Tham dự Hội nghị tỉnh Quảng Trị có: Đồng chí Trần Đình Hiệp-Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường-Chủ trì Hội nghị; Đại diện Văn phòng UBND tỉnh, Sở Tài chính, Sở Công Thương, Liên minh HTX tỉnh, xã Hải Lăng, xã Vĩnh Thuỷ, một số HTX tiêu biểu tham gia đề án và một số Phòng, đơn vị thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường (Đại diện Chi cục Kinh tế hợp tác và QLCL; Chi cục Kiểm Lâm; Chi cục Trồng trọt và BVTV; Trung tâm Khuyến nông-KN; Phòng Kế hoạch, Tổng hợp; Phòng Khoa học công nghệ và Chuyển đổi số).

Tỉnh Quảng trị là một trong 11 tỉnh trên toàn quốc được tham gia đề án vùng nguyên liệu nông lâm sản đạt chuẩn phục vụ tiêu thụ trong nước và xuất khẩu, trong đó có vùng nguyên liệu gỗ rừng trồng.

Những kết quả nổi bật trong phát triển vùng nguyên liệu gỗ rừng trồng

Phát biểu báo cáo tại Hội nghị, đồng chí Trần Đình Hiệp-Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường khẳng định Quảng Trị xác định phát triển vùng nguyên liệu gỗ rừng trồng đạt chuẩn là nhiệm vụ chiến lược, hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm cung cấp và chế biến gỗ của khu vực Bắc Trung Bộ. Qua thời gian triển khai, Đề án vùng nguyên liệu tại tỉnh đã đạt được nhiều con số ấn tượng:

Hình thành 05 vùng nguyên liệu gỗ rừng trồng tập trung: Tổng diện tích đạt khoảng 18.049,6 ha, chiếm 7,4% diện tích rừng trồng toàn tỉnh (toàn tỉnh có 244.993,15 ha rừng trồng). Trong đó, có hơn 4.250 ha rừng gỗ lớn quản lý bền vững được cấp chứng chỉ FSC và gần 13.800 ha được chuyển hóa từ rừng gỗ nhỏ sang rừng gỗ lớn.

Hoàn thiện hạ tầng và năng lực: Đầu tư 05 tuyến đường lâm sinh với chiều dài 14,48 km, là những tuyến đường quan trọng trong sản xuất, tiêu thụ gỗ rừng trồng; đã xây dựng được 02 sân bãi tập kết tập trung góp phần giảm chi phí khai thác- vận chuyển, nâng cao hiệu quả sản xuất và thu mua nguyên liệu. Tỉnh đã tổ chức nhiều lớp đào tạo, tập huấn cho hơn 290 lượt cán bộ HTX, tổ hợp tác và hộ trồng rừng, hình thành các tổ khuyến nông cộng đồng, hỗ trợ kỹ thuật trồng, chăm sóc, khai thác và quản lý rừng theo tiêu chuẩn bền vững.

Phát triển kinh tế tập thể: Thu hút và hình thành được liên kết của 32 hợp tác xã (HTX) lâm nghiệp tham gia vùng nguyên liệu. Nhiều HTX đã ký kết bao tiêu sản phẩm với các doanh nghiệp lớn, đảm bảo đầu ra ổn định. Các HTX từ “đơn vị sản xuất” đã dần chuyển sang “trung tâm liên kết và điều phối chuỗi giá trị”.

Nâng cao giá trị kinh tế: Gỗ có chứng chỉ FSC có giá cao hơn gỗ thông thường từ 10–12%, giúp tăng thu nhập và niềm tin cho người trồng rừng.

Sau giai đoạn thí điểm, đề án vùng nguyên liệu cho thấy hiệu quả khi xác định rõ cây chủ lực, gắn đầu tư hạ tầng, tổ chức sản xuất và liên kết doanh nghiệp. Có thể khẳng định, Đề án đã tạo chuyển biến rõ rệt về tư duy sản xuất, từng bước chuyển từ trồng rừng chu kỳ ngắn sang phát triển rừng gỗ lớn, gắn với thị trường và xuất khẩu. Sau đầu tư, các vùng nguyên liệu không chỉ phục vụ sản xuất mà trở thành nền tảng cho chuỗi giá trị nông nghiệp hiện đại, kết nối đầu tư công, thu hút tư nhân, phát triển sinh kế người dân, hướng tới mô hình phát triển xanh, bền vững và có khả năng nhân rộng.

Đồng chí Trần Đình Hiệp-PGĐ Sở Nông nghiệp và Môi trường phát biểu tại Hội nghị

Nhận diện khó khăn và định hướng giai đoạn 2026-2030

Bên cạnh kết quả đạt được, vẫn còn những tồn tại như: sự phối hợp giữa các cấp ngành đôi lúc chưa nhịp nhàng; vướng mắc về pháp lý trong đầu tư bãi tập kết và nguồn kinh phí đối ứng địa phương còn hạn chế.

Để phát triển bền vững trong giai đoạn tới, tỉnh Quảng Trị đề xuất 5 định hướng trọng tâm:

1. Mở rộng quy hoạch: Tiếp tục hoàn thiện và mở rộng diện tích, phạm vi quy hoạch vùng nguyên liệu gỗ rừng trồng, hình thành và phát triển các cụm liên kết ngành gỗ gắn vùng nguyên liệu với cơ sở chế biến sâu. Tăng cường liên kết vùng (Huế, Quảng Trị) để phát triển mở rộng diện tích vùng nguyên liệu gỗ rừng trồng với quy mô lớn để hướng tới chế biến xuất khẩu; đồng thời mở rộng trên một số vùng nguyên liệu khác như cà phê, lúa hữu cơ.

2. Đẩy mạnh liên kết chuỗi: Hỗ trợ, khuyến khích các doanh nghiệp đẩy mạnh liên kết chuỗi giá trị gỗ rừng trồng, trong đó lấy hợp tác xã lâm nghiệp làm đầu mối tổ chức sản xuất, cung ứng dịch vụ và đại diện ký kết hợp đồng dài hạn, chia sẻ rủi ro.

3. Cơ chế chính sách đủ mạnh: Đề xuất Trung ương tiếp tục đầu tư hỗ trợ mạnh xây dựng cơ sở hạ tầng, bãi tập kết; là những nội dung quan trọng đi lại, lưu thông sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, vì địa bàn tỉnh nhiều đèo dốc, đi lại khó khăn; đồng thời hỗ trợ chi phí cấp và duy trì chứng chỉ rừng bền vững, mở rộng tín dụng ưu đãi cho trồng rừng gỗ lớn với thời gian vay dài, lãi suất thấp; có cơ chế hỗ trợ lãi suất trong giai đoạn kiến thiết cơ bản; đồng thời nghiên cứu thí điểm chính sách bảo hiểm rủi ro đối với rừng trồng trước thiên tai.

4. Nâng cao vai trò HTX:  Hỗ trợ mạnh hình thành các hình thức hợp tác, Hợp tác xã lâm nghiệp tham gia sâu vào chuỗi giá trị. Hỗ trợ HTX tiếp cận vốn, đầu tư máy móc và tham gia sâu vào dịch vụ logistics; nâng cao vai trò và giá trị gia tăng của HTX trong chuỗi giá trị gỗ rừng trồng.

5. Chuyển đổi số: Xây dựng hệ thống quản lý dữ liệu và truy xuất nguồn gốc để đáp ứng các thị trường quốc tế khắt khe.

Thực tiễn triển khai Đề án tại Quảng Trị cho thấy, vùng nguyên liệu đạt chuẩn không chỉ là câu chuyện sản xuất, mà là nền tảng của tái cơ cấu ngành nông nghiệp, phát triển kinh tế nông thôn và hội nhập quốc tế.

Kết thúc Hội nghị. tỉnh Quảng Trị bày tỏ mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, hỗ trợ của Bộ Nông nghiệp và Môi trường để địa phương có thể mở rộng, nâng tầm mô hình vùng nguyên liệu đạt chuẩn trong giai đoạn 2026–2030./.

Bích Thảo Chi cục Kinh tế hợp tác và Quản lý chất lượng