
Có thể khẳng định rằng mọi chủ trương, chính sách sẽ không đi vào cuộc sống nếu không được người dân ủng hộ và hiện thực hóa. Tất cả những thành tựu nông thôn mới mà tỉnh ta đã đạt được chính là kết quả của “ý Đảng, lòng dân”. Trong giai đoạn mới, yêu cầu và nhiệm vụ đặt ra sẽ rất nặng nề, xây dựng nông thôn mới được điều chỉnh cả về phương pháp, cách làm để phù hợp với yêu cầu thực tiễn. Những thách thức đó đòi hỏi công tác lãnh đạo, chỉ đạo, công tác truyền thông, thông tin cần được tổ chức bài bản, mạnh mẽ, kịp thời, có tính tổng hợp và kết nối hơn nữa. Đặc biệt, chính quyền địa phương phải tạo sự đồng thuận và vận dụng sức mạnh trong dân thì mới có thể thành công, đúng như Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong”...

Nguồn trang TT Sở Nông nghiệp và PTNT tỉnh Quảng Bình