Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Quảng Bình có 151 hồ chứa nước, 211 đập dâng, 260 trạm bơm và các hệ thống kênh dẫn nước với 9 hồ chứa nước có dung tích trên 10 triệu m3, số còn lại dung tích dưới 1 triệu m3; trong đó Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Quảng Bình được giao quản lý, khai thác và bảo vệ 17 hồ chứa nước có dung tích từ 3 triệu m3 trở lên. Các hồ còn lại do UBND cấp huyện, xã quản lý, các hồ chứa nước nêu trên đóng vai trò quan trọng trong việc giảm nhẹ lũ cho hạ du kết hợp nuôi trồng thủy sản và tạo cảnh quan môi trường sinh thái trong khu vực.

 Hệ thống Đê điều tỉnh Quảng Bình được giao cho UBND các xã, phường, Thị trấn quản lý theo Quyết định số 326/QĐ-BNN-TCTL ngày 28/2/2014 của Bộ Nông nghiệp và PTNT có chiều dài khoảng 280 km, 116 cống, 10 tràn, gồm: 5,0 km đê biển; 82,5km đê cửa sông; 90km đê bao nội đồng; 7 tuyến đê bao cấp IV có chiều dài 83,3km; 10 tuyến đê cấp V có chiều dài 149,6 km và một số tuyến đê, kè khác chưa được phân loại, phân cấp. Các tuyến đê, kè chủ yếu từ cửa biển chạy dọc theo hai bờ sông chính: sông Ròn, sông Gianh, sông Lý Hòa, sông Lệ Kỳ, sông Nhật Lệ, sông Kiến Giang và một số tuyến kè nằm trên địa bàn các huyện, thị: Quảng Trạch, Bố Trạch, Quảng Ninh, Lệ Thủy, thị xã Ba Đồn và thành phố Đồng Hới với tổng số 65 xã, phường.
Thời gian qua các công trình thủy lợi và hệ thống đê điều trên dịa bàn tỉnh đã được Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Quảng Bình và các địa phương cơ bản thực hiện đầy đủ các quy định về quản lý, khai thác và bảo vệ công trình thủy lợi; tổ chức tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật về Đê điều và các văn bản hướng dẫn thi hành; kiểm tra, tuần tra, canh gác bảo vệ, báo cáo, xử lý tình trạng hư hỏng, sự cố đê điều và các công trình trên đê; lập biên bản, ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật về Đê điều; kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý các hành vi vi phạm theo quy định của Luật Đê điều.Tuy nhiên hiện nay tại các hồ chứa nước Tiên Lang, Rào Đá, Cẩm Ly, Phú Hòa và một số tuyến kênh tình trạng các hộ dân lấn chiếm đất trong phạm vi bảo vệ công trình hồ chứa, đập dâng, kênh dẫn nước để trồng cây lâu năm, xây dựng lều, quán, các công trình dân sinh, xả thải vào công trình kênh mương diễn ra khá phổ biến.

Kiểm tra tình hình hồ đập tại huyện Bố Trạch

Nguyên nhân của tình trạng lấn chiếm đất hành lang bảo vệ công trình do một số địa phương cấp đất không tuân thủ quy định Pháp lệnh Khai thác và bảo vệ công trình thủy lợi, cấp đất trên hành lang bảo vệ công trình. ý thức chấp hành pháp luật về quản lý, bảo vệ các công trình thủy lợi của người dân chưa cao. Bên cạnh đó, một số xã chưa tham mưu cho UBND huyện thành lập lực lượng đê nhân dân theo Quyết định 1381/QĐ-UBND ngày 16/6/2011 về việc ban hành Quy định tổ chức hoạt động của lực lượng quản lý đê nhân dân tại các xã có đê trên địa bàn tỉnh Quảng Bình; công tác chỉ đạo và tổ chức tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật về Đê điều và các văn bản hướng dẫn thi hành của một số địa phương còn hạn chế, việc tuyên truyền, vận động người dân thực hiện pháp luật về đê điều chưa thường xuyên, ý thức chấp hành pháp luật về Đê điều của người dân chưa cao; công tác chỉ đạo thanh tra, kiểm tra việc thực hiện thực hiện pháp luật về đê điều và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về đê điều trong phạm vi địa phương chưa quyết liệt, tình trạng lấn chiếm đất vi phạm hành lang bảo vệ đê kè diễn ra khá phổ biến nhưng vẫn chưa có biện pháp xử lý dứt điểm.
Để thực hiện tốt công tác quản lý, khai thác và bảo vệ công trình thủy lợi đối với các hồ chứa nước và các tuyến đê, kè. Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi quản lý và UBND các cấp quản lý cần thường xuyên kiểm tra, phát hiện và ngăn chặn kịp thời các trường hợp vi phạm xả thải, lấn chiếm đất trong phạm vi bảo vệ các công trình thủy lợi. Có các biện pháp giải quyết kịp thời theo quy định của Pháp lệnh khai thác và bảo vệ công trình thủy lợi.
Hiện nay Sở Nông nghiệp đang trình UBND tỉnh các văn bản quy phạm pháp luật về các quy định phạm vi bảo vệ các công trình thủy lợi cũng như phân công trách nhiệm quản lý nhà nước về an toàn đập trên địa bàn tỉnh. Đây là các văn bản pháp lý để các chủ công trình thủy lợi thực hiện tốt hơn trong công tác quản lý nhà nước về các công trình thủy lợi trên địa bàn tỉnh.

Nguồn trang TT Sở Nông nghiệp và PTNT tỉnh Quảng Bình