Con người sống được nhờ có cái ăn, đó là các động, thực vật khai thác được trong tự nhiên và sản phẩm sản xuất ra của các ngành trồng trọt, chăn nuôi và thủy sản. Tuy nhiên, do sự chi phối của thị trường và nhận thức của con người trong sản xuất, chế biến, lưu thông cũng như công tác kiểm tra, giám sát còn những hạn chế nên chất lượng thực phẩm đang là mối đe dọa đối với sức khỏe người tiêu dùng. Vậy nên, trong thời gian gần đây “thực phẩm bẩn” đang trở thành vấn đề bức xúc mà mỗi gia đình và xã hội đặc biệt quan tâm. Để giải quyết vấn đề này không những tăng cường công tác kiểm tra giám sát hoạt động sản xuất và lưu thông các hàng hoá sản phẩm mà cần đẩy mạnh công tác giáo dục nhằm nâng cao nhận thức của các thành viên trong chuỗi cung cấp thực phẩm. Vấn đề thực phẩm bẩn sẽ được cải thiện chỉ khi người sản xuất, lưu thông hành động có trách nhiệm và có tâm đối với sự sống của đồng loại.

 Có thể nói thông tin nhiều loại thực phẩm bẩn lưu thông trên thị trường bị phát giác trong thời gian qua đang tác động mạnh đến tâm lý người tiêu dùng; là một thực tế đau lòng mà các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương không thể làm ngơ. Chỉ một số ít gia đình nông dân có điều kiện nuôi trồng, tự tạo ra lương thực, thực phẩm cho mình theo kiểu sản xuất cung tự cấp mới dám tin rằng mình đang sử dụng thực phẩm sạch. Số còn lại, trong đó đại bộ phận dân cư đô thị chủ yếu phải dựa vào nguồn thực phẩm trôi nổi cung cấp từ các chợ trên địa bàn, mà bằng con mắt thường không ai dám khẳng định đó là thực phẩm sạch hay bẩn. Và một khi không kiểm soát được chất lượng cái mình đang sử dụng trong bữa ăn hàng ngày có đảm bảo hay không thì người tiêu dùng không ai lại không lo lắng. Thậm chí có người bi quan đến mức chất lượng thực phẩm chưa gây hại cho sức khỏe mà bản thân họ đã tự sinh ra bệnh, vì sự bất an gây nên chứng đau thần kinh dạ dày. Thực tế cho chúng ta thấy khoa học kỹ thuật trong khu vực và trên thế giới đang phát triển mạnh, trên thị trường vô số hóa chất bày bán tự do, nằm ngoài sự quản lý của cơ quan chức năng. Mỗi loại hóa chất có một đặc tính và công dụng riêng, loại này có lợi trong công nghiệp nhưng lại rất độc hại nếu sử dụng làm phẩm màu hoặc làm chất bảo quản thực phẩm trong lưu thông. Có những chất có thể làm nguyên liệu sản xuất thuốc y dược chữa bệnh cho người nhưng trộn vào thức ăn gia súc để tạo nạc trong chăn nuôi lợn có thể là chất gây ung thư đối với người tiêu dùng…
Để có thực phẩm sạch bảo vệ người tiêu dùng, công tác bảo vệ an toàn thực phẩm trong những năm qua đã được các ngành chuyên môn như: y tế, công thương, nông nghiệp tổ chức triển khai. Trong đó ngành Nông nghiệp và PTNT đã đẩy mạnh công tác kiểm soát diết mổ gia súc tại các lò mổ để ngăn ngừa việc đưa thịt gia súc bị bệnh hoặc thịt có sử dụng chất cấm ra thị trường. Tuyên truyền, vận động người dân thực hiện tốt công tác vệ sinh thú y, không sử dụng chất cấm trong chăn nuôi; mặt khác, triển khai nhiều mô hình chăn nuôi an toàn sinh học trong nhân dân để phổ biến nhân rộng. Trong trồng trọt, thực hiện các Chương trình Quản lý dịch hại tổng hợp như: ICM, IPM, phổ biến kiến thức sử dụng thuốc bảo vệ thực vật ‘BVTV), quy trình trồng trọt Việt Gáp… nhằm hạn chế dư lượng thuốc bảo vệ thực vật trong lương thực, thực phẩm; triển khai nhiều mô hình trình diễn và mở các lớp tập huấn kỹ thuật để phổ biến quy trình trồng rau sạch, trồng ra an toàn, đã được nhiều bà con nông dân hưởng ứng nhân rộng. Chi cục Quản lý chất lượng nông, lâm, thủy sản đẩy mạnh các hoạt động kiểm tra giám sát đối với các cơ sản xuất và lưu thông vật tư, hàng hóa nông sản. Lấy hàng trăm mẫu thịt, nước mắm, phân bón, thức ăn chăn nuôi tại các chợ, đại lý và cơ sở sản xuất để phân tích, xử lý, công bố kết quả cho người tiêu dùng. Tuy nhiên, điều kiện về máy móc thiết bị phục vụ kiểm tra cũng như cơ chế, phạm vị hoạt động và lực lượng con người đầu tư cho công tác kiểm tra, giám sát chưa tương xứng với yêu cầu thực tế. Đáng ngại nhất là nhận thức của một bộ phận người dân trong sản xuất và lưu thông chưa cao, còn chạy đua theo lợi nhuận, xem nhẹ tính mạng người tiêu dùng. Mặt nữa, do ý thức chấp hành pháp luật của nhiều tư thương chưa nghiêm nên tỷ lệ đầu gia súc được kiểm soát diết mổ tại các lò mổ tập trung còn quá thấp so với sản lượng thịt lợn đưa ra tiêu thụ trên thị trường. Về mặt này một phần do ý thức của nhiều người tiêu dùng, chấp nhận mua thịt mổ tự do chưa qua kiểm soát diết mổ, đã tạo cơ hội cho tư thương trốn tránh sự kiểm soát của nhà chức trách. Tình hình ngộ độc thực phẩm xảy ra còn nhiều, trong đó phổ biến là trái cây và rau xanh, do chất bảo quản và dư lượng thuốc BVTV còn tồn đọng trong sản xuất…
Có thể nói, thực phẩm là nguồn sống không thể thay thế đối với đời sống con người; chất lượng thực phẩm không chỉ quyết định chất lượng sống mà có thể âm thầm cướp đi sinh mạng của mỗi chúng ta. Câu hỏi: làm gì để loại trừ thực phẩm bẩn, có thực phẩm sạch cho người tiêu dùng, không chỉ dành cho người sản xuất, người lưu thông, nhà chức trách mà cả đối với người tiêu dùng. Với tôi, điều quan trọng nhất là trách nhiệm và cái tâm của những người trực tiếp và gián tiếp làm các công việc đó, bởi không thể máy móc nào có thể kiểm soát được chất lượng từng miếng thịt, mớ rau, hạt gạo, trái cây… khi đưa vào bữa ăn của mỗi gia đình./.

Nguồn trang TT Sở Nông nghiệp và PTNT tỉnh Quảng Bình