Trong năm 2017, tình hình dịch bệnh thủy sản trên địa bàn tỉnh diễn biến phức tạp đặc biệt các bệnh đốm trắng (WSSV), bệnh hoại tử cơ quan tạo máu và cơ quan biểu mô (IHHNV), bệnh hoại tử gan tụy cấp tính (AHPND) đã xảy ra tại 118 hộ nuôi thuộc 17 xã, phường của 05 huyện, thị xã, TP với tổng diện tích bị bệnh 76,185 ha, tăng 161,6% so với cùng kỳ năm ngoái, chiếm 6,56% diện tích nuôi toàn tỉnh; hiện tượng cá nuôi bị chết xảy ra tại 179 hộ nuôi của 04 xã/03 huyện, TP (Bố Trạch 176 hộ/2 xã và Quảng Ninh 2 hộ/1 xã, TP Đồng Hới 1 hộ/1 xã) với đối tượng cá nuôi như cá rô phi, cá chẽm, cá dìa, cá trắm cỏ...
Nguyên nhân gây bệnh được xác định là do thời tiết diễn biến bất thường, gây biến động các yếu tố môi trường nuôi, giảm sức đề kháng của tôm; quy hoạch, thiết kế, các vùng nuôi chưa đảm bảo, không có ao chứa, lắng để xử lý nước cấp nên chưa chủ động nguồn nước; một số vùng nuôi, hệ thống kênh cấp thoát nước chung dẫn đến việc các hộ bị dịch bệnh tự ý xả ra các hộ khác cấp nước vào làm lây lan dịch bệnh; ý thức của người dân chưa cao, nhiều hộ cố tình giấu dịch, không báo hoặc báo không kịp thời tự điều trị một thời gian, mới báo cho chính quyền địa phương cũng như lực lượng cán bộ Thú y cơ sở khi có ao nuôi tôm bị bệnh, tự xả nước ra môi trường khi chưa được xử lý.
Để hạn chế các nguyên nhân trên, ngăn chặn kịp thời dịch bệnh thủy sản phát sinh và lây lan, góp phần phát triển ngành nuôi trồng thủy sản theo hướng bền vững, tăng năng suất, sản lượng, vì vậy cần áp dụng và chú trọng một số giải pháp, cụ thể sau:
Quy hoạch vùng nuôi: Rà soát điều chỉnh quy hoạch nuôi trồng thủy sản phù hợp với đối tượng nuôi và điều kiện từng địa bàn; Đầu tư xây dựng các vùng nuôi, nguồn nước nuôi, hệ thống xử lý nước xả thải đảm bảo an toàn dịch bệnh và môi trường nhằm giảm thiểu thiệt hại cho người nuôi trồng thủy sản.
Tuyên truyền, tập huấn: Tổ chức tập huấn cho người nuôi về những kiến thức liên quan đến các loại dịch bệnh thủy sản và các biện pháp phòng chống dịch bệnh: thường xuyên tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng về việc không giấu dịch, không vứt xác tôm chết, xả nước thải ra môi trường; sử dụng giống có nguồn gốc rõ ràng, sạch bệnh; thực hiện công tác vệ sinh lồng, bè, lưới nuôi và các dụng cụ trước vụ nuôi và sau thu hoạch; sử dụng thuốc thú y, hoá chất và chế phẩm xử lý, cải tạo môi trường theo hướng dẫn của cán bộ chuyên môn.
Thay đổi hình thức nuôi và đa dạng hóa đối tượng nuôi: Hiện nay, biến đổi khí hậu, suy thoái và ô nhiễm môi trường, dịch bệnh nguy hiểm trên thủy sản nuôi ngày càng diễn biến phức tạp. Vì vậy, việc thay đổi hình thức nuôi và đa dạng đối tượng nuôi rất quan trọng. Đa dạng đối tượng nuôi và phương thức nuôi với cơ cấu diện tích và sản lượng phù hợp với từng vùng (nuôi thâm canh tôm thẻ chân trắng vùng đất cát có lợi thế, nuôi xen ghép tôm - cua - cá đối với vùng thường xuyên bị dịch bệnh, nuôi nhuyễn thể, cá rô phi). Đồng thời, định hướng người nuôi tập trung đầu tư phát triển sản xuất nuôi trồng thủy sản theo chiều sâu, áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật, hướng đến ổn định diện tích thả nuôi, tăng năng suất thu hoạch và đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm. Chú trọng tìm hiểu và nhân rộng các mô hình nuôi thủy sản thành công.
Tăng cường quản lý và giám sát vùng nuôi: Người nuôi thực hiện nghiêm túc khung lịch thời vụ thả giống theo khuyến cáo của Sở Nông nghiệp và PTNT; đồng thời, các cơ quan chức năng tăng cường giám sát vùng nuôi, chủ động xử lý các trường hợp thả giống trước lịch thời vụ và xử lý triệt để ao nuôi khi có dịch bệnh xảy ra. Kiểm soát chặt chẽ dịch bệnh trên thủy sản nuôi; tăng cường kiểm tra các loại thuốc, chế phẩm sinh học nhằm giúp người nuôi mua được sản phẩm chất lượng; đảm bảo thông suốt thông tin thị trường để người nuôi dựa vào đó quyết định thời gian thả giống, thời điểm thu hoạch, tránh dư thừa nguyên liệu và nâng cao giá trị sản phẩm.
Tiếp tục thực hiện giám sát dịch bệnh: Đối với việc giám sát dịch bệnh thủy sản (nhất là các dịch bệnh nguy hiểm trên tôm), phải phân công cán bộ kỹ thuật kiểm tra và giám sát diễn biến dịch bệnh theo từng vùng nuôi; hướng dẫn người nuôi phát hiện sớm, báo cáo đầy đủ cho các cơ quan chuyên môn và chính quyền địa phương để có biện pháp xử lý kịp thời; tập trung giám sát bệnh đốm trắng, hoại tử gan tụy, hoại tử cơ quan tạo máu và cơ quan biểu mô trên tôm sú và tôm thẻ chân trắng. Tập trung giám sát vùng nuôi, tăng cường quan trắc và cảnh báo môi trường, thông báo kịp thời cho người nuôi để có biện pháp phòng trừ dịch bệnh, hạn chế rủi ro. Ngoài ra, khuyến khích người nuôi đăng ký xây dựng cơ sở, vùng an toàn dịch bệnh động vật thủy sản, nhằm phát triển ngành nuôi trồng thủy sản theo hướng bền vững, giảm thiểu thiệt hại về kinh tế do dịch bệnh gây ra.

Chi cục Chăn nuôi và Thú y Quảng Bình

 Nguồn trang TT Sở Nông nghiệp và PTNT tỉnh Quảng Bình