Vụ Đông Xuân vừa qua nhờ sự lãnh đạo sát sao của các cấp chính quyền, sự vào cuộc quyết liệt của các ngành chức năng và sự nỗ lực không ngừng nghỉ của bà con nông dân, cùng với đó, thời tiết thuận lợi giúp cho cây lúa sinh trưởng phát triển tốt đặc biệt là giai đoạn lúa trổ bông - phơi màu nên năng suất lúa được đánh giá được mùa lớn từ trước đến nay, ước đạt trên 63,5 tạ/ha.Tuy nhiên, bước sang vụ Hè Thu 2026, ngành nông nghiệp đang phải đối mặt với những thách thức lớn từ thiên tai. Theo dự báo của Trung tâm Khí tượng Thủy văn quốc gia, tình trạng nắng nóng gay gắt sẽ kéo dài, đi kèm với đó là diễn biến bão lũ phức tạp vào cuối vụ. Trước tình hình đó, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Quảng Trị đã chỉ đạo các địa phương khẩn trương triển khai thực hiện các giải pháp đồng bộnhằm giảm thiểu rủi ro, bảo toàn năng suất cây trồng.

Nhiệm vụ trọng tâm đầu tiên được xác định là công tác vệ sinh đồng ruộng và chuẩn bị đất. Sau khi thu hoạch xong, bà con cần khẩn trương thực hiện cày ải, phơi ruộng hoặc xử lý vôi và các chế phẩm sinh học phân hủy gốc rạ. Việc làm đất sớm không chỉ giúp cải tạo độ chua, tiêu diệt mầm mống sâu bệnh, làm cho quá trình phân hủy rơm rạ được nhanh hơn tạo điều kiện thuận lợi cho lúa phát triển mà còn giúphạn chế sự phát sinh gây hại của các đối tượng dịch hại như rầy lưng trắng, nhện gié hay bệnh lùn sọc đen, vàng lá nghẹt rễ,.... Song song với đó, các địa phương cần đảm bảo cung ứng đầy đủ vật tư nông nghiệp gồm giống, phân bón và thuốc BVTV,... để gieo cấy theo đúng khung lịch thời vụ của Sở Nông nghiệp và Môi trường, UBND các xã, phường đã ban hành.Đồng thời, tổ chức phát động ra quân làm thuỷ lợi,diệt chuột, ốc bươu vàng, cây mai dương, thu gom bao gói thuốc BVTV một cách đồng loạt, liên vùng, liên thôn từ ngày 10-15/5/2026. Các địa phương cần vận động nhân dân làm thủy lợi, nạo vét kênh mương, tu sửa trạm bơm và khơi thông dòng chảy. Việc tận dụng các đợt mưa đầu vụ để be bờ giữ nước sẽ giúp tiết kiệm tối đa nguồn nước tự chảy và hỗ trợ làm đất kịp thời.

Các địa phương tập trung cày ải để chuẩn bị gieo cấy lúa Hè Thu

Chi cục khuyến cáo nông dân ưu tiên sử dụng các giống lúa ngắn ngày và cực ngắn (thời gian sinh trưởng dưới 95 ngày) để kịp thu hoạch trước mùa lũ. Đặc biệt, việc xử lý hạt giống bằng thuốc Cruiser 35FS là giải pháp then chốt để bảo vệ cây lúa giai đoạn đầu vụ khỏi nhóm côn trùng chích hút, từ đó ngăn ngừa hiệu quả bệnh lùn sọc đen ngay từ đầu vụ. Trong quá trình chăm sóc, bà con nên ưu tiên sử dụng phân hữu cơ, bón phân cân đối giữa hữu cơ và vô cơ, cân đối NPK theo nguyên tắc "nặng lót, thúc sớm" và điều tiết nước tưới khoa học để cây khỏe, tăng năng suất và chất lượng.

Bà con nông dân bắt ốc, thu gom trứng ốc bươu vàng

Đối với những diện tích ruộng lúa thiếu nước, chính quyền địa phương cần tích cực vận động nhân dân mạnh dạn chuyển đổi sang các loại cây trồng cạn như đậu xanh, ngô, lạc hoặc các mô hình kinh tế hiệu quả hơn. Đây cũng là thời điểm thích hợp để đẩy mạnh công tác dồn ghép, tích tụ ruộng đất, hình thành các vùng sản xuất quy mô lớn nhằm thu hút doanh nghiệp liên kết tiêu thụ sản phẩm theo chuỗi giá trị.

Cuối cùng, công tác quản lý dịch hại phải được đặt lên hàng đầu. Việc diệt chuột phải được tiến hành đồng loạt, thường xuyên, liên tục bằng bẫy, bả an toàn, tuyệt đối không dùng bẫyđiện. Đối với ốc bươu vàng, cần kết hợp các biện pháp thủ công như bắt ốc, thu gom trứng với việc sử dụng thuốc hóa học có hoạt chất Niclosamide hoặc Metaldehyde ở những nơi mật độ quá cao. Riêng đối với rầy lưng trắng và các loại côn trùng chích hút, cần theo dõi thường xuyên các trà lúa sớm để xử lý kịp thời bằng các loại thuốc lưu dẫn, nội hấp có hoạt chất nhưThiamethoxam, Imidacloprid,... Ngoài ra, cần tăng cường công tác quản lý dịch hại theo các chương trình (ICM, IPM, IPHM)với phương châm “Phòng bệnh hơn chữa bệnh”.Việc thực hiện quyết liệt và đồng bộ các giải pháp này chính là yếu tố then chốt để bảo vệ năng suất và hướng tới một vụ mùa bội thu.

Lê Thị Lan Anh (Trạm Trồng trọt và BVTV Triệu Phong – Đông Hà)