Trong bối cảnh sản xuất nông nghiệp chịu nhiều tác động của thiên tai và biến động giá cả, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Quảng Trị đã nỗ lực vượt khó, triển khai hiệu quả hàng chục mô hình trên các lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản, lâm nghiệp và sinh kế. Với sự quan tâm, chỉ đạo của Tỉnh ủy, UBND tỉnh, Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng sự phối hợp của các địa phương, năm 2025, Trung tâm đã thực hiện 38 mô hình và 1 chương trình hỗ trợ sinh kế vùng khó khăn, góp phần tạo động lực mới cho sản xuất nông nghiệp toàn tỉnh. Các mô hình đều gắn với ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, cơ giới hóa và hướng tới nông nghiệp hữu cơ, công nghệ cao, giúp nông dân giảm chi phí, tăng năng suất và bảo vệ môi trường.

Mô hình nho hữu cơ có chứng nhận tại phường Đồng Sơn

Lĩnh vực trồng trọt tiếp tục được chú trọng với nhiều mô hình sản xuất theo hướng hữu cơ, chuyển đổi đất kém hiệu quả sang trồng cây có giá trị cao. Đáng chú ý, mô hình sản xuất lúa hữu cơ ở xã Bến Hải và Gio Linh được thực hiện ở cả hai vụ Đông xuân và Hè thu đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Nông dân không chỉ giảm chi phí vật tư hóa học mà còn cải tạo được đất, tăng độ phì và cân bằng sinh thái. Đặc biệt, việc liên kết giữa hợp tác xã - nông dân - doanh nghiệp đã đảm bảo đầu ra ổn định, mở đường cho thương hiệu “Lúa gạo hữu cơ Quảng Trị”. Các mô hình sản xuất hữu cơ khác như nho, măng lục trúc, na Đài Loan và rau an toàn cũng được triển khai đồng bộ. Một số sản phẩm như nho và măng lục trúc đã được chứng nhận hữu cơ, góp phần đa dạng hóa sản phẩm nông nghiệp sạch, thân thiện môi trường.

Đáng chú ý, các mô hình cơ giới hóa trong sản xuất lúa đã mang lại bước chuyển biến mạnh mẽ. Ứng dụng mạ khay, máy cấy, máy bay không người lái trong các khâu gieo sạ, bón phân, phun thuốc... đã giúp giảm công lao động, tiết kiệm chi phí, đảm bảo khung thời vụ và giảm sử dụng thuốc bảo vệ thực vật. Năng suất lúa đạt 60-67 tạ/ha, lợi nhuận cao hơn 15-20% so với sản xuất truyền thống.

Việc chuyển đổi đất gò đồi, đất kém hiệu quả sang trồng cây giá trị như sen, dừa xiêm, mít ruột đỏ, cây dược liệu (tràm 5 gân, xạ đen), hồ tiêu hay chuối tiêu hồng cũng mang lại hiệu quả kinh tế rõ nét. Các mô hình này vừa tăng thu nhập cho người dân, vừa giúp sử dụng hợp lý tài nguyên đất đai, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Chăn nuôi gà H’Mông tại xã Quảng Ninh mở ra hướng phát triển mới cho bà con

Trong lĩnh vực chăn nuôi, Trung tâm Khuyến nông đã triển khai 8 mô hình ứng dụng công nghệ cao, an toàn sinh học và gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm. Các mô hình nuôi gà H’Mông, vịt thịt giống mới, lợn công nghệ cao đều cho kết quả khả quan. Tỷ lệ nuôi sống đạt từ 95-100%, sản phẩm được doanh nghiệp liên kết bao tiêu với giá ổn định. Đặc biệt, mô hình chăn nuôi lợn theo hướng khép kín, tự động hóa giúp kiểm soát tốt môi trường chuồng trại, giảm rủi ro dịch bệnh và cung cấp sản phẩm thịt sạch, chất lượng cao. Chương trình cải tạo đàn bò bằng phối tinh nhân tạo đạt hơn 92% kế hoạch, giúp nâng cao tầm vóc và giá trị kinh tế đàn bò lai trên địa bàn.

Với 7 mô hình được triển khai, lĩnh vực thủy sản năm 2025 tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế nông thôn. Các mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng, tôm càng xanh, cá ngạnh, cá diếc, cá mú Trân châu... ứng dụng công nghệ cao đã giúp nâng cao năng suất, hạn chế dịch bệnh, thích ứng tốt với biến động khí hậu. Một số mô hình đạt năng suất nổi bật như: tôm thẻ thâm canh 2 giai đoạn đạt 30 tấn/ha; cá diếc 14 tấn/ha; cá ngạnh 8 tấn/ha; cá mú Trân châu 4 tấn/ha... được nhiều địa phương đánh giá cao và đề xuất nhân rộng trong thời gian tới.

Bên cạnh các mô hình sản xuất quy mô lớn, Trung tâm Khuyến nông còn chú trọng các chương trình sinh kế hỗ trợ vùng khó khăn. Các mô hình trồng bưởi da xanh, mít ruột đỏ, cây dược liệu xạ đen và nuôi gà Ri lai ở xã Trường Sơn, Kim Ngân đã mang lại kết quả tích cực. Tỷ lệ nuôi sống đạt tới 99%, cây trồng sinh trưởng tốt, góp phần giúp đồng bào dân tộc thay đổi tập quán sản xuất, từng bước chuyển sang chăn nuôi, trồng trọt có kiểm soát, an toàn và hiệu quả hơn.

Lãnh đạo Trung tâm Khuyến nông kiểm tra mô hình nuôi tôm 2 giai đoạn tại xã Vĩnh Thủy

Với những kết quả đạt được, năm 2026, Trung tâm Khuyến nông tiếp tục đặt mục tiêu phát triển nông nghiệp xanh, hữu cơ, công nghệ cao, thích ứng biến đổi khí hậu và gắn với chuyển đổi số. Các hoạt động khuyến nông sẽ tập trung xây dựng mô hình chuyển đổi cây trồng, vật nuôi có lợi thế; hỗ trợ sản xuất hữu cơ (lúa, gừng, hồ tiêu, nho...); mở rộng chăn nuôi an toàn sinh học, kinh tế tuần hoàn; phát triển nuôi trồng thủy sản công nghệ cao, cá lồng trên sông, hồ chứa; hỗ trợ sinh kế vùng khó khan và tăng cường tuyên truyền, đào tạo, chuyển giao kỹ thuật, ứng dụng công nghệ số trong sản xuất.

Trung tâm cũng đề ra nhiều giải pháp trọng tâm như đổi mới phương pháp hoạt động khuyến nông theo hướng tổng hợp; liên kết chặt chẽ giữa nông dân - hợp tác xã - doanh nghiệp; đẩy mạnh chuyển đổi số và truy xuất nguồn gốc sản phẩm; tăng cường năng lực cho hệ thống khuyến nông các cấp.Với định hướng rõ ràng, sự chung sức của chính quyền, doanh nghiệp và người dân, công tác khuyến nông sẽ tiếp tục là cầu nối quan trọng trong hành trình xây dựng nền nông nghiệp xanh - hiện đại - bền vững.

                                                Thùy Trang - Trung tâm Khuyến nông