Sau 4 năm thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM, tỉnh ta đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận. Ban đầu chương trình NTM của tỉnh được triển khai ở 141 xã, sau khi chia tách địa giới hành chính huyện Quảng Trạch và thành lập thị xã Ba Đồn thì số xã thực hiện xây dựng NTM chỉ còn 136 xã. Hiện toàn tỉnh có 12 xã đạt NTM, phấn đấu có thêm 16 xã về đích năm 2015, số tiêu chí bình quân đạt 10,9 tiêu chí/xã, tăng 7,3 tiêu chí/xã so với trước khi triển khai...

Bắt tay vào xây dựng NTM với xuất phát điểm rất thấp, trong quá trình triển khai thực hiện, tỉnh ta đã rà soát, đánh giá đúng thực trạng nông thôn từng xã, từ đó lựa chọn những giải pháp phù hợp với đặc điểm, tình hình của từng địa phương để xây dựng lộ trình xây dựng NTM phù hợp. Đặc biệt, tại mỗi địa phương đã có cách làm sáng tạo riêng, từ đó đẩy mạnh phong trào xây dựng NTM, làm cho diện mạo nông thôn ngày càng thay đổi, đời sống vật chất và tinh thần của dân cư nông thôn từng bước được cải thiện, nâng cao. Nhiều địa phương cũng đã vận dụng và tìm ra cách làm sáng tạo, linh hoạt, phù hợp để huy động sự tham gia, đóng góp của người dân. Tính đến nay, tổng mức huy động sức dân đạt hơn 532 tỷ đồng, trong đó đóng góp trực tiếp 381 tỷ đồng (góp tiền mặt 307 tỷ đồng, góp ngày công 52 tỷ đồng, tài sản khác 22 tỷ đồng), hiến đất và tài sản trên đất 151 tỷ đồng.

Người dân xã Nam Hóa (Tuyên Hóa) góp công làm đường giao thông nông thôn

Trở lại thời điểm năm 2011, trong khi không ít địa phương trong tỉnh vẫn còn loay hoay với việc tập trung nâng cao nhận thức về xây dựng NTM thì huyện Bố Trạch đã phê duyệt Bộ thiết kế mẫu bản vẽ thi công và dự toán về kiên cố hóa kênh mương, cứng hóa đường giao thông nông thôn cho từng xã trên địa bàn huyện. Đến năm 2013, huyện Bố Trạch lại đưa ra mẫu thiết kế công trình xây dựng dân dụng. Đây chính là cách làm sáng tạo của huyện Bố Trạch trong việc ban hành Bộ thiết kế mẫu bản vẽ thi công và dự toán kinh phí, nhờ đó, tới thời điểm này, các mẫu thiết kế vẫn được áp dụng với mức giá dự toán ban đầu, không bị trượt giá, việc áp dụng thiết kế mẫu giúp tiết kiệm được khoảng 40-50% kinh phí nhờ khỏi phải thuê thiết kế, tư vấn, giám sát.

Một cách làm sáng tạo khác mà huyện Bố Trạch đã thực hiện là “tích cực nêu gương”, từ đó đã xuất hiện nhiều tấm gương điển hình đóng góp nhiều công sức trong xây dựng NTM ở địa phương. Đơn cử như ông Phan Hải đã hỗ trợ cho xã Hải Trạch về xây dựng trường học, cơ sở vật chất văn hóa, điện, giao thông nông thôn... với tổng giá trị trên 70 tỷ đồng; ông Nguyễn Tiến Quân là một người lính, hội viên cựu chiến binh đã tự nguyện hiến đất mặt tiền quốc lộ 1A, tháo dỡ 30m hàng rào và 1 quán kinh doanh với tổng giá trị trên 200 triệu đồng; ông Hoàng Đình Phượng ở xã Hoàn Trạch là một cán bộ hưu trí đã đóng góp 200 triệu đồng để làm đường giao thông nông thôn; ông Phan Xuân Hiêm đóng góp 25 triệu đồng để xây dựng NTM cho 6 hộ có hoàn cảnh khó khăn ở trong thôn...

Trong tổ chức thi công đường giao thông nông thôn, mỗi địa phương lại có cách làm sáng tạo riêng của mình. Tại xã Hàm Ninh (Quảng Ninh), đối với các công trình đường giao thông liên xóm, liên thôn, xã không tham gia làm chủ đầu tư, không chọn đơn vị thi công, không chỉ định thầu các công trình này mà giao cho các tổ thợ nề lành nghề đứng ra nhận thầu và Ban phát triển thôn đứng ra giám sát quá trình thi công công trình. Còn ở xã Liên Thủy (Lệ Thủy), đối với các công trình có kết cấu đơn giản như đường bê tông xi măng, kênh mương..., xã giao cho Ban phát triển các thôn thành lập các tổ thợ tại xóm để tự tổ chức thi công dưới sự kiểm tra, hướng dẫn kỹ thuật và giám sát của Ban giám sát cộng đồng xã và UBND xã. Tại huyện Tuyên Hóa, để góp phần đẩy nhanh tiến độ xây dựng NTM trên địa bàn, lãnh đạo huyện đã có chủ trương ứng trước ngân sách 5.870 triệu đồng để phân bổ cho các xã mua 5.000 tấn xi măng cứng hóa giao thông nông thôn, nhờ đó đã khuyến khích nhân dân đóng góp vật liệu, ngày công để hoàn thành các công trình này.

Điểm chung của các địa phương trong việc triển khai các công trình này là việc huy động đóng góp được thực hiện một cách linh hoạt chứ không cào bằng, trong đó các gia đình khó khăn, neo đơn, đối tượng chính sách, gia đình hiến đất, hiến tài sản trên đất có giá trị lớn... đều được miễn, giảm. Đặc biệt, tại một số xã, hộ nghèo trong xã không đóng góp tiền mặt, Ban phát triển thôn quy trả bằng công lao động sau khi hoàn thành, quyết toán công trình.

Nhờ những cách làm sáng tạo trên mà phong trào xây dựng NTM ở tỉnh ta đã đạt được kết quả cao. Hiện toàn tỉnh có 12 xã đạt NTM, phấn đấu có thêm 16 xã về đích năm 2015, số tiêu chí bình quân đạt 10,9 tiêu chí/xã, tăng 7,3 tiêu chí/xã so với trước khi triển khai. Giai đoạn 2016-2020, tỉnh ta phấn đấu có thêm 40 xã đạt xã NTM, để đến hết năm 2020, toàn tỉnh có ít nhất 68 xã (50% tổng số xã) đạt xã NTM và có tối thiểu 2 huyện đạt huyện NTM...

Nguồn trang TT Sở Nông nghiệp và PTNT tỉnh Quảng Bình