Ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật trong sản xuất nông nghiệp là chủ trương của Đảng, Nhà nước nhằm nâng cao năng suất chất lượng nông sản, giải phóng sức lao động, giảm thiểu tình trạng sản xuất manh mún và hướng đến sản xuất tập trung theo hướng hàng hóa. Đối với phòng trừ sâu bệnh, việc áp dụng khoa học kỹ thuật càng có ý nghĩa. Sử dụng Drone (thiết bị bay không người lái) phun thuốc BVTV là một trong những ứng dụng đem lại nhiều lợi ích và ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, một số nơi người dân vẫn còn e ngại do thói quen tập quán canh tác.

Vụ Đông Xuân 2025–2026, Tổng công ty thương mại Quảng Trị liên kết các HTX trên địa bàn tỉnh sản xuất gần 80 ha giống lúa J02. Giống lúa J02 có nguồn gốc từ Nhật Bản, chất lượng thơm ngon, được nhiều địa phương đưa vào sản xuất nhưng rất mẫn cảm với bệnh đạo ôn.

Mặc dù cơ quan chuyên môn đã dự báo và hướng dẫn phòng trừ sớm từ khi bệnh có nguy cơ phát sinh gây hại. Tuy nhiên, bà con phòng trừ không đảm bảo, phun không đủ lượng nước thuốc, bón phân khi cây lúa đang nhiễm bệnh đã làm cho một số diện tích J02 nhiễm nặng đạo ôn lá với tỷ lệ 20 - 40%, cục bộ gây cháy chòm.

Trước tình hình đó, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Quảng Trị đã tăng cường cán bộ hướng dẫn kỹ thuật phòng trừ bệnh cho bà con nông dân. Đồng thời hỗ trợ phun trình diễn 2 ha trừ bệnh đạo ôn trên giống J02 tại HTX Lương Điền, xã Nam Hải Lăng bằng Drone.

Cán bộ kỹ thuật kiểm tra đồng ruộng và Tập huấn hướng dẫn phòng trừ bệnh đạo ôn lá trên giống J02

Sau 10 ngày phun thuốc trừ đạo ôn bằng Drone, kết quả kiểm tra cho thấy phun bằng Drone có hiệu quả rõ rệt: Lá lúa mới lên sạch bệnh, tỷ lệ bệnh giảm còn 5-7%, phun thủ công còn 10-15%. Điều này là bởi Drone sử dụng công nghệ phun sương với áp lực cao, giúp thuốc bảo vệ thực vật bám dính tốt trên cây lúa, thuốc phủ đều mặt lá, giảm trôi thuốc hoặc tụ tập quá mức ở một số khu vực.

Bên cạnh đó, Drone có động cơ và lập trình phun theo tọa độ GPS nên phòng trừ dịch hại tập trung, nhanh chóng giúp tiết kiệm thời gian và chi phí nhân công: Một chiếc Dronee có thể phun từ 10 ha lúa/giờ, trong khi phương pháp phun thủ công tối đa chỉ đạt 0,2 ha/giờ. Nếu tính giá thuê phun thủ công cao hơn so với phun Drone là 560.000 đồng/ha. Phun thuốc bằng Drone giúp bảo vệ lúa khỏi hư hại do dẫm đạp. Nếu phun thủ công sẽ dẫm đạp ảnh hưởng lúa rất nhiều nhất là giai đoạn làm đòng.

Pha thuốc phun trên ruộng gieo giống J02 bị nhiễm bệnh đạo ôn lá

Điều có ý nghĩa hơn cả là sử dụng Drone giúp bảo vệ sức khỏe người lao động. Người phun thuốc không phải tiếp xúc trực tiếp với thuốc bảo vệ thực vật. Sử dụng Drone làm giảm hao hụt thuốc bảo vệ thực vật, giảm ô nhiễm môi trường nhờ vào cơ chế phun chính xác và kiểm soát lưu lượng.

Từ kết quả thực tế trình diễn Drone phun trừ bệnh đạo ôn, HTX và nông dân rất hài lòng với việc sử dụng Drone trong phòng trừ sâu bệnh. Anh Phước, giám đốc HTX Lương Điền cho hay: Trong đợt phòng trừ đạo ôn cổ bông sắp tới, HTX sẽ triển khai phun toàn bộ diện tích các giống nhiễm đạo ôn bằng Drone.

Với sự quan tâm của lãnh đạo các cấp, sự tích cực bám đồng ruộng của cán bộ chuyên ngành, sự phối hợp của chính quyển địa phương, sự thay đổi nhận thức của người dân trong việc ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, tin rằng vụ Đông Xuân 2025-2026 sẽ nhiều thắng lợi./.

Thái Thị Kim Tuyến, Lê Thị Sương (Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Quảng Trị)