Đồng lúa của HTX Thống Nhất, xã An Ninh

Năm 2013, Quảng Bình là địa phương đầu tiên trong cả nước báo cáo lên Bộ Nông nghiệp và PTNT về thực trạng nông dân bỏ ruộng với diện tích hơn 100 ha vụ hè thu bị bỏ hoang, tập trung ở xã An Ninh (Quảng Ninh), các xã Trung Trạch, xã Đại Trạch (Bố Trạch), đã làm ảnh hưởng lớn đến sản lượng lương thực và tâm lý của người dân trên địa bàn. So với tổng diện tích gieo trồng của cả tỉnh thì con số này không lớn, nhưng xét về mặt xã hội thì việc bỏ ruộng là một thực trạng đáng báo động. Để tìm hiểu tình hình, năm đó chúng tôi đã về xã An Ninh. Những ruộng lúa tươi tốt ngày nào nay cỏ mọc xanh tốt, thành nơi chăn thả trâu bò, nhiều người bán đồng cho các hộ thả nuôi vịt với giá 50 ngàn đồng/sào, theo bà con số tiền này tương đương với lợi nhuận làm 1 sào lúa. Trong đó, HTX Thống Nhất, đơn vị luôn dẫn đầu về năng suất lúa của tỉnh với năng suất bình quân trên 70 tạ/ha, bà con xã viên vẫn bỏ hoang trên 50% diện tích, mặc dù HTX đã hỗ trợ 3 kg giống, 15 kg phân bón cho mỗi sào. Ông Nguyễn Duy Viên, Chủ nhiệm HTX chia sẻ: “Nhiều hộ hiện nay thiếu lao động phải thuê lao động ngoài nhưng giá nhân công lại rất cao. Bên cạnh đó, xác suất rủi ro của vụ hè thu, nhất là thiên tai dịch hại luôn đe dọa, ngại nhất là chuột, có lúc gây thiệt hại 25-30%, vì vậy khi triển khai sản xuất, dù HTX tích cực vận động bà con vẫn làm không hết diện tích; vừa rồi chúng tôi tích cực vận động cũng chỉ đạt được 50% kế hoạch của huyện giao và 70% kế hoạch của xã giao”.

Còn ông Võ Văn Yên, ở thôn Thống Nhất, xã An Ninh thì cho hay: “Tôi cùng như bà con trong địa phương, trước đây ai cũng ham làm ruộng, nhưng hiện nay đầu vô quá đắt mà đầu ra thì quá rẻ mạt, làm ruộng bị lỗ nên mới chán, không muốn làm nữa”. Không riêng ở huyện Quảng Ninh, năm 2013 còn nhiều diện tích ở địa phương khác cũng bị người dân bỏ hoang. Tại xã Trung Trạch (Bố Trạch), gần 25 héc ta lúa 2 vụ bị bỏ hoang do thiếu nước và sản xuất không có lãi. Cánh đồng màu mỡ vốn là ruộng lúa 2 vụ của xã Đại Trạch (Bố Trạch) cũng chỉ gieo trồng được 2 phần, còn hơn 60 ha ruộng cũng bị bỏ hoang.

Xác định, với một tỉnh nghèo, thuần nông và thiên tai luôn là thảm họa như Quảng Bình thì thực trạng người dân bỏ ruộng như năm 2013 là một nguy cơ đối với sản xuất nông nghiệp nói chung và trồng cây lương thực nói riêng. Vì vậy Sở Nông nghiệp và PTNT đã phối hợp với các ban ngành và chính quyền các địa phương trong tỉnh đẩy mạnh công tác tuyên truyền kết hợp với chính sách hỗ trợ nhằm động viên bà con nông dân trở lại bám ruộng. Với những động thái tích cực, 2 năm trở lại đây tình hình trên đã được cải thiện đáng kể. Những diện tích có điều kiện sản xuất hai vụ lúa ăn chắc hầu như vụ hè thu không còn bị bỏ hoang. Năm nay, về lại xã An Ninh chúng tôi thật mừng khi thực trạng bỏ ruộng không còn diễn ra với người dân nơi đây. Ông Nguyễn Duy Viên, Chủ nhiệm HTX Thống Nhất vui vẻ tâm sự: “HTX Thống Nhất chúng tôi có tổng diện tích trồng lúa 250 ha, trong đó 140 ha ruộng quá sâu nên chỉ gieo trồng được 1 vụ, còn 110 ha có thể sản xuất 2 vụ lúa. Để động viên xã viên làm hết diện tích chúng tôi đã trích ngân sách và phối hợp với các chương trình, dự án để nâng mức hỗ trợ cho bà con. Nhờ đó, năm 2014 và năm 2015 toàn bộ diện tích có thể trồng được lúa 2 vụ đã đưa vào sản xuất”. Cũng như An Ninh, ở Đại Trạch nhiều diện tích không ăn chắc vụ Hè thu đã được người dân chuyển đổi sang trồng dưa hấu để tăng thu nhập.

Có thể nói, đi đôi với việc đẩy mạnh công tác tuyên truyền và chính sách hỗ trợ của Nhà nước và đơn vị liên quan, người dân cần tích cực áp dụng các biện pháp thâm canh nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị thu nhập trên đơn vị diện tích là điều tiên quyết để chấm dứt thực trạng người dân bỏ ruộng.

       Hoàng Thu

Nguồn trang TT Sở Nông nghiệp và PTNN tỉnh Quảng Bình