Bệnh LMLM là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, có khả năng lây lan nhanh xuyên biên giới do vi rút thuộc họ Picornaviridae, giống Aphthovirus gây ra trên nhiều loài động vật móng guốc chẵn như trâu, bò, lợn, dê, cừu, hươu, nai. Hiện nay bệnh LMLM đã xuất hiện tại tất cả các châu lục trên thế giới. Vi rút gây bệnh LMLM có 7 tuýp huyết thanh (serotype) là: O, A, C, Asia1, SAT1, SAT2 và SAT3. Trong đó, serotype O lưu hành phổ biến trên phạm vi toàn cầu; serotype A gây ra một số ổ dịch tại châu Á và châu Phi; serotype Asia1 gây ra dịch lẻ tẻ tại châu Á; serotype C không được phát hiện từ năm 2004; các serotype SAT1, SAT2, SAT3 lưu hành chủ yếu tại châu Phi.

Phun thuốc tiêu độc khử trùng tại chuồng đàn bò bị dịch lở mồm long móng

Trước nguy cơ vi rút Lở mồm long móng (LMLM) serotype SAT1 xâm nhập vào khu vực Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam, Cục Chăn nuôi và Thú y đã có văn bản số 1295/CNTY-DT ngày 13/4/2026 đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương khẩn trương triển khai các biện pháp ngăn ngừa, phát hiện sớm và chủ động ứng phó đối với vi rút LMLM serotype SAT1, cụ thể như sau:

Tăng cường công tác giám sát, phát hiện sớm trường hợp nghi ngờ gia súc mắc bệnh LMLM tại các cơ sở, hộ chăn nuôi gia súc, đặc biệt tại khu vực có đường biên giới. Báo cáo ngay cho cơ quan thú y có thẩm quyền khi có trường hợp nghi ngờ mắc bệnh LMLM để thực hiện lấy mẫu xét nghiệm định type vi rút; tiến hành điều tra ổ dịch và khống chế ổ dịch LMLM khi còn ở phạm vi hẹp. Hiện nay, các phòng xét nghiệm thuộc Cục Chăn nuôi và Thú y có quy trình và nguyên vật liệu xét nghiệm các serotype khác nhau của vi rút LMLM.

Tăng cường kiểm soát vận chuyển, ngăn chặn buôn lậu gia súc và sản phẩm động vật tại khu vực biên giới, địa bàn trung chuyển, chợ đầu mối, cơ sở thu gom, mua bán, giết mổ gia súc; phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng thú y với công an, bộ đội biên phòng, quản lý thị trường và chính quyền địa phương trong việc ngăn chặn vận chuyển trái phép động vật, sản phẩm động vật qua biên giới.

Hướng dẫn người chăn nuôi thực hành nghiêm các biện pháp chăn nuôi an toàn sinh học theo Hướng dẫn thực hiện biện pháp an toàn sinh học cho cơ sở chăn nuôi ban hành kèm theo Quyết định số 05/QĐ-CNTY-KHCNMT ngày 18/3/2025 của Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y.

Tổ chức thông tin, tuyên truyền để người dân khu vực gần biên giới không mua, bán gia súc không rõ nguồn gốc, gia súc vận chuyển trái phép qua biên giới.

Chủ động xây dựng kế hoạch ứng phó ổ dịch bệnh do vi rút LMLM serotype SAT1 gây ra, dự trù kinh phí, vật tư, hóa chất, nhân lực, phương tiện phục vụ công tác giám sát, lấy mẫu, xử lý ổ dịch và các hoạt động phòng, chống dịch khác.

Giao cơ quan chuyên môn chăn nuôi và thú y địa phương thường xuyên thực hiện đánh giá nguy cơ nhiễm vi rút LMLM trên địa bàn, trong đó có nguy cơ vi rút LMLM serotype SAT1 xâm nhập.

LMLM không chỉ là vấn đề y tế thú y, mà còn là điều kiện then chốt để bảo đảm an toàn thực phẩm, nâng cao sức cạnh tranh của chăn nuôi Việt Nam trên thị trường quốc tế. “Đảm bảo an toàn dịch bệnh chính là chìa khóa mở cánh cửa xuất khẩu gia súc và sản phẩm động vật” – Hướng tới 2030, mục tiêu không chỉ kiểm soát dịch bệnh mà còn gắn liền với an ninh lương thực, an toàn thực phẩm và phát triển chăn nuôi bền vững.

Kiều Oanh