Anh Hoàng Văn Hải, Trạm trưởng Trạm Khuyến nông Lệ Thủy cho biết: Đặc điểm của các xứ đồng có địa hình cao của huyện Lệ Thủy là tình trạng thiếu nước sản xuất và chuột phá hoại trong vụ Hè thu nên sản xuất lúa ở vùng đất này hiệu quả kinh tế thấp và tiềm ẩn nhiều rủi ro, thậm chí nhiều nơi người dân chỉ sản xuất một vụ rồi bỏ hoang đất. Do đó, những năm gần đây, huyện Lệ Thủy đã có nhiều chính sách hỗ trợ nhằm khuyến khích người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng vụ Hè thu trên những vùng đất này. Vụ Hè thu 2016, Trạm đã thực hiện mô hình trình diễn trồng đậu xanh ĐX 208 trên đất lúa kém hiệu quả trên diện tích 20ha cho 187 hộ tại HTX DVNN Lê Xá, xã Mai Thủy và thôn Mỹ Hà, xã Mỹ Thủy, nhằm thay đổi nhận thức, tạo động lực cho người dân trong thực hiện chuyển đổi sang những giống cây trồng mới để nâng cao thu nhập.

Mô hình trồng đậu xanh trên đất lúa chuyển đổi tại HTX Lê Xá (Mai Thủy) đạt hiệu quả cao

Theo đánh giá của các hộ thực hiện mô hình, giống ĐX 208 có thời gian sinh trưởng trong vụ Hè thu khoảng 75 ngày, dài hơn 10 ngày so với lý lịch giống; tỷ lệ mọc đạt trên 80%; 40 ngày sau khi gieo, cây đậu xanh bắt đầu cho hoa lứa đầu, hoa nở rộ vào 2 đợt chính, so với giống địa phương, giống ĐX 208 ra hoa tập trung hơn nên đã giúp giảm được công thu hoạch cho bà con. Cây ĐX 208 có chiều cao trung bình khoảng 58cm, cao hơn khoảng 10-15cm so với giống địa phương; quả có chiều dài 9cm; số quả/ cây là 14 quả, số hạt/quả là 8 hạt, hạt có màu xanh mỡ, bóng, ruột vàng; năng suất thực thu đạt 1 tạ/ha... Cũng trong quá trình theo dõi, chỉ đạo mô hình tại HTX Lê Xá và thôn Mỹ Hà đã xuất hiện sâu ăn lá phát sinh gây hại chủ yếu giai đoạn 5-7 lá và rệp xanh hây hại giai đoạn 7-8 lá, các đối tượng sâu bệnh hại đã được phòng trừ kịp thời nên không ảnh hưởng đến năng suất. Qua hạch toán hiệu quả kinh tế, trồng ĐX 208 đem lại hiệu quả kinh tế cao hơn so với sản xuất lúa tái sinh, lãi thu được của trồng đậu xanh gần 14 triệu đồng/ha, cao gấp 8,2 lần so với lúa tái sinh trên vùng đất canh tác này.
Vụ Hè thu 2016, ông Nguyễn Văn Đợt, xã viên HTX Lê Xá trồng 1 sào đậu xanh trên diện tích đất trước đây trồng lúa 1 vụ, còn 1 vụ để gốc làm lúa tái sinh do không chủ động được nước tưới. Theo ông, mặc dù là vụ đầu tiên chưa có nhiều kinh nghiệm, nhưng năng suất đậu xanh thu khá cao với khoảng 200 lon (tương đương 55-60kg/sào), so với lúa tái sinh thì hiệu quả kinh tế cao hơn hẳn. Tuy nhiên, theo ông, vụ trồng đậu xanh năm sau cần dịch thời vụ gieo trồng lên sớm hơn để tránh nắng nóng đầu vụ và mưa cuối vụ; đồng thời chú trọng công tác thủy lợi như đào mương tiêu nước trước khi làm đất để đảm bảo tiêu úng tốt khi có mưa lớn.
Theo bà Trần Thị Thu Hà, chuyên viên phòng Nông nghiệp & PTNT huyện Lệ Thủy, sau 3 năm thực hiện chủ trương chuyển đổi đất lúa kém hiệu quả sang các loại cây trồng có hiệu quả kinh tế cao, đến nay, huyện Lệ Thủy đã chuyển đổi được 300ha đất lúa, trong đó có trên 200ha chuyển sang trồng đậu xanh, chủ yếu tại các xã như Mai Thủy, Mỹ Thủy, Phú Thủy... Tuy nhiên, vấn đề khó khăn đặt ra là cần có kế hoạch bao tiêu sản phẩm, tìm kiếm đầu ra cho người dân nếu chuyển đổi trồng cây đậu xanh trên diện tích lớn để tránh tình trạng “được mùa rớt giá”.
Thành công của mô hình đã giải được “bài toán” trồng cây gì mang lại kinh tế cao cho bà con nông dân vùng đồng cao của huyện Lệ Thủy trong chuyển đổi cây trồng trên đất lúa kém hiệu quả. Tuy nhiên, bà con cũng rất cần được hỗ trợ cải tạo kênh mương cho các vùng đất chuyển đổi tập trung để hạn chế mức độ rủi ro trong quá trình thực hiện sản xuất; đồng thời có hướng thu mua, bao tiêu sản phẩm cho bà con...

Theo: Ngọc Lan

Nguồn trang TT Sở Nông nghiệp và PTNT tỉnh Quảng Bình