Chi tiết tin - Sở Nông nghiệp và Môi trường

Nâng cao hiệu quả chuyển đổi cơ cấu cây trồng vùng gò đồi các tỉnh miền Trung

Post date: 31/12/2025

Print Send

Font size : A- A A+

Ngày 25/6, tại thành phố Đồng Hới (tỉnh Quảng Bình), Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn phối hợp với Cục Trồng trọt, Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Quảng Bình tổ chức Diễn đàn Khuyến nông @Nông nghiệp với chủ đề “Giải pháp nâng cao hiệu quả việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên vùng gò đồi các tỉnh miền Trung”.

Phát biểu khai mạc Diễn đàn, Tiến sĩ Trần Văn Khởi, Quyền Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia đã chỉ rõ: Miền Trung có điều kiện thuận lợi phát triển kinh tế vùng gò đồi, hiện toàn vùng có khoảng 170.000ha diện tích vùng gò đồi trồng một số loại cây rau màu, cây ăn quả, cây dược liệu, cây công nghiệp... Xác định phát triển kinh tế vùng gò đồi là một trong những chương trình trọng điểm, thời gian qua tại các địa phương đã thực hiện có hiệu quả chương trình tái cơ cấu nông nghiệp và chuyển đổi cây trồng trên vùng gò đồi theo chủ trương của từng tỉnh. Trong đó, có nhiều mô hình chuyển đổi sang trồng các loại cây trồng khác như đinh lăng, cà gai leo, sâm Bố Chính... đạt hiệu quả kinh tế cao, bước đầu mang lại nguồn thu nhập trên mỗi đơn vị diện tích chuyển đổi đạt từ 50-150 triệu đồng/ha/năm, thu lãi 10-15 triệu đồng/ha/vụ, nhờ đó nhiều hộ nông dân thực sự thoát nghèo và vươn khấm khá.
Tuy nhiên, xét về tổng thể, việc chuyển đổi cây trồng vùng gò đồi các tỉnh miền Trung đang gặp nhiều khó khăn, như: công tác quy hoạch manh mún, thiếu tập trung; thị trường tiêu thụ bấp bênh, thiếu sự gắn kết; việc cơ giới hóa nông nghiệp và áp dụng tiến bộ kỹ thuật còn hạn chế; chịu ảnh hưởng của thiên tai, thời tiết; các cơ chế, chính sách hỗ trợ chuyển đổi cơ cấu cây trồng vùng gò đồi chưa thực sự tạo động lực cho người nông dân… Vì vậy, Tiến sĩ Trần Văn Khởi hi vọng Diễn đàn lần này sẽ góp phần cùng các địa phương tìm ra các giải pháp khả thi, nhất là các giải pháp về kỹ thuật sản xuất để thúc đẩy nhanh và hiệu quả quá trình chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên vùng gò đồi, góp phần tái cơ cấ ngành nông nghiệp; đồng thời nâng cao thu nhập cho nông dân, giảm rủi ro trong điều kiện biến đổi khí hậu ngày càng gay gắt.
Trao đổi tại Diễn đàn, ông Phan Văn Khoa, Giám đốc Sở Nông nghiệp – PTNT tỉnh Quảng Bình chia sẻ: Tỉnh Quảng Bình có diện tích gò đồi lớn, trước đây chủ yếu phát triển cây cao su mang lại hiệu quả kinh tế cao. Tuy nhiên, sau 2 cơn bão lớn năm 2013, 2017, cùng với đó giá mủ cao su xuống thấp đã ảnh hưởng không nhỏ đến diện tích cao su toàn tỉnh. Ngay sau đó, tỉnh đã tổ chức nhiều hội thảo về định hướng phát triển cây cao su và tìm đối tượng chuyển đổi phù hợp. Hiện tại, vùng gò đồi của tỉnh Quảng Bình đã chuyển đổi sang các đối tượng cây trồng khá phù hợp như hồ tiêu, cây dược liệu (cà gai leo, sâm Bố Chính, đinh lăng, nghệ, sả chanh...), cây ăn quả (cam, ổi, chuối, bơ...) và một số đối tượng cây trồng như sắn, lạc, đậu đỗ... Cùng với nhiều chính sách hỗ trợ cụ thể, hiệu quả của tỉnh, ông Phan Văn Khoa hi vọng Diễn đàn lần này sẽ tìm ra được nhiều giải pháp nhằm tạo được sự đột phá trong chuyển đổi cây trồng và phát triển bền vững vùng gò đồi của tỉnh Quảng Bình nói riêng, các tỉnh miền Trung nói chung trong thời gian tới.
Cũng tại Diễn đàn, các đại biểu đã được nghe các tham luận phản ánh tình hình chuyển đổi cơ cấu cây trồng vùng gò đồi ở các địa phương, những khó khăn, vướng mắc của nông dân trong quá trình thực hiện chuyển đổi. Các đại biểu, doanh nghiệp, hộ nông dân tham dự diễn đàn cũng đã đặt câu hỏi đến Ban cố vấn về những giải pháp nâng cao hiệu quả việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên vùng đất gò đồi các tỉnh miền Trung. Trong đó, tập trung đến đối tượng cây trồng phù hợp với vùng gò đồi, phát triển thị trường tiêu thụ sản phẩm và cơ chế, chính sách hỗ trợ đối với công tác chuyển đổi cây trồng.
Liên quan đến câu hỏi về cây dược liệu cà gai leo đang được phát triển mạnh trên vùng gò đồi tỉnh Quảng Bình, nhiều nông dân trên địa bàn tỉnh đang muốn thực hiện chuyển đổi diện tích cao su gãy đổ, kém hiệu quả sang trồng loại cây này nhưng lo ngại kỹ thuật trồng, chăm sóc và đầu ra của sản phẩm. Trả lời vấn đề này, ông Phan Văn Tiến, đại diện Công ty TNHH Nông nghiệp xanh Quảng Bình chia sẻ: Muốn trồng và phát triển đối tượng cây cà gai leo hiệu quả và tạo đầu ra sản phẩm ổn định, điều quan trọng là người nông dân cần tham quan thực tế các mô hình, đơn vị sản xuất loại cây dược liệu này để học hỏi và nắm vững các kỹ thuật trồng, chăm sóc và chế biến; đồng thời cần năng động, nắm bắt nhu cầu thị trường, trực tiếp làm việc với các đơn vị bao tiêu sản phẩm để tạo đầu ra ổn định cho sản phẩm của mình.
Một số hộ nông dân trăn trở về việc phát triển các đối tượng cây trồng gì phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng và khí hậu vùng gò đồi miền Trung đang bị ảnh hưởng bởi biến đổi khí hậu. Ông Nguyễn Quốc Mạnh, đại diện Cục Trồng trọt, Bộ Nông nghiệp và PTNT cho rằng: Đối với vùng gò đồi các tỉnh miền Trung, ngoài các cây trồng truyền thống như cao su, hồ tiêu cần giữ ổn định diện tích, có thể phát triển cây có múi, cây dược liệu, cây ăn quả khác. Tuy nhiên, bà con phải đáp ứng được các yêu cầu về trình độ canh tác, kỹ thuật thâm canh; đặc biệt phải đáp ứng được nhu cầu của thị trường chứ không phát triển ồ ạt diện tích, tránh rơi vào tình trạng “rớt giá” do cung vượt cầu.
Ngoài ra, Ban cố vấn gồm các nhà quản lý, nhà khoa học và doanh nghiệp cũng đã giải đáp các thắc mắc của bà con nông dân về chủ trương, chính sách hỗ trợ nông dân chuyển đổi cây trồng vùng gòi đồi, về quy trình kỹ thuật nhằm đáp ứng yêu cầu cao của thị trường trong nước và xuất khẩu.
Để nâng cao hiệu quả chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên vùng gò đồi các tỉnh miền Trung, kết luận Diễn đàn, Tiến sĩ Trần Văn Khởi, Quyền Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia lưu ý các địa phương cần xác định và quy hoạch phát triển cây, con thế mạnh, phù hợp thực địa từng vùng; đồng thời, có cơ chế, chính sách linh hoạt để thu hút các doanh nghiệp đầu tư vào sản xuất xây dựng vùng nguyên liệu, liên kết sản xuất với người dân vùng gò đồi; hình thành và vận hành tốt các tổ chức của nông dân vững mạnh như hợp tác xã kiểu mẫu, tổ hợp tác, câu lạc bộ… Cùng với đó, chủ động ứng dụng các tiến bộ khoa học vào sản xuất; thúc đẩy hình thành các chuỗi giá trị như cam, bưởi, chuối, dứa… cũng như đề xuất và thực thi tốt các chính sách của nhà nước cho sản xuất nông nghiệp nói chung và vùng gò đồi nói riêng…
Tiến sĩ Trần Văn Khởi cũng đề nghị Trung tâm Khuyến nông Khuyến ngư các tỉnh miền Trung tiêp tục tư vấn, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật về nông nghiệp cho người dân địa phương, đặc biệt là những tiến bộ mới trong canh tác vùng gò đồi, chuyển đổi cơ cấu cây trồng cho hiệu quả kinh tế cao; đẩy mạnh vai trò là cầu nối giữa nông dân và doanh nghiệp để hình thành các mối liên kết giữa sản xuất và tiêu thụ sản phẩm cho nông dân; đề xuất với ngành nông nghiệp địa phương nguồn kinh phí để xây dựng các mô hình, mở lớp tập huấn kỹ thuật cho nông dân, tổ chức các điểm tham quan học tập trao đổi với các địa phương có mô hình sản xuất hiệu quả; tổng kết đánh giá dự án khuyến nông trung ương về phát triển cây có múi tại vùng Bắc Trung bộ nhằm chuyến cáo ra sản xuất đại trà…
Trước đó, ngày 24/6, đại biểu các tỉnh tham dự Diễn đàn đã đi tham quan mô hình trồng cam theo hướng VietGAP của ông Bế Văn Mai tại Thị trấn Nông trường Việt Trung (Bố Trạch) với quy mô 7ha trồng các loại cam lòng vàng, V2, đường canh, cam mật; mô hình trồng sâm Bố Chính của Công ty TNHH Nông nghiệp CNC Tuệ Lâm tại huyện Bố Trạch với quy mô trồng gần 50ha, giá trị thu nhập đạt từ 150-200 triệu đồng/ha (năm đầu tiên). Tại các điểm thăm quan, các đại biểu đã đánh giá cao về tính thực tiễn cũng như hiệu quả kinh tế của các mô hình; đồng thời trực tiếp trao đổi các vấn đề về kỹ thuật trồng, chăm sóc cây cam, cây sâm Bố Chính và định hướng phát triển các loại cây trồng trên vùng gò đồi như cây ăn quả có múi (cam, bưởi, chanh không hạt…), cây dược liệu (sâm Bố Chính, cà gai leo…).