Triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia XDNTM 5 năm về trước, khi thực trạng nông thôn Quảng Bình còn nhiều hạn chế nên các xã gặp không ít khó khăn, đặc biệt với những địa phương miền núi như xã Thanh Hóa (huyện Tuyên Hóa) thì khó khăn còn nhân lên gấp bội. Tuy nhiên, Đảng bộ và chính quyền xác định đây là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, là nhiệm vụ chính trị hàng đầu nên đã tập trung chỉ đạo quyết liệt. Với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của các tầng lớp nhân dân, sau 5 năm triển khai chương trình, địa phương đã đạt được những kết quả bước đầu đáng ghi nhận. 

 Nằm giữa dãy Trường Sơn, phía bắc huyện miền núi Tuyên Hóa, trong cộng đồng dân cư, ngoài đồng bào người Kinh, Thanh Hóa còn có hai bản đồng bào dân tộc thiểu số và một họ đạo Thanh Lạng đông đảo bà con giáo dân; cơ cấu kinh tế địa phương tuy đã được định hình nhưng chưa phát huy được thế mạnh nên hiệu quả kinh tế mang lại còn thấp, chưa tương xứng với tiềm năng, đời sống vật chất và tinh thần của người dân còn thiếu thốn, tỷ lệ hộ nghèo còn cao... Những hạn chế mang tính đặc thù trên là những trở ngại khi huy động nguồn lực trong dân để XDNTM tại địa phương. Tuy nhiên, với tinh thần khó không nản, ngay từ đầu BCĐ và BQL xã đã xây dựng chương trình hành động cụ thể, phối hợp với các thôn bản và hội đoàn thể đẩy mạnh công tác tuyên truyền; làm cho người dân thấm nhuần chủ trương đúng đắn của Đảng, Nhà nước và hiểu rõ nội dung mục đích, ý nghĩa của chương trình; giúp người dân nhận thức được chính họ là chủ thể, là người trực tiếp hưởng lợi của chương trình từ đó tự nguyện góp công, góp sức thực hiện các tiêu chí liên quan khi được huy động. Mặt khác, phát huy dân chủ trong tổ chức triển khai, tạo điều kiện để dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, giám sát các công trình, nhờ đó tạo niềm tin và sự đồng thuận của các tổ chức và cá nhân trong quá trình thực hiện chương trình.
Kết quả trong 5 năm triển khai nhiều công trình được nâng cấp, sửa chữa và xây dựng mới. Người dân trong xã đã hiến tổng cộng 13.354m2 đất các loại, 100m tường rào xây, 5.878m hàng rào cây xanh, 5.030 cây kinh tế các loại với tổng trị giá 1,1 tỷ đồng để giải phóng mặt bằng làm đường giao thông nông thôn. Cùng với hàng trăm tấn xi măng của huyện hỗ trợ và hàng trăm triệu đồng do nhân dân đóng góp, nhiều km đường làng ngõ đã được cứng hóa, tạo thuận lợi trong phát triển kinh tế và góp phần làm cho bộ mặt nông thôn có nhiều khởi sắc.
Trao đổi với chúng tôi về công tác này, ông Nguyễn Hữu Tâm - Chủ tịch UBND xã Thanh Hóa, cho biết: “Mặc dù còn nhiều khó khăn vướng mắc nhưng với sự nỗ lực lớn của cả hệ thống chính trị và các tầng lớp nhân dân, sau 5 năm triển khai tổng số tiêu chí NTM đã đạt được của xã là 9/19. Từ nay đến cuối năm 2016, địa phương phấn đấu hoàn thành thêm 2 tiêu chí để đạt 11/19 tiêu chí”. Được biết, trong số tiêu chí chưa hoàn thành thì thu nhập bình quân đầu người được địa phương nhận định là tiêu chí quan trọng nhất nên BQL chương trình đã đặc biệt quan tâm chỉ đạo. Dựa trên những đặc điểm, lợi thế của địa hình miền núi, UBND xã xác định cơ cấu kinh tế là: nông, lâm, ngư ngiệp - thương mại, dịch vụ - tiểu thủ công nghiệp, xây dựng. Hình thức tổ chức sản xuất được chú trọng, đã thành lập được 6 tổ hợp tác phát triển kinh tế, trong đó 1 tổ hợp đã đi vào hoạt động hiệu quả. Để nâng cao thu nhập bình quân cho người dân, ngoài việc chỉ đạo đẩy mạnh công tác phát triển và bảo vệ rừng, nhiều tiến bộ kỹ thuật mới trồng cây ngắn ngày cũng được quan tâm; các loại cây chủ lực như cây lương thực, cây công nghiệp, cây củ quả được bà con đầu tư tăng năng suất; năm qua diện tích gieo trồng lúa đạt gần 120ha, năng suất đạt 53tạ/ha; diện tích ngô gần 150ha, năng suất đạt gần 58tạ/ha; diện tích lạc đạt trên 50ha, năng suất 25 tạ/ha. Về chăn nuôi, xã chỉ đạo phát triển mạnh đàn trâu bò, lợn với tổng đàn gia súc đạt 4.054 con, tổng giá trị sản xuất nông nghiệp đạt trên 34 tỷ đồng...; trong đó chú trọng phát triển đàn bò lai, lợn ngoại và nuôi ong lấy mật. Nhờ sản xuất nông nghiệp phát triển nên thu nhập bình quân đầu người năm 2015 đạt 15 triệu đồng, tỷ lệ hộ nghèo giảm xuống còn 20,63%, tăng 150% so với kế hoạch, có thể nói đây là cố gắng rất lớn trong sản xuất nông nghiệp của một xã miền núi.
Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện địa phương còn một số khó khăn lớn như: tiêu chí giao thông, do địa bàn rộng, đời sống người dân còn nghèo, dân cư sống thưa thớt, đặc biệt là dân bản ở 2 thôn Cà Xen và Bản Hà nên khó khăn trong việc huy động vốn góp để cứng hóa mặt đường. Các tiêu chí trường học, chợ nông thôn nhu cầu vốn lớn, ngoài sự đóng góp của dân cần sự hỗ trợ của Nhà nước mới có thể thực hiện được... Tuy còn những khó khăn vướng mắc nhưng với sự cố gắng, nổ lực của cả hệ thống chính trị và nhân dân, tin rằng Thanh Hóa sẽ hoàn thành tốt chương trình mục tiêu quốc gia XDNTM theo kế hoạch.

Nguồn trang TT Sở Nông nghiệp và PTNT tỉnh Quảng Bình