Trong những năm gần đây, dưới tác động của biến đổi khí hậu khiến cho các đợt nắng nóng kéo dài đã và đang làm ảnh hưởng đến các hoạt động sản xuất, sinh hoạt và công tác cấp nước đặc biệt là người dân các xã Tuyên Hóa, Tuyên Bình. Hiện tượng El Nino xuất hiện với tần suất dày đặc làm lượng mưa suy giảm đáng kể, đối mặt với tình trạng cạn kiệt nguồn nướctại khe Xai Thượng; mực nước trên sông Rào Nậy và Rào Trổ xuống thấp, tạo điều kiện cho nước mặn xâm nhập sâu vào khu vực lấy nước của các công trình cấp nước tập trung.Có những thời điểm thời gian khai thác nước trên sông Rào Nậy và Rào Trổ chỉ còn từ 4 đến 6 giờ mỗi ngày, thậm chí có thời điểm phải tạm ngừng vận hành do hàm lượng Clorua trong nước vượt ngưỡng cho phép, ảnh hưởng đến khả năng cung cấp nước sạch đạt chuẩn cho người dân.

Nhân viên vận hành các trạm cấp nước theo dõi diễn biến thủy văn và xâm nhập mặn

Trước tình hình đó, Trung tâm Nước sạch và Vệ sinh môi trường nông thôn (Trung tâm) đã chủ động triển khai nhiều giải pháp ứng phó nhằm bảo vệ nguồn nước và đảm bảo cấp nước an toàn trong điều kiện biến đổi khí hậu. Từ đầu tháng 5 năm 2026 đến nay, lãnh đạo Trung tâm đã chỉ đạo nhân viên vận hành các trạm cấp nước tăng cường theo dõi diễn biến thủy văn và xâm nhập mặn. Công tác quan trắc độ mặn được thực hiện thường xuyên 2 lần mỗi ngày; việc lấy nước thô chỉ được tiến hành vào thời điểm chân triều hoặc khi nồng độ Clorua nằm trong giới hạn cho phép. Đồng thời, các phương án xử lý và ứng phó với tình huống nguồn nước bị nhiễm mặn cũng được xây dựng và sẵn sàng triển khai nhằm duy trì hoạt động cấp nước liên tục cho người dân.

Bên cạnh các giải pháp vận hành linh hoạt, Trung tâm đã đầu tư thực hiện giải pháp kết nối mạng lưới cấp nước giữa các công trình nhằm nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu. Theo đó, các công trình cấp nước sinh hoạt cụm xã Tiến Hóa – Châu Hóa – Văn Hóa, Mai Hóa và Phong Hóa được liên kết thành mạng lưới cấp nước liên hoàn, sử dụng nguồn nước thô từ hồ Bẹ để bổ sung và hỗ trợ lẫn nhau khi xảy ra trong tình trạng thiếu hụt nguồn nước hoặc xâm nhập mặn. Giải pháp này không chỉ nâng cao tính an toàn, ổn định của hệ thống cấp nước mà còn bảo đảm cung cấp nước sạch liên tục cho người dân trong thời gian cao điểm nắng nóng, hạn hán từ tháng 5 đến tháng 9 hằng năm.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, việc chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, bảo vệ nguồn nước không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là nhiệm vụ trọng tâm góp phần bảo đảm an ninh nguồn nước, phục vụ hiệu quả đời sống, sản xuất của người dân.Với tinh thần luôn chủ động, linh hoạt và trách nhiệm, Trung tâm tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp bảo vệ nguồn nước, nâng cao năng lực ứng phó với hạn hán và xâm nhập mặn, quyết tâm bảo đảm cấp nước sạch – cấp nước an toàn - liên tục, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của người dân trong mọi điều kiện thời tiết.

Nguyễn Cẩm Tú – Trung tâm Nước sạch và VSMT nông thôn