Tại xã Hiền Ninh, huyện Quảng Ninh, cây ngô được xem là một trong những cây trồng chủ lực trong cơ cấu cây trồng, mang lại hiệu quả kinh tế cao cho nông dân địa phương. Chỉ riêng thôn Long Đại có 40ha diện tích trồng ngô, chiếm 40% diện tích ngô trong toàn xã. Các giống ngô được bà con sử dụng chủ yếu là ngô lai HN88, HN68 và giống cũ của địa phương. Đây là các giống ngắn ngày, cho năng suất cao, chất lượng bắp ăn tươi ngon, dẻo, có vị đậm, thơm đặc trưng. Việc xây dựng thương hiệu ngô Long Đại là ước mơ chính đáng của bà con nông dân nơi đây. Bởi không phải ở địa phương nào, cây ngô cũng có độ ngon ngọt, sản lượng cao như ở nơi này. Tuy nhiên, còn rất nhiều khó khăn như chất lượng ngô chưa đủ sức cạnh tranh, chưa đáp ứng được yêu cầu của thị trường đang hướng đến thực phẩm sạch, thực phẩm hữu cơ, chưa có sự liên kết sản xuất theo chuỗi, gắn sản xuất với chế biến và tiêu thụ sản phẩm.
Vừa qua, thôn Long Đại đã được chọn trồng thử nghiệm mô hình sản xuất giống ngô nếp lai HN68 trên đất chuyển đổi vụ Đông xuân 2016-2017 do Trạm Khuyến nông huyện Quảng Ninh thực hiện. Chi phí bình quân bỏ ra trên 1 ha ngô vào khoảng 60,7 triệu đồng, trong khi đó cây sắn chỉ 25,6 triệu đồng. Tuy chi phí trồng ngô HN68 cao hơn trồng sắn nhưng hiệu quả kinh tế mang lại cao hơn. Canh tác ngô HN68 thực hiện trong khoảng 3-4 tháng lãi 40 triệu đồng/ha, trongkhi thời gian trồng sắn kéo dài đến 10 tháng nhưng lãi chỉ đạt 7,8 triệu đồng/ha. Như vậy, trên cùng 1 diện tích thì việc chuyển đổi từ trồng sắn nguyên liệu sang trồng ngô sẽ nâng cao thu nhập cho người dân hơn. Theo đánh giá của bà con nông dân thì với giống ngô HN68 so với các loại giống khác, năng suất hơn hẳn, chất lượng ngọt và thơm, quả to, chống chịu với thời tiết, với sâu bệnh rất tốt.

Mô hình sản xuất ngô nếp lai HN68 trên đất chuyển đổi

Còn đối với không ít bà con xã viên HTX DVNN Lê Xá, xã Mai Thủy (Lệ Thủy), việc chuyển đổi trồng cây đậu xanh ĐX 208 không chỉ mang lại thu nhập gấp 7-8 lần so với sản xuất lúa tái sinh mà còn giúp bà con có lời giải cho “bài toán” trồng cây gì mang lại hiệu quả kinh tế trên đất lúa kém hiệu quả. Nói về giống đậu xanh ĐX 208, anh Hoàng Văn Hải, Trạm trưởng Trạm Khuyến nông Lệ Thủy, cho biết, đặc điểm của các xứ đồng có địa hình cao của huyện Lệ Thủy là tình trạng thiếu nước sản xuất và chuột phá hoại trong vụ Hè thu, nên sản xuất lúa ở vùng đất này hiệu quả kinh tế thấp và tiềm ẩn rủi ro, thậm chí nhiều nơi, người dân chỉ sản xuất một vụ rồi bỏ hoang đất. Do đó, những năm gần đây, huyện Lệ Thủy đã có nhiều chính sách hỗ trợ nhằm khuyến khích người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng vụ hè-thu trên những vùng đất này.
Vụ Hè thu 2016, Trạm đã thực hiện mô hình trình diễn trồng đậu xanh ĐX 208 trên đất lúa kém hiệu quả với diện tích 20ha cho 187 hộ tại HTX DVNN Lê Xá, xã Mai Thủy và thôn Mỹ Hà, xã Mỹ Thủy, nhằm thay đổi nhận thức, tạo động lực cho người dân trong thực hiện chuyển đổi sang những giống cây trồng mới để nâng cao thu nhập. Theo đánh giá của các hộ thực hiện mô hình, giống đậu xanh ĐX 208 cho năng suất thực thu đạt 1 tạ/ha. Qua hạch toán hiệu quả kinh tế, trồng đậu xanh ĐX 208 đem lại hiệu quả kinh tế cao hơn so với sản xuất lúa tái sinh, lãi thu được của trồng đậu xanh gần 14 triệu đồng/ha, cao gấp 8,2 lần so với lúa tái sinh.
Ông Nguyễn Văn Đợt, xã viên HTX DVNN Lê Xá tham gia trồng 1 sào đậu xanh của mô hình cho biết, mặc dù là vụ đầu tiên chưa có nhiều kinh nghiệm, nhưng năng suất đậu xanh thu khá cao với khoảng 200 lon (tương đương 55-60kg/sào), so với lúa tái sinh thì hiệu quả kinh tế cao hơn hẳn. Tuy nhiên, theo ông, vụ trồng đậu xanh năm sau cần dịch thời vụ gieo trồng lên sớm hơn để tránh nắng nóng đầu vụ và mưa cuối vụ; đồng thời, cần chú trọng công tác thủy lợi như đào mương tiêu nước trước khi làm đất để bảo đảm tiêu úng tốt khi có mưa lớn.
Với những mô hình kinh tế chuyển đổi thành công trên, hy vọng trong thời gian tới, các mô hình sẽ sớm được nhân rộng để góp phần đưa nền sản xuất địa phương ngày càng phát triển bền vững.

Theo: Thùy Trang

Nguồn trang TT Sở Nông nghiệp và PTNN tỉnh Quảng Bình