Trước những biểu hiện của biến đổi khí hậu trên toàn khu vực và những diễn biến thất thường của thời tiết trên địa bàn, cùng với các địa phương trong tỉnh, ngay từ vụ sản xuất Đông xuân 2015-2016, huyện Quảng Trạch đã tích triển khai các phương án phòng chống hạn, chủ động tích nước, sử dụng nước tiết kiệm, hợp lý; đồng thời xây dựng kế hoạch sản xuất vụ Hè thu sát với tình hình thực tế, đảm bảo đạt năng suất, sản lượng lương thực đã đề ra.
Để đảm bảo đủ nguồn nước tưới tiêu phục vụ sản xuất trong năm 2016, UBND huyện Quảng Trạch đã chỉ đạo các địa phương trên địa bàn và Chi nhánh Thủy nông huyện chủ động triển khai công tác phòng chống hạn hán và thực hiện có hiệu quả công tác quản lý, khai thác công trình thủy lợi. Đặc biệt, để tiết kiệm nguồn nước và giảm thiểu thiệt hại khi hạn hán xảy ra, huyện đã có chủ trương khuyến khích các địa phương chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp đối với những diện tích có khả năng thiếu nước tưới. Riêng trong vụ Đông xuân 2015-2016, toàn huyện đã chuyển đổi 55ha diện tích đất trồng lúa kém hiệu quả sang trồng cây ngô, lạc và các cây trồng khác. Theo kế hoạch, vụ Hè thu năm 2016, toàn huyện sẽ thực hiện gieo trồng 3.400ha diện tích lúa, trong đó dự kiến sẽ có gần 70ha bị thiếu nước vào cuối vụ và hơn 250ha không có nước sản xuất, tập trung ở các xã Phù Hóa, Quảng Thanh, Quảng Phương và Quảng Lưu.
Theo ông Võ Xuân Hồng, Phó Trưởng phòng Nông nghiệp và PTNT huyện, để chủ động đối phó với hạn hán, ngay tư đầu năm huyện đã phối hợp với Công ty TTHH MTV KTCT Thủy lợi tỉnh chỉ đạo Trạm thủy nông trên địa bàn phối hợp với các xã quản lý, sử dụng hợp lý nguồn nước hiện có; đồng thời đẩy mạnh công tác tuyên truyền, chủ động chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên diện tích dự báo thiếu nước tưới cũng như khuyến khích người dân áp dụng các biện pháp tưới nước tiết kiệm nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nước, đảm bảo năng suất lúa và hạn chế tối đa thiệt hại do hạn hán gây ra”.
Vụ Đông xuân 2015-2016, xã Quảng Phương (Quảng Trạch) gieo trồng hơn 550ha lúa. Hiện tại, xã đang quản lý 5 hồ chứa, đập tràn và 2 trạm bơm. Để chủ động phòng chống hạn, đảm bảo cung cấp đủ nguồn nước tưới tiêu, ngay từ đầu vụ, chính quyền địa phương đã triển khai các giải pháp quản lý chống lãng phí nguồn nước. Đến thời điểm này, cơ bản các hồ, đập có thể đảm bảo đủ nguồn nước tưới tiêu cho vụ sản xuất Đông xuân, tuy nhiên, mực nước ở 4 hồ đập đang xuống thấp, khả năng chỉ đảm bảo đủ nước tưới vào đầu vụ Hè thu. UBND xã Quảng Phương cũng đã có kế hoạch phòng chống hạn cho vụ sản xuất Hè thu năm 2016. Trong vụ sản xuất Hè thu sắp tới, toàn xã có hơn 530ha diện tích trồng lúa. Tuy nhiên, với tình hình khô hạn kéo dài như hiện nay thì địa phương có gần 250ha diện tích sẽ bị thiếu nước sản xuất.
Ông Nguyễn Đình Thế, Phó Chủ tịch UBND xã Quảng Phương chia sẻ: “Trước nguy cơ thiếu nước phục vụ sản xuất nông nghiệp như hiện nay, UBND xã thắt chặt công tác quản lý nguồn nước tại các hồ chứa trên địa bàn, cố gắng chống lãng phí, đảm bảo sản xuất vụ Đông xuân và cân đối phục vụ một số diện tích vụ Hè thu, tuyệt đối không triển khai sản xuất tràn lan gây thiệt hại cho dân do thiếu nước tưới…”.
Ông Phan Văn Trí, chuyên viên phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Quảng Trạch cho biết thêm: “Do tình hình thời tiết diễn biến thất thường, những năm gần đây, lượng mưa ít hơn so với trung bình nhiều năm trước nên các hồ chứa trên địa bàn không tích trữ đủ lượng nước theo thiết kế. Vụ Đông xuân 2015-2016 này, nhiều hồ trên địa bàn huyện Quảng Trạch dung tích chứa thiếu hụt so với yêu cầu. Hiện tại, toàn huyện có 29 hồ đập thủy lợi. Trong đó có 4 hồ lớn do Chi nhánh thủy nông quản lý, các hồ chứa nhỏ còn lại được phân cấp cho địa phương quản lý, nhưng đến thời điểm này, chỉ có 2 hồ lớn có mực nước đảm bảo phục vụ sản xuất cho cả 2 vụ Đông xuân và Hè thu còn đa số các hồ chứa khác đều có dung tích và lượng nước đạt thấp nên rất khó đảm bảo nước tưới cho vụ Hè thu”.
Có thể nói, để thích ứng với điều kiện thời tiết khô hạn, góp phần hạn chế đến mức thấp nhất những thiệt hại sản xuất nông nghiệp trong giai đoạn hiện nay thì việc áp dụng đồng bộ các biện pháp quản lý, sử dụng nguồn nước tưới tiêu hợp lý là hết sức cần thiết. Mặt khác, đi đôi với việc chủ động cân đối nguồn nước, triển khai có hiệu quả các phương án phòng chống hạn, phải tiến hành đồng thời công tác chuyển đổi cơ cấu cây trồng sẽ góp phần đảm bảo cho vụ sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện.

Theo: Đặng Văn Huế

Nguồn TT Sở Nông nghiệp và PTNT tỉnh Quảng Bình