Cơ sở sản xuất ban đầu nhỏ lẻ là nơi thực hiện một, một số hoặc tất cả các hoạt động trồng trọt, chăn nuôi, thu hái, đánh bắt, khai thác nông, lâm, thủy sản, sản xuất muối cung cấp sản phẩm ra thị trường không có giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc giấy chứng nhận đầu tư (trừ tàu cá lắp máy có tổng công suất máy chính từ 90CV trở lên, các cơ sở đã được cấp Giấy chứng nhận kinh tế trang trại hoặc giấy chứng nhận thực hành sản xuất tốt).

 Để có cơ sở pháp lý cũng như biện pháp kỹ thuật nhằm quản lý điều kiện đảm bảo an toàn thực phẩm đối với cơ sở sản xuất ban đầu nhỏ lẻ, ngày 27-12-2014, Bộ Nông nghiệp và PTNT đã ban hành Thông tư 51/2014/TT-BNNPTNT Quy định điều kiện đảm bảo an toàn thực phẩm và phương thức quản lý đối với các cơ sở sản xuất ban đầu nhỏ lẻ. Theo đó, các cơ sở trồng trọt nhỏ lẻ phải có địa điểm sản xuất không nằm trong vùng cảnh báo ô nhiễm, nguồn nước tưới không ảnh hưởng đến an toàn sản phẩm; không sử dụng nước bị ô nhiễm, nước thải để rửa, sơ chế sản phẩm; sử dụng thuốc bảo vệ thực vật phải tuân thủ theo nguyên tắc 4 đúng; sử dụng phân bón có nguồn gốc rõ ràng...
Đối với cơ sở chăn nuôi nhỏ lẻ phải bảo đảm: Chuồng nuôi phải tách biệt với nhà ở, dễ vệ sinh, khử trùng tiêu độc; phải có nơi để chứa, ủ chất thải rắn, có hố để xử lý chất thải lỏng, bảo đảm vệ sinh thú ý, vệ sinh môi trường; thức ăn và nước uống dùng trong chăn nuôi bảo đảm không gây độc hại cho vật nuôi và người sử dụng sản phẩm động vật; sử dụng thuốc thú y phải tuân theo hướng dẫn ghi trên bao bì...

Một cơ sở sản xuất nước mắm nhỏ lẻ tại xã Đức Trạch (Bố Trạch)
Với cơ sở nuôi trồng thủy sản nhỏ lẻ, cơ sở sản xuất, khai thác muối nhỏ lẻ, cơ sở thu hái, đánh bắt, khai thác nông lâm thủy sản nhỏ lẻ cũng đều có các điều kiện cụ thể về bảo đảm an toàn thực phẩm. Bên cạnh đó, Thông tư cũng quy định người chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản, người sản xuất, khai thác muối, người thu hái, đánh bắt, khai thác, bảo quản, vận chuyển sản phẩm phải được phổ biến, hướng dẫn về thực hành sản xuất thực phẩm an toàn. Để các quy định này được thực thi trong cuộc sống, phương thức quản lý điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm đối với các cơ sở sản xuất ban đầu nhỏ lẻ được thực hiện thông qua việc tổ chức ký cam kết, kiểm tra việc thực hiện các nội dung đã cam kết và xử lý các cơ sở vi phạm cam kết.
Căn cứ Thông tư 51/2014/TT-BNNPTNT và một số văn bản liên quan, ngày 6-8-2015, UBND tỉnh Quảng Bình đã có Quyết định số 2165/QĐ-UBND về phân công trách nhiệm quản lý, kiểm tra các cơ sở sản xuất kinh doanh vật tư nông nghiệp, thực phẩm nông lâm thủy sản trên địa bàn. Theo đó, việc quản lý an toàn thực phẩm các cơ sở sản xuất ban đầu nhỏ lẻ thuộc thẩm quyền của UBND các xã, phường, thị trấn. Theo quy định, UBND cấp xã, phường, thị trấn có trách nhiệm tổ chức cho các cơ sở thuộc địa bàn quản lý ký bản cam kết sản xuất thực phẩm an toàn và xây dựng kế hoạch kiểm tra việc thực hiện nội dung đã cam kết của các cơ sở, trình UBND các cấp phê duyệt và cấp kinh phí thực hiện. Kiểm tra việc thực hiện nội dung đã cam kết của các cơ sở đồng thời lưu giữ các hồ sơ liên quan đến hoạt động này. Đối với các cơ sở không chấp hành nội dung cam kết, UBND xã, phường, thị trấn thông báo công khai trên phương tiện thông tin đại chúng.
Thời gian qua, công tác quản lý an toàn thực phẩm trên địa bàn tỉnh có nhiều chuyển biến tích cực, tuy nhiên, việc quản lý các cơ sở sản xuất nhỏ lẻ chưa được các địa phương quan tâm đúng mức. Qua hơn 2 năm triển khai, toàn tỉnh mới chỉ có 2,5 ngàn hộ ký cam kết sản xuất an toàn, trong đó chủ yếu là các cơ sở chăn nuôi ký cam kết không sử dụng chất cấm. Để tăng cường công tác quản lý chất lượng an toàn thực phẩm trên địa bàn cũng như quản lý các cơ sở sản xuất ban đầu nhỏ lẻ, ngày 29-3-2017, Sở Nông nghiệp và PTNT đã có công văn số 693/SNN-QLCL đề nghị UBND các huyện, thị xã, thành phố tăng cường công tác hướng dẫn, chỉ đạo thực hiện việc ký Bản cam kết sản xuất thực phẩm an toàn đối với cơ sở sản xuất ban đầu nhỏ lẻ. Cùng với đó, Chi cục Quản lý chất lượng Nông lâm sản và Thủy sản sẽ tổ chức các lớp tập huấn về triển khai thực hiện Thông tư 51 trên địa bàn toàn tỉnh, dự kiến tổ chức 2 lớp/huyện, thị xã, thành phố; đồng thời cấp phát tờ rơi tuyên truyền quy định về đảm bảo an toàn thực phẩm đối với các cơ sở trồng trọt, chăn nuôi nhỏ lẻ.
Hy vọng với sự vào cuộc của cơ quan quản lý an toàn thực phẩm từ cấp tỉnh đến cấp huyện, xã thời gian tới, việc quản lý an toàn thực phẩm đối với các cơ sở sản xuất ban đầu nhỏ lẻ được thực hiện có hiệu quả, góp phần cung cấp sản phẩm đảm bảo an toàn, đáp ứng nhu cầu tiêu thụ thực phẩm sạch cho người tiêu dùng trên địa bàn tỉnh.

Nguồn trang TT Sở Nông nghiệp và PTNT tỉnh Quảng Bình